De arrestatie van Donald J. Trump gezien? Die beelden! Een legertje agenten van de NYPD die hem aanvielen en in de boeien sloegen, zo hardhandig dat de oud-president zowat neerviel. Vervolgens wist de pers de gevangenis binnen te komen. Trump gehuld in zijn oranje uniform, basketballend met zijn nieuwe vrienden – onvergetelijk.
‘Dit is toch niet van echt te onderscheiden?’, zei mijn fotograaf Hilary vorige week toen de beelden op Twitter vrijkwamen. We reden samen door Silicon Valley, hoofdstad van de Amerikaanse techwereld. De foto’s gaan op dat moment de hele wereld over. Trump werd natuurlijk niet gearresteerd: de foto’s zijn gemaakt met behulp van kunstmatige intelligentie.
In Hilary's app-groepen met fotojournalisten gaat het over niets anders meer dan de risico’s van deze nieuwe technologie. Fotografen zijn bezorgd en niet alleen omdat ze met beeld hun brood verdienen. Ze kennen namelijk als geen ander ook het gevaar dat geknutselde beelden in een gepolariseerde samenleving eigen realiteiten creëren.
Amerikanen krijgen de hele dag door – op tv, in de supermarkt, op sociale media – zo veel complotten naar hun hoofd geslingerd, dat het steeds ingewikkelder wordt om echt van nep te onderscheiden. Kunstmatige intelligentie geeft nu vleugels aan dat probleem. Meer en meer mensen delen zorgen hierover.
‘Je ziet gewoon een foto’, zei Shirin Anlen, die voor een ngo werkt die zich met beelden en mensenrechten bezighoudt, tegen nieuwszender PBS. Mensen zien op nieuwsfoto’s van een neparrestatie niet veel anders dan wat ze op echte nieuwsfoto’s zien. ‘Zodra je iets hebt gezien kun je het niet meer wissen.’ De beelden blijven hangen.
Experts waarschuwen dat deze foto’s de voorbode zijn van een nieuw tijdperk in de verspreiding van misinformatie. De technologie is zo geavanceerd dat het lijkt alsof de foto's door persbureau's zijn verspreid.Pas als je heel goed kijkt zie je dat Trump op een van zijn arrestatiefoto’s drie benen heeft.
Pikant is dat de Trump-foto's zijn gemaakt door Eliot Higgins, oprichter van het journalistieke onderzoekscollectief Bellingcat. Dat deed hij nadat Trump had aangekondigd dat hij zou worden gearresteerd. ‘Het was niet mijn bedoeling om slimme kritiek te uiten of iets dergelijks’, verklaarde hij vorige week tegenover Buzzfeed. Higgins had dan wel in een Twitter-draadje uitgelegd dat de vijftig foto’s nep waren. Sommige foto’s lijken net echt, andere – drie benen! – juist onrealistisch, en amusant.
Maar, zoals dat gaat, ze werden door vele anderen zonder uitleg of toelichting gedeeld. Zo’n post op Instagram kreeg 79 duizend likes.
‘De Verenigde Staten hebben ’s werelds beste informatietechnologie’, schrijft de Israëlische historicus Yuval Noah Harari maandag met twee collega’s in The New York Times, ‘en toch kunnen Amerikanen het niet eens worden over wie als winnaar uit verkiezingen komt’. Als we de gevaren van kunstmatige intelligentie niet aanpakken, zal de software worden misbruikt door mensen die hongeren naar macht en geld. ‘Als we wachten op de chaos, is het straks te laat om die te verhelpen.’ Hij en zijn co-auteurs stellen voor dat alle wereldleiders zich over de gevaren gaan buigen – om AI de baas te zijn, voordat AI onze baas is.
‘Geloof jij dat Biden echt is?’ In talloze gesprekken met Amerikanen merk ik hoe krachtig het complotdenken is. Zit ik net in een goed gesprek met een Democraat of Republikein over iets belangrijks als de inflatie, krijg ik plots zo’n vraag: ‘Denk je dat de president echt bestaat? Volgens mij is hij is een kloon van iemand die dood is.’ Wat moet je dan antwoorden? Zeker als die persoon straks met kunstmatige intelligentie gemaakt nieuwsfoto’s uit een telefoon vist met daarop twee Joe Bidens: een levende en een dode.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden