‘Absurd’, noemt Ronald Koeman zondag in Zeist de derde goal van Frankrijk, bij de schrobbering tegen Oranje (4-0); de vrije doorgang voor Kylian Mbappé is schokkend lesmateriaal. Of neem anders de vierde treffer van het superieure elftal. Hoe Mbappé dribbelend en dansend tot een schot komt, is wereldklasse en een applaus waard.
Maar dan is daar de andere kant van het Franse succesverhaal: de verkeerde pass van Memphis Depay. Invaller Tyrell Malacia dekt aan de verkeerde kant, Jurriën Timber is niet in positie. Koeman is na wedstrijd één van zijn tweede periode teleurgesteld in bijna alles en iedereen, ook in zichzelf. Laat het dieptepunt in de EK-kwalificatie het begin zijn van herstel, dat zaterdag meteen iets van gestalte krijgt, omdat het vliegtuig uit Parijs 2,5 uur vertraging heeft en er tijd is om alvast beelden te bekijken.
Om met Koeman te beginnen: hij miste in Frankrijk onder anderen Andries Noppert, Denzel Dumfries, Matthijs de Ligt, Cody Gakpo, Frenkie de Jong en nog een stel anderen. Zeg maar: de doelman van het WK, de krachtbron op rechts, de centrale verdediger in vorm, de Nederlandse topschutter van het WK en de beste speler van het land. Frankrijk kan uit pakweg veertig topspelers kiezen en twee nationale elftallen opstellen. Nederland heeft met moeite vijftien geschikte spelers, mits iedereen fit is. Wat dat aangaat is het gunstig dat Dumfries, De Ligt en Gakpo terugkeren voor het duel met Gibraltar (maandag, Rotterdam), ‘dat boven Nederland staat’, zoals Koeman constateert met spot.
Een leger zonder verkenners en schutters trof in Stade de France een elitekorps dat bijna alles kan dat voetbal vermag. Inzakken, aanvallen, omschakelen. Rennen, scoren, schieten. Is het dan geen zaak om de eigen troepen massaal terug te trekken achter de heuvel van de veiligheid, in de hoop dat het offensief luwt? Koeman is ervan overtuigd dat het anders kan. Alleen: ‘Het was een teleurstelling. De opbouw, de intensiteit van spelen, het terugschakelen. Geen tempo. Niet doen waarop we hebben getraind.’
Dat mag dus ‘never nooit’ meer gebeuren. Die eerste goal ook. De rare bal van Steven Berghuis naar het centrum. Zo’n pass kan soms best, maar vraagt een en ander van de medespelers. Marten de Roon laat de bal van de voet schieten. Kenneth Taylor verliest eenvoudig het duel met Antoine Griezmann, staat op, schudt de veren en is te laat voor de achtervolging.
De vraag is dus waarom Koeman geen drie centrale verdedigers opstelde, om de verdedigingslinie voor deze ene keer extra te versterken. Maar de spelers en hij verdedigen het systeem. ‘Ik twijfel geen seconde. Dit wordt beter.’ Met enig tegensputteren gingen de spelers mee naar het aangepaste systeem van Van Gaal, die oordeelde dat Nederland niet goed genoeg was voor spel zonder extra veiligheidsgordel. Dat had een voordeel: het Nederlands elftal was bijna onverslaanbaar. Dat had ook een nadeel: het spel. Na de uitschakeling door Argentinië na strafschoppen had vrijwel niemand een fijn gevoel bij het WK want ja, we zijn wel Nederland, en we willen niet alleen winnen, maar de wereld ook laten zien hoe je voetbal speelt.
Het was menigeen vrijdag een lieve duit waard om Van Gaal te zien in zijn tv-kamer, spinnend van zijn grote gelijk. We zullen nooit weten hoe het was afgelopen met meer defensieve stellingen. Het is ook hoe een wedstrijd kan lopen, dat eigenlijk alles al is verloren alvorens het echt is begonnen, dat het misschien een incident is, dat vrijwel iedereen een onvoldoende scoort, al voetbalde debutant Lutsharel Geertruida best redelijk. De Feyenoorder viel uit met een hamstringblessure. Misschien is die tevens veroorzaakt door spanning, of door extra inspanning, want het is anders voetballen tegen Mbappé dan tegen RKC.
Het spel zal en moet beter, beseft iedereen. Kwalificatie bij de beste twee, en daarmee directe plaatsing voor het EK van 2024 in Duitsland, zal nog best lastig zijn, met ook Griekenland en Ierland als geduchte tegenstanders. Mocht het misgaan, dan heeft Nederland als uitstekende deelnemer aan de Nations League nog een herkansing via play-offs. De situatie is derhalve verre van uitzichtloos. Mede daarom lachte Koeman weer zondag, en prees hij de man naast hem, verdediger Nathan Aké, al een tijdje een van de beste internationals.
Nu Aké hier toch zat, wilde Koeman hem complimenteren voor de voorbeeldige wijze waarop hij zijn loopbaan gestalte geeft, met een rustige, gedegen opbouw in stappen, nu hij bij een van de beste clubs van de wereld speelt. Bij Manchester City doet hij mee in vrijwel alle grote wedstrijden. Koeman: ‘Wat wij willen, doet hij.’ Koeman vertelde over het telefoontje van City-trainer Guardiola voor zijn zestigste verjaardag, afgelopen week. ‘Nog voor de felicitatie zei hij: ‘Pas je wel op met Nathan.’’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden