Als onderdeel van de Brexit is Noord-Ierland binnen de Europese interne markt gebleven, terwijl de rest van het VK eruit is gestapt. Hierdoor kunnen Noord-Ierse spullen zonder douanecontroles naar de EU. Zo werd voorkomen dat er weer een grens zou ontstaan tussen Ierland en Noord-Ierland.
Nadeel hiervan is dat Britse producten die naar Noord-Ierland gaan wél gecontroleerd moeten worden. De rest van Groot-Brittannië (Engeland, Wales en Schotland) is namelijk wel uit de Europese interne markt gestapt. Hierdoor is er een soort grens opgetrokken tussen Noord-Ierland en de rest.
Hoewel de Britten zelf met deze oplossing kwamen, willen ze al tijden van deze afspraken af. Volgens de Britten ondermijnen ze de Britse interne markt. Schotse zalm kan bijvoorbeeld namelijk niet meer zonder controles naar Noord-Ierland gaan. De EU wilde niet van deze afspraken af. Dit uit angst dat Britse producten via Noord-Ierland alsnog op de Europese markt terecht zouden komen.
Na maanden van onderhandelingen zijn ze het nu eens over een oplossing. Britse producten die Noord-Ierland als eindbestemming hebben, worden niet meer gecontroleerd. Ook de hoeveelheid papierwerk wordt verminderd. Deze Britse producten moeten duidelijk gelabeld worden, om te voorkomen dat ze via de Noord-Ierse 'sluiproute' alsnog op de Europese markt belanden.
Verder zijn de twee het ook eens geworden over andere onderwerpen, zoals staatssteun en de rol die het Europese Hof van Justitie speelt in Noord-Ierland. Vooral dat laatste punt ligt al jaren gevoelig.
De deal tussen de EU en het VK wordt gezien als een belangrijke, maar ook een eerste stap. Het is namelijk nog de vraag hoe er in Noord-Ierland gereageerd wordt op een akkoord. En dan met name bij de tweede partij van het land: de Democratic Unionist Party (DUP).
De partij ligt al tijden dwars bij de formatie van een nieuwe regering. De unionisten van de DUP zijn uit protest tegen de handelssituatie bij de onderhandelingen weggelopen. Het Noord-Ierse bestuur moet uit zowel unionisten als republikeinen bestaan en dus is er momenteel geen regering. De DUP laat maandag weten de deal eerst te willen zien, voordat ze een mening geeft.
Verder is het ook de vraag hoe er in de Conservatieve Partij van de Britse premier Rishi Sunak naar de deal wordt gekeken. De eurosceptische hoek van de partij heeft wel vaker dwarsgelegen in dit proces, al is die groep tegenwoordig kleiner en minder invloedrijk. Zij zullen de deal alleen steunen als de DUP akkoord is.
De potentiële tegenstanders zullen zich met name richten op de rol van het Europees Hof van Justitie in Noord-Ierland. De rol van het Hof in Noord-Ierland is al langer een doorn in het oog van hen: de DUP wil geen EU-zeggenschap meer in Noord-Ierland in welke vorm dan ook.
Source: Nu.nl economisch