‘Mijn toekomst start nu’. Dat is de tekst op het gele linnen tasje dat Micha Kat (59) de rechtszaal in meebrengt. Maar of die toekomst rooskleurig is, valt te betwijfelen. Het Openbaar Ministerie eiste dinsdag een forse celstraf tegen hem als een van ’s lands bekendste complotdenkers: 4 jaar, wegens opruiing en bedreiging.
Tijdens de coronapandemie pompte Kat met een paar andere complotdenkers maandenlang het ongefundeerde verhaal rond dat er in de jaren tachtig een satanisch pedofielennetwerk actief zou zijn geweest in Bodegraven. Aan het hoofd zou RIVM-topman Jaap van Dissel staan, die op dat moment bekendheid verwierf als viroloog. Bewijs voor die bewering hadden de mannen niet.
Het OM verdenkt Kat nu van opruiing en bedreiging, omdat hij onder meer opriep journalisten van het Algemeen Dagblad lastig te vallen en Jaap van Dissel te ontvoeren. En dat ‘in een periode van grote en intense maatschappelijke en politieke spanningen’, aldus de officier van justitie.
Zelf vindt Kat het onzin. Dinsdag probeerde hij de rechters ervan te overtuigen dat hij al die tijd als journalist had geopereerd. Het verhaal over dat pedoseksuele netwerk kwam van anderen. Zelf zou hij slechts verslag hebben gedaan. Maar uit de getoonde bewijsstukken bleek iets anders: Kat was de journalistieke distantie allang verloren.
Zo toonde de rechter een bericht dat Kat in kapitalen op Twitter had geplaatst: ‘We roeien ze uit met wortel en tak, de weerzinwekkende kinderverkrachters die nu (nog) de dienst uitmaken in Nederland! Steun ons! Help mee ons land terug te veroveren op de satanisten en de pedomassamoordenaars.’
Kat: ‘Wat is hier opruiend aan? Met wortel en tak uitroeien moet niet letterlijk worden genomen. Het is een uitdrukking.’
De officier van justitie: ‘U kijkt letterlijk naar de tekst en hoe u het bedoelt. Maar waar het bij opruiing om gaat is ook hoe andere mensen het kunnen begrijpen.’
Kat: ‘Ik kan nooit verantwoordelijk zijn voor hoe anderen het opvatten. Er lopen mensen rond die antidepressiva slikken, en weirdo’s met messen. Als ik zeg dat ze een halfje wit moeten kopen, denken zij misschien dat ze het Binnenhof moeten opblazen.’
De officier: ‘Waar het om gaat is welk effect het kan hebben. U heeft een te beperkte opvatting van wat opruiing is.’
Nadat alle feiten uit de tenlastelegging voorbij waren gekomen, kreeg een medewerker van het RIVM het woord. De beschuldigingen dat Van Dissel ‘een sadopedofiel en een kindermoordenaar’ zou zijn hadden een desastreus effect gehad, vertelde hij namens de RIVM-topman. Het aantal bedreigingen nam toe, de beveiliging moest worden opgeschroefd en hij kon niet meer naar de kapper. ‘Alle onzin en bedreigingen voelden als psychische terreur.’
Kat toonde zich niet onder de indruk. Toen de voorzitter van de rechtbank hem om een reactie vroeg, vertelde hij dat hij ‘als journalist’ naar eer en geweten gehandeld had, en dat ‘de heer Van Dissel veel slachtoffers heeft gemaakt’ als hoofdrolspeler in de coronacrisis.
Uiteindelijk eiste de officier van justitie een onvoorwaardelijke celstraf van 4 jaar. Het OM rekent het Kat aan dat hij zijn opruiingen richtte tegen het openbaar bestuur, de rechtspraak en de journalistiek. ‘Fundamentele structuren van een democratische rechtsstaat’, aldus de officier. Ook speelt mee dat Kat niet meewerkte aan een psychologisch onderzoek, hij weinig berouw toonde in de rechtszaal en bovendien een recidivist is – hij werd al talloze malen eerder veroordeeld voor soortgelijke strafbare feiten.
De advocaat van Kat sprak van een ‘buitengewoon hoge eis’. Hij vertelde de rechtbank dat hij het idee kreeg ‘dat er met twee maten wordt gemeten, omdat er in andere zaken aanzienlijk lagere straffen worden geëist’. Hij noemde onder meer een zaak tegen Willem Engel, waarbij het OM 3 maanden cel had geëist omdat hij mensen onder meer had opgeroepen naar het huis van de burgemeester van Nijmegen te gaan. Engel kreeg uiteindelijk 1 maand voorwaardelijk.
De rechtbank doet over twee weken uitspraak.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden