N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Karin Amatmoekrim is schrijver en letterkundige. Ze schrijft om de week een column.
Karin Amatmoekrim is schrijver en letterkundige. Ze schrijft om de week een column.
Ze publiceerde zes romans, waaronder het boek Het gym (2011) en de historische roman De man van veel (2013) over het leven van verzetsheld Anton de Kom. De documentaire die Gulsah Dogan maakte over de memoir Tenzij de vader (2016) werd genomineerd voor een Gouden Kalf. Momenteel werkt Amatmoekrim aan een proefschrift in de vorm van een biografie over essayist Anil Ramdas en ze werkt aan een grote geschiedenis van Suriname.
Meer artikelen van Karin Amatmoekrim
Harry Mulisch zei eens dat er ooit een apparaat zou worden uitgevonden dat alle verhalen kon uitlezen die zich tussen de muren af hebben gespeeld. Hij had het op dat moment over de muren van zijn ouderlijk huis, en in die zin over de muren van alle huizen van alle mensen in de wereld. Als de muren konden praten, zeggen we ook wel eens, dan zouden we de vreemdste dingen horen.
In ons verlangen naar begrip, verbinden we verhalen aan voorwerpen en aan muren. En aan bureaus, bedacht ik toen ik dit weekend een foto voorbij zag komen van Mark Rutte aan de schrijftafel van de Amerikaanse president Joe Biden. Het schijnt dat Biden hem er zelf toe uitgenodigd had. Zo van, kom jongen, ga maar eens even zitten, kijken hoe dat voelt. De Amerikaanse president had het allemaal prima en gezellig gevonden, totdat zijn Nederlandse ambtsgenoot – een en al Hollandse vrijpostigheid – naar de telefoon reikte en zich gedroeg alsof hij al helemaal thuis was. Grapje, natuurlijk.
Het leverde een opvallende foto op, omdat dat bureau historische waarde heeft. Maar die waarde heeft het alleen omdat de mensen er betekenis aan geven. Wij verbinden ons via die objecten aan zaken die groter zijn dan wij zelf, zoals Rutte zich via dat bureau verbindt aan de wereldmacht die Amerika is. Mulisch verbond zich via de muren van het huis waarin hij opgroeide, niet alleen aan zijn ouders, maar ook aan de Tweede Wereldoorlog en de geschiedenis van de Joden, die zich even particulier als universeel afspeelde tussen die muren, waardoor dat huis, die stenen, die deuren en raamkozijnen tot leven kwamen als een kostbare bewaarplaats van de menselijke herinnering.
Ik hoop zelf trouwens dat Mulisch ongelijk zal krijgen, en dat er nooit zoiets zal worden uitgevonden als een apparaat dat ons de letterlijke gebeurtenissen zal vertellen die zich op dat soort plekken hebben afgespeeld.
Liever omarmen we de verbeelding, zoals deze wordt aangespoord door het stille bestaan van de voorwerpen om ons heen. Liever heb ik het zoals Gabriel García Márquez het beschreef in zijn prachtige Liefde in tijden van cholera, waarin hij zijn hoofdpersoon verliefd laat worden op een onbereikbare vrouw.
Wanneer zij op een dag komt eten in zijn favoriete restaurant, weet hij haar een avond lang ongezien gade te slaan via een grote spiegel die midden in de zaak hangt. Urenlang kijkt hij toe hoe ze praat, hoe ze lacht en van haar wijn drinkt. Wanneer ze met haar gezelschap het etablissement verlaat, zich ongewis van haar bewonderaar, blijft hij achter, duizelig van de liefde. Hij overtuigt de restauranteigenaar ervan om de spiegel aan hem te verkopen en hangt deze op in zijn huis. Elke dag wanneer hij erlangs loopt, denkt hij aan haar.
Deze scène is van een onvoorstelbare schoonheid en het personage in zijn tragiek even zo troostend. Een zielloos stuk glas wordt de belichaming van een immense liefde, zoals bij Mulisch een huis de huls is van een menselijke geschiedenis.
Maar dat bureau, met onze minister-president eraan? Ik weet het zo net niet. Die foto van Rutte in het Oval Office herinnert vooral aan elke andere man zoals hij die een plek aan tafel krijgt aangeboden – en die vervolgens nét iets meer neemt dan de bedoeling was. Daar is niets van verbeelding in te vinden. Niets van schoonheid, ook.
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC