N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Opvolging LVMH Eigenhandig bouwde Bernard Arnault vanuit bijna niets het grootste luxe-imperium ter wereld. Nu hij bijna 74 is, wordt het tijd om na te denken over opvolging.
Vlak na zijn geboorte, in 1992, krijgt Alexandre Arnault een wenskaart van zijn oudere halfbroer Antoine. „Beste Alexandre”, schrijft de dan 14-jarige zoon van Franse luxetycoon Bernard Arnault. „Ik hoop dat de bevalling goed is verlopen en dat je gezond bent. Ik adviseer je zo snel mogelijk aan het werk te gaan, want anders…”
De kaart is bedoeld als geintje, maar met een serieuze ondertoon. Wie wordt geboren in de familie Arnault krijgt te maken met hoge verwachtingen. Geen van de vijf kinderen kan het zich veroorloven achterover te leunen en te teren op zijn achternaam. Stuk voor stuk moeten ze zich bewijzen, voor ze een plek krijgen in het familiebedrijf LVMH, de grootste maker van luxeproducten ter wereld.
Ruim dertig jaar later ontmoeten Arnault en zijn vijf kinderen elkaar elke maand in een van de riante vertrekken op het hoofdkantoor, een statig pand aan de Avenue Montaigne, een van de duurste winkelstraten van Parijs. Allemaal hebben ze inmiddels een functie binnen LVMH. Ze zien en spreken elkaar doorlopend: op kantoor, bij modeshows, bij winkelbezoeken.
Maar de maandelijkse ontmoetingen zijn van een andere aard. De Franse krant Le Monde beschreef ze in een profiel over de familie Arnault twee jaar geleden als een soort bestuursvergadering buiten het daadwerkelijke bestuur om. In hooguit anderhalf uur zet vader Bernard nieuwe plannen uiteen en krijgen alle kinderen de gelegenheid om hun mening te geven.
Arnault senior ziet die bijeenkomsten als een tussentijds rapport. Hij wil zien hoe zijn kinderen zich ontwikkelen, in aanloop naar misschien wel het moeilijkste besluit uit zijn loopbaan: wie wordt zijn opvolger? Want de 73-jarige Fransman mag dan de ambitie hebben om nog jaren aan te blijven, boven alles wil hij voorbereid zijn. Zo’n besluit uitstellen en verrast worden, kan een bedrijf fataal worden, beseft hij.
De buitenwereld speculeert graag over wie van de kinderen straks wordt gekozen tot opvolger. Maakt een van de vijf promotie, dan ziet de Franse pers – en in toenemende mate ook de internationale – daar al snel een verborgen boodschap in. Totdat een broer of zus niet veel later óók een hogere functie krijgt. Dan is die plotseling de belangrijkste kandidaat.
Voor Arnault draait het besluit boven alles om de toekomst van zijn bedrijf, zei hij in 2013 al tegen Le Monde. Zelfs als een van de kinderen in conflict dreigt te raken met de rest, moet LVMH door kunnen. In zekere zin is het luxeconglomeraat óók een van zijn kinderen: hij bouwde het bedrijf eigenhandig op tot een wereldwijd imperium met meer dan zeventig merken, waaronder Louis Vuitton, Givenchy en Hennessy.
Arnault schrijft dat succes vaak toe aan een ontmoeting met een taxichauffeur in New York in de jaren zeventig. De Franse zakenman werkte destijds nog voor het bouwbedrijf van zijn vader en vroeg de chauffeur wat die van Frankrijk wist. „Hij kon de president niet noemen, maar Dior kende hij”, herinnerde Arnault zich in 2019 in gesprek met de Financial Times.
De taxichauffeur in New York kon de president niet noemen, maar Dior kende hij
Bernard Arnault in gesprek met de Financial Times
De ontmoeting liet hem naar eigen zeggen inzien hoe groot de invloed van de succesvolste luxemerken is. Dat komt volgens Arnault doordat producten van het hoogste niveau twee onverenigbare eigenschappen combineren, zei hij ooit tegen zakenblad Forbes. „Ze zijn tijdloos, maar óók het toppunt van moderniteit. Dat is als water en vuur.”
Dus toen hij medio jaren tachtig hoorde dat de Franse textielreus Boussac op omvallen stond, drong Arnault zich op als redder van het moederbedrijf van modehuis Christian Dior. Hij verliet het familiebedrijf, en nam het wankelende concern over van de Franse regering voor 1 franc. Met de belofte dat hij alle banen zou behouden.
Eenmaal aan de leiding was die toezegging snel gebroken. Arnault verkocht alle onderdelen behalve Dior en ontsloeg vele duizenden werknemers. Zakelijk hadden die ingrepen effect: binnen drie jaar groeide het modehuis weer en maakte het winst. Het leverde hem echter ook veelzeggende bijnamen op, zoals ‘The Terminator’ en ‘Le Loup en Cachemire’ – de wolf in kasjmier.
LVMH ontstond een paar jaar later, na een fusie van Dior met drankenmaker Moët Hennessy en modehuis Louis Vuitton. In de jaren die volgden vergrootte Arnault zijn grip op dat concern steeds verder, door telkens aandelen bij te kopen. Tegelijkertijd groeide LVMH snel door andere merken op te kopen. Een van de meest recente aanwinsten is de wereldberoemde Amerikaanse juwelier Tiffany’s, die in 2020 werd overgenomen voor bijna 14 miljard euro.
Bijna veertig jaar nadat Arnault de bouwsector verliet staat hij aan het hoofd van de grootste verzameling luxemerken op aarde. Zijn bedrijf is ruim 400 miljard euro waard, en zette in 2021 meer dan 64 miljard euro om. Het eigen vermogen van Arnault wordt geschat op 211 miljard. Volgens de jaarlijkse ranglijst van zakenblad Forbes is hij in 2023 de rijkste man op aarde.
Volgens de mensen die hem kennen, beseft Arnault maar al te goed waar zijn grenzeloze ambitie vandaan komt. In profielen in onder meer Le Monde en het Franse tijdschrift Capital gaat het vaak over hoeveel waarde de zakenman hecht aan een goede opvoeding. Die kreeg hij zelf ook: zijn ouders en grootouders leerden hem al vroeg het belang van hard werken.
In Le Monde vertelt de Fransman hoe hij als zevenjarige al meeging met zijn grootvader van vaderskant, om bouwlocaties te bezoeken. Toen zijn andere grootvader overleed, legde een tienjarige Arnault zijn schoolrapporten in de doodskist. Hij ging naar de beste Franse scholen, waaronder de befaamde grand école Polytechnique in Parijs.
Diezelfde intensieve opvoeding koos de multimiljardair voor zijn kinderen. Zij kregen van jongs af aan goede manieren aangeleerd, gingen naar goede scholen en volgden tennis- en pianoles. Ondanks zijn drukke bestaan was Arnault daar nauw bij betrokken: hij eindigde jarenlang zijn werkdag om 6 uur zodat hij erop kon toezien dat zijn kinderen hun huiswerk deden.
Arnault was nauw betrokken bij de opvoeding: hij eindigde zijn werkdag om 6 uur zodat hij erop kon toezien dat zijn kinderen hun huiswerk deden
In hun jeugd was LVMH nooit ver weg, zo tekende het zakentijdschrift Capital drie jaar geleden op. Arnault leerde zijn kinderen al vroeg hoe ze de kwaliteit van leer konden bepalen, en vroeg ze tijdens winkelbezoeken naar hun mening over de inrichting. Zijn derde kind Alexandre grapte in het tijdschrift dat hij 28 was en al 25 jaar in het familiebedrijf werkte.
Hoewel sommige van zijn kinderen na hun opleiding eerst korte uitstapjes maakten naar een groot advieskantoor of een investeringsmaatschappij, eindigden ze uiteindelijk allemaal onder de paraplu van het familiebedrijf. Dochter Delphine, de oudste, begon al in 2001 bij LMVH. De jongste, Jean, trad exact twintig jaar later toe, op 22-jarige leeftijd.
Jean moet zich van alle vijf nog het meest bewijzen: als enige zit hij voorlopig nog niet in de top van een van de grote merken. Zijn oudere broer Frédéric, kind nummer vier, is inmiddels topman van horlogemerk TAG Heuer. Alexandre is na een leidinggevende rol bij de Duitse koffermaker Rimowa in 2021 toegetreden tot de directie van het pas aangekochte Tiffany’s.
De hoogste plekken zijn voorlopig voor de twee oudste kinderen, uit het eerste huwelijk van Arnault. Vlak voor de jaarwisseling werd bekend dat Antoine topman wordt van Christian Dior SE, de familievennootschap waar zijn vader zijn belang in LVMH heeft ondergebracht. Vorige week kreeg ook dochter Delphine promotie: zij wordt topvrouw van modehuis Dior; niet het grootste onderdeel van LVMH, maar wel het merk waar haar vader het meeste gevoel voor heeft.
Wat uit zulke verschuivingen valt op te maken? Vader Bernard Arnault laat er tot nu toe niks over los. Het onderwerp van bedrijfsopvolging is taboe, zelfs binnen de top van het bedrijf, zo zeiden hoge bestuurders enkele jaren geleden in de Financial Times. Arnault deelt zijn gedachten erover slechts met een handvol vertrouwelingen, die eerst hun discretie moeten zweren.
Naar de buitenwereld probeert de zakenman intussen zo min mogelijk signalen af te geven, schrijft het tijdschrift Capital. Als hij de ene week op zakenreis is met Alexandre, neemt hij een week later Frédéric mee, zodat al zijn kinderen ongeveer evenveel tijd in de schijnwerpers krijgen. Volgens een bron in de top van het bedrijf is een besluit dan ook nog niet gevallen, zei hij anoniem tegen Le Monde. „Maar de race is in volle gang. De winnaar moet zich de komende jaren onderscheiden.”
De kinderen zelf houden zich tot dat moment net zo goed op de vlakte. Geen van allen heeft ooit nadrukkelijk de ambitie uitgesproken de troon te willen bestijgen. „Ik weet het niet – het staat niet op de planning”, NRC