N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Laurens Dassen Volt kreeg deze week gelijk van de rechter: de partij mocht in februari 2022 Nilüfer Gündogan schorsen. Partijleider Laurens Dassen huilde het hele jaar één keer: „Ik had álles gegeven voor Volt.”
Laurens Dassen, fractievoorzitter van Volt, is bang voor haaien. Al zo lang hij zich kan herinneren, hij heeft geen idee hoe het komt. Zijn moeder, zegt hij, denkt dat hij te jong was toen hij de film Jaws zag, van Steven Spielberg. In de verkiezingscampagne van 2021 vroeg een NPO Radio 1-verslaggever wat hij dan te zoeken had in de Tweede Kamer. „In zo’n haaienbak.”
Het is het een-na-laatste gesprek voor dit verhaal, maandagmiddag in zijn werkkamer in Den Haag. Dassen vertelt dat hij weleens gedoken heeft, in Turkije. Onder water heeft hij er geen last van. „Maar toen de anderen daarna lagen te relaxen op het water, was ík met mijn duikbril in de weer om te zien wat er onder mij gebeurde.”
Laurens Dassen (37) groeide op in een dorpje bij Eindhoven, Knegsel. Hij studeerde bedrijfskunde in Nijmegen en deed mee aan ‘Model United Nations’: scholieren en studenten spelen daarin de VN na. In 2010 liep hij een half jaar stage in India bij een IT-bedrijf.
Van 2012 tot 2018 werkte Dassen bij ABN Amro, hij was daar onder andere projectleider ‘Digitale Ontwikkeling’. Hij gaf die baan op om fulltime voorzitter te worden van de nieuwe partij Volt, onbetaald.
In juni 2020 werd hij lijsttrekker van Volt voor de Tweede Kamerverkiezingen, de partij haalde drie zetels. Nu zijn het er twee, ex-Volter Nilüfer Gündogan vormt een eigen fractie als Lid Gündogan.
Dassen woont samen met zijn vriendin, in april wordt hij voor het eerst vader.
Aan de muur van zijn werkkamer hangt een oude kaart van Brabant met een sjaal eromheen, in de kleuren van de Brabantse vlag. Laurens Dassen groeide op in het dorpje Knegsel bij Eindhoven. Zijn vader was directeur bij Philips, zijn moeder gaf les op een basisschool. Hij voetbalde bij de Knegselse Boys en speelde bariton in het fanfareorkest van Knegsel. Op 21 februari 2018 – Dassen werkte bij ABN Amro – stuurde zijn vader hem een appje. In NRC stond een artikel over Volt. „Hi Lau, kijk even op pagina 7. De eerste pan-Europese partij, opgericht door jongeren.”
De sjaal van Brabant zie je ook op het gifje van Volt van 6 december, op Twitter. Laurens Dassen en het andere Kamerlid van Volt, Marieke Koekkoek, zitten aan tafel met twee pakjes biologische melk voor zich, en twee volle glazen. Ze kijken elkaar aan, ze lachen en proosten.
Die dag is een grote meerderheid in de Tweede Kamer vóór het plan om duurzame melk te mengen met ‘gewone’ melk, waardoor er minder koeien nodig zijn. Een paar weken eerder, in een debat met minister van Landbouw Piet Adema, had Marieke Koekkoek gezegd dat dat dringend nodig was. Piet Adema vond dat ook, hij beloofde dat het zou gebeuren. Dan zou je denken dat een motie met zo’n idee niet meer nodig is. Maar begin december had het tv-programma EenVandaag nieuws over een plan van CDA’er Derk Boswijk: duurzame melk bijmengen met gewone melk. Hij diende er een motie over in. En ja hoor, Volt kon die ook ondertekenen.
Over ‘menstruatiearmoede’ had Volt wél zelf een motie ingediend, al na Prinsjesdag. De bedoeling was dat vrouwen met weinig geld tampons en maandverband zouden krijgen. Er was alleen geen meerderheid voor in de Tweede Kamer. D66 stemde ook tegen. Toen die partij in het najaar met hetzelfde idee kwam, zaten Dassen en Koekkoek bij andere debatten. Caroline van der Plas van BBB was opgestaan om bij de interruptiemicrofoon te zeggen dat het een oud plan was – van Volt. D66 was daar toch tégen? „Dat vond ik geweldig van Caroline.”
In de Tweede Kamer is een duikbril misschien ook handig?
„Misschien zijn wij niet altijd gehaaid genoeg nee. Maar bij die melk… Er wordt veel geklaagd over het enorme aantal moties. En als je een toezegging hebt van het kabinet hoeft het niet. Je zou ook denken dat partijen buiten verkiezingstijd niet steeds campagne aan het voeren zijn.”
Als Kamerleden opvallend nieuws zien, sturen ze meteen een e-mail naar de griffie van de Tweede Kamer om een debat aan te vragen. Als er steun voor is, ben jij in zo’n debat de eerste spreker. Hoe handig zijn jullie daar al in?
