Het streven naar maatwerk leidt in Groningen tot te veel bureaucratie en verlenging van het chagrijn. Dit is een goed moment om het over een andere boeg te gooien.
Door alle emoties rond de conclusies van de parlementaire enquêtecommissie naar de gaswinning, dreigt vergeten te worden hoe lang dit debat al loopt. Vijf jaar geleden was Eric Wiebes pas enkele maanden minister van Economische Zaken toen hij de belangrijkste conclusie al trok: ‘De les is dat je mensen witheet kan krijgen als je ze eindeloos in onduidelijkheid laat verkeren.’
Dat was nog voordat diezelfde Wiebes besloot de gaswinning definitief te beëindigen. ‘We moeten het land wel warmhouden’, was toen nog de overtuiging van het kabinet. Wel zocht Wiebes, ook toen al, naar een ordentelijke manier om dan ten minste de schade voor de gedupeerde bewoners van de bevingsgebieden te herstellen. De afhandeling van nieuwe schademeldingen lag stil vanwege onenigheid tussen de betrokken partijen over een nieuw protocol, duizenden onbehandelde claims lagen op de plank en de versterkingsoperatie van de bedreigde huizen liep ver achter op de doelstellingen. Opnieuw toonde Wiebes zich trefzeker in zijn analyse: ‘Naarmate je mensen langer in onzekerheid laat, neemt het gevoel af dat zij grip hebben op hun situatie. Op een gegeven moment kunnen zij dan denken: bekijk het maar.’
Dat het trekken van de juiste conclusie geen garantie is dat het daarna beter wordt, ondervinden veel te veel Groningers nog altijd aan den lijve. Vooropgesteld: het is absoluut niet zo dat er niets gebeurt. Maar hoewel ruim 230 duizend fysieke schademeldingen zijn afgehandeld, en ruim een miljard euro is uitgekeerd, zijn er ook nog 18 duizend meldingen in behandeling. Daar komen er bovendien nog 600 tot 1.000 per week bij omdat veel schade pas later wordt ontdekt en omdat het nog jaren zal duren voordat de bodem tot rust komt na de afbouw van de gaswinning.
Het proces dat de overheid heeft opgetuigd om al die meldingen af te handelen, is zo bureaucratisch dat het alle betrokkenen knallende hoofdpijn bezorgt. Het kost bovendien niet alleen veel tijd, maar ook veel geld: per uitgekeerde euro is het Instituut Mijnbouwschade 74 cent kwijt aan het proces van melding, inspectie, beoordeling, waardebepaling en uitkering.
Nu het kabinet broedt op zijn reactie op de enquêtecommissie, probeert het schade-instituut spijkers met koppen te slaan. Maak het hele proces ‘milder, makkelijker en menselijker’, is het dringende advies aan het kabinet. Schitterend in z’n eenvoud: geef Groningers simpelweg groen licht om scheuren te laten herstellen door een aannemer en geef voortaan na elke nieuwe beving een vaste vergoeding voor ieder huis in de buurt. Dat neemt niet al het wantrouwen weg dat in de loop van vele jaren is ontstaan, maar het is een begin.
En natuurlijk zal hier en daar een huis worden hersteld dat door andere oorzaken schade had. En ja, om het goed te doen is nog een keer 5 à 10 miljard euro nodig. Maar dat is een acceptabele prijs als daarmee eindelijk het bij tienduizenden mensen het vertrouwen in de overheid weer een beetje kan worden hersteld.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant