N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Wereldkunst #35 Er vindt een machtswisseling plaats in de kunstwereld. Maar oude machthebbers als Jan Christiaan Braun en Jan Dibbets zijn niet bereid hun macht uit handen te geven. Hun verwarring is groot. Die komt vooral door ‘woke’.
We staan op een kantelpunt in de geschiedenis, een machtswisseling, en het is fascinerend om te zien hoe sommige mensen daarop reageren. Neem Jan Christiaan Braun, kunstverzamelaar en, volgens zijn bio, voormalig ‘lid van de bestuursraad van het MoMA (New York)’. Hij publiceerde twee weken geleden in deze krant een opiniestuk onder de kop ‘Het Stedelijk wordt bestierd door moraalridders’, waarin hij Stedelijk-directeur Rein Wolfs en de Amsterdamse cultuurwethouder Touria Meliani de mantel uitveegt. Dat doet hij in zinnen waaruit de geur opstijgt van een man die jaren onder een steen heeft geleefd, nu zijn hoofd weer boven de grond steekt en tot zijn stomme verbazing constateert dat de wereld niet op hem heeft gewacht. „Tot mijn verbijstering omarmt het museum de wens van de wethouder om de collectie van het museum op termijn wat betreft gender en etnische afkomst veel diverser te maken”, schrijft Braun. En: „Het zou de directeur toch in de eerste plaats moeten gaan om de kwaliteit van de kunstwerken en het blijvende belang ervan voor toekomstige generaties? De kleur van de maker en of die wel of niet met een piemel is uitgerust is van ondergeschikt belang.”
In de rubriek ‘Wereldkunst’ schrijft kunstcriticus Hans den Hartog Jager maandelijks een beschouwing of polemiek over kunst die hem opvalt.
35. Stedelijk, houd het oog op de bal!
34. De foto’s van Diane Arbus gingen aan het stereotype voorbij
33. Dit videokunstwerk duurt ruim zes uur. Na afloop ben je een levenservaring rijker
32. Waarom de 8,1 miljoen van het Boijmans voor een nieuwe Miró geen goed idee is
31. Waarom de social design van Studio Drift hypocriet is
30. Expositie Documenta is warme bubbel collectiviteit
29. Weg met het geld! Weg met de kunstenaar als individueel genie
28. In Venetië predikt Marlene Dumas een zachte revolutie
27. Kunst moet op zoek naar waarheid
26. De kunst van Hito Steyerl lijkt ingehaald door de tijd
25. In het werk van Kehinde Wiley is ongemak de kern
24. NFT’s zijn de hype van 2021 en zijn miljoenen waard. De vraag is nu: leveren ze al goede kunst op?
23. Oude en nieuwe principes botsen in expo Kirchner & Nolde
22. Vechten tegen het systeem: de compromisloze kunst van Cady Noland
21. Kunst is nu machtelozer dan ze zelf denkt
20. Leve de miljardairs die spannende kunst kopen
19. Luc Tuymans: Ik schilder de barsten in de façade
18. We zoeken krachtige portretten die niemand vastpinnen
17. Zombiekunst verovert de muren van de miljonairs
16. Jeff Koons geeft een masterclass vertrouwen
15. Leve de nieuwe super avant-garde!
14. Tenant of Culture bespeelt de macht van mode
13. Kunstenaar helpt arbeiders in Congo: wie heeft daar baat bij?
12. Kunstenaar Tavares Strachan herschrijft de geschiedenis
11. Laat de zwarte Le Corbusier opstaan
10. Aby Warburg en de kunst van het associëren
9. Beelden vangen op Google Street View
8. Het paradijs is een tuintje in het Erasmuspark
7. Kunst heeft geen baat bij goede bedoelingen
6. Kunstenaar Gregor Schneider heeft een huis, en mondkapjes
5. Melanie Bonajo namens Nederland op de Biënale van Venetië: eindelijk uit de comfortzone
4. Moeders zijn de eerste spiegels
3. Weg met die zachte zeurende zelfhaat in Nederlandse musea
2. Odawara Art Foundation: het paradijs nestelt zich in je hoofd
1. Kara Walkers pronkfontein is fantastische verbeelding van kantelende geschiedenis
Nog interessanter werd het toen kunstenaar Jan Dibbets zich bij Braun aansloot. In een vijf zinnen tellend NRC-briefje meldde hij: „Een museum voor moderne kunst moet vrijelijk kunnen experimenteren, kunnen knarsen, dwars zijn en moedige keuzes verdedigen.” En: „Als wij, uit gemakzucht, het niet eens meer de moeite vinden om de waarde en verworvenheden van onze eigen cultuur te verdedigen dan ‘cancelen’ we het kostbaarste erfgoed dat we hebben.”
Wat deze dubbelcollectie van hints en hondenfluitjes zo interessant maakte was dat je zelden zo goed krijgt geëtaleerd hoe mensen van de huidige ontwikkelingen in de war kunnen raken. En vooral: hoe vreemd ze dan gaan redeneren. Braun en Dibbets zijn namelijk hét perfecte voorbeeld van witte mannelijke machthebbers die decennialang de dienst hebben kunnen uitmaken zonder zich ooit af te hoeven vragen waar ze die macht aan te danken hadden. Braun, rijk geworden met kopieerapparaten, was in de jaren negentig van de vorige eeuw een van de grootste Nederlandse verzamelaars van beeldende kunst en, zoals hij zelf ook schrijft, oprichter van het bijzondere en eigengereide privémuseum Overholland. Prachtig museum, maar Braun ontpopte zich óók tot een machtsmanipulator pur sang die voortdurend probeerde mensen en situaties naar zijn hand te zetten, daarbij op het lachwekkende af met zijn MoMA-bestuursfunctie zwaaiend.
Dibbets was aan het einde van de jaren zestig een van de wegbereiders van de internationale conceptuele kunst, en daarmee lid van een generatie die zonder enige scrupules de bestaande verworvenheden van de kunst ondergroef en genadeloos afrekende met hun voorgangers Source: NRC