Zondag ontsloeg Netanyahu zijn minister van Defensie, Yoav Gallant, nadat deze had verklaard dat hij de hervormingen niet langer kon steunen. Gallants ontslag leidde meteen tot tientallen demonstraties en ‘een nacht van chaos’ meldde Haaretz. Maandagochtend drong de Israëlische president Isaac Herzog er vervolgens met kracht bij de regering op aan de hervormingen niet langer door te drukken. Oppositieleider Yair Lapid eiste dat ook het ontslag van Gallant zou worden teruggedraaid.
De voorzitter van de landelijke vakcentrale Histadrut, Arnon Bar David, riep maandagochtend op tot een onmiddellijke nationale staking. De staat Israël moest ‘tot stilstand’ komen om stopzetting van de hervormingen af te dwingen. Het eerste slachtoffer van de staking werd het internationale vliegveld Ben Gurion bij Tel Aviv, waar door een staking van het personeel geen enkel vliegtuig meer kon vertrekken.
De voorzitter van de vakbond van vliegveldpersoneel, Pinchas Idan, riep Netanyahu op de hervormingsplannen in ieder geval tot na de paasvakantie op te schorten. Idan is een vooraanstaand lid van Netanyahu’s eigen Likud-partij. De vakvereniging van artsen kondigde aan het hele gezondheidssytsteem te zullen platleggen. Later lieten ook lokale autoriteiten en advocaten weten het werk neer te leggen.
Netanyahu staat daarmee van twee kanten onder druk. Terwijl het halve land steeds heftiger protesteert tegen zijn hervormingsplannen, eisen leden van zijn ultrarechtse kabinet juist met klem dat hij de plannen doorzet. Minister van Justitie Yariv Levin heeft al gedreigd te zullen opstappen als Netanyahu buigt voor de protesten.
Netanyahu zou maandagochtend een verklaring afleggen, maar de Israëlische televisie maakte kort voordat de premier zou spreken bekend dat hij zijn verklaring had uitgesteld. Persbureau Bloomberg meldde dat de verklaring ‘voor onbepaalde tijd’ was opgeschort.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij oorlogsverslaggever en correspondent in Oost-Europa en in Zuidoost-Azië.
De voorgestelde hervormingen hebben Israël tot op het bot verdeeld. Sinds de aankondiging, op 4 januari, waren er wekelijkse grote demonstraties tegen de plannen, die de macht van het Hooggerechtshof zouden beknotten, en het parlement meer zeggenschap zouden geven bij de benoeming van rechters. De demonstranten zien de wijziging als een aantasting van de democratie.
Minister van Defensie Gallant zei zaterdag dat de tweespalt ook al in het Israëlische leger was doorgedrongen, en dat dat een directe bedreiging was van de veiligheid van de staat. De interne onenigheid maakte de troepen minder gevechtsklaar, zei Gallant, en dat wilde hij niet langer voor zijn rekening nemen. Die uitspraak zou een dag later leiden tot zijn ontslag.
President Herzog tweette maandagochtend een dringende oproep aan de regering: ‘Omwille van het volk van Israël... roep ik u op het wetgevende proces onmiddellijk te stoppen.’
In de Knesseth ging dat wetgevende proces toen nog even door. In een ‘stormachtige sessie’ keurde het Grondwettelijk Comité van het parlement een cruciaal onderdeel van de wetsvoorstellen goed voor behandeling. De oppositie scandeerde ‘schande, schande’ en een parlementslid hing demonstratief een Israëlische vlag om de schouders van de commissievoorzitter, meldt Reuters.
Source: Volkskrant