„Wij hebben bij een nieuwtje de neiging om eerst even uit te zoeken hoe het zit. Dan ben je dus te laat. Maar we hebben afgesproken om dat nu anders te gaan doen. En we zijn wél zelf met een motie gekomen over het bijmengen van groen staal. Want bij staal kan het ook. Die motie is aangenomen.”
Laurens Dassen met fractiemedewerkers op zijn kantoor. Foto David van Dam
Het eerste gesprek met Laurens Dassen voor dit verhaal is in april 2022, in een café in Den Haag. Volt heeft dan net een crisis achter de rug waar de andere partijen in de Tweede Kamer met verbijstering naar hebben gekeken: één van de drie Kamerleden van Volt, Nilüfer Gündogan, wordt op zondagavond 13 februari geschorst wegens mogelijk grensoverschrijdend gedrag. Volt verliest daarna een kort geding dat zij aanspant: de rechter beslist dat de fractie haar volgens het eigen fractiereglement niet had mogen schorsen. De rechter vindt ook dat ze „deugdelijke uitleg” had moeten krijgen toen ze werd geschorst, en de kans op „wederhoor”. De rechter denkt dat de jonge partij Volt na het nieuws over grensoverschrijdend gedrag bij The Voice of Holland „te hard van stapel” is gelopen.
Dassen zegt sorry, Volt betaalt vijfduizend euro schadevergoeding. Maar Gündogan heeft dan al aangifte gedaan van smaad en laster tegen Dassen en een flink aantal anderen, onder wie de mensen die zich hadden gemeld bij onderzoeksbureau BING. Als vijf van de melders daarna in NRC anoniem hun verhaal doen – Gündogan zou hen hebben geïntimideerd, tikken op billen hebben gegeven, ze zou iemand in zijn nek hebben gezoend – veranderen Koekkoek en Dassen de regels van de fractie en zetten haar er alsnog uit. Volt gaat in hoger beroep.
Gündogan zit in die tijd twee keer bij Jinek, samen met haar advocaten Geert-Jan en Carry Knoops. Volgens haar wilden mensen in Volt haar weg hebben, uit jaloezie. Geert-Jan Knoops heeft het over een „politieke afrekening”. Aan het onderzoek van BING werkt Gündogan niet mee, ze vertrouwt het bureau niet.
Laurens Dassen doet niet één tv-optreden, als talkshows hem vragen zegt hij nee. In de hal van de Tweede Kamer zoeken journalisten hém op.
In het café, in april, zegt hij dat hij niet nerveus was. „Maar ik had niet gerekend op agressieve vragen, microfoons die in mijn gezicht werden geduwd, liftdeuren die door cameraploegen werden opengehouden zodat ik niet weg kon.”
Eén keer had hij gehuild. Dat was aan het eind van de dag van het NRC-verhaal over Gündogan waarin óók stond dat hij al wist van een minderjarige Volter die zich door Gündogan geïntimideerd had gevoeld. Hij kreeg daar harde kritiek op, die hij begreep. „Ik kreeg van binnen en buiten de partij te horen dat ik ook allerlei andere dingen verkeerd had aangepakt, of te laat. Ik had het gevoel dat alles waar ik voor stond in twijfel werd getrokken. Jarenlang had ik alles gegeven voor Volt. Om de partij op te bouwen had ik mijn baan opgezegd en tweeënhalf jaar van mijn spaargeld geleefd. Ik had mijn vrienden verwaarloosd, mijn relatie continu getest. En dan krijg je dit op je dak.”
Wat had je, vond je zelf, verkeerd gedaan?
„Er waren al veel langer signalen over Nilüfer, we hadden al gesprekken met haar gevoerd, maar daar stond niks over op papier. Dat was niet verstandig. Mij valt te verwijten dat ik niet al veel eerder grenzen heb gesteld. Maar in de partij kreeg ik ook te horen dat er positieve kanten zaten aan haar gedrag, zij had ‘pit’. Ik had er veel harder op moeten drukken.”
Toen je klem stond in de lift, ging je hard praten, met een lagere stem. Had je dat geoefend?
„Nee, ik was geïrriteerd omdat mij elke keer werd gevraagd: treedt u af? Neemt u uw verantwoordelijkheid? Ik dacht, wat is dat voor vraag, die moet je aan iemand anders stellen. Het ging ook nooit over de melders. Maar als ik terugdenk aan die pershaag: hebben we toen wel genoeg informatie gegeven? We waren een jonge partij en stonden op onze grondvesten te schudden. Wij hadden geen partijbonzen die zoiets eerder hebben meegemaakt en konden zeggen: hou vol, dit hoort erbij. Mensen uit het bestuur zeiden: kun je niet tegen journalisten zeggen dat we scenario’s uitwerken en nadenken? Ik zei: nee! Kom hier zelf maar een keer staan.”
< Source: NRC