Op de CES kondigden zowel Intel als AMD en Nvidia nieuwe hardware aan. Intel kwam met een complete lineup aan dertiendegeneratie laptopcpu's, AMD liet krachtige processors zien voor zwaardere apparaten en vier verschillende RDNA3-laptopgpu's, terwijl Nvidia een nieuwe RTX 4000-lineup presenteerde.
De nieuwe hardware leidde tot een hausse aan laptopaankondigingen, met van Acer tot Razer laptops die meteen helemaal bij zijn op hardwaregebied. Kijk je dan naar de buitenkant van die apparaten, dan is er vaak toch minder vernieuwd. Sommige fabrikanten nemen de gelegenheid te baat om de vormgeving van het chassis wat te stroomlijnen of een betere webcam toe te voegen, maar best veel 2023-laptops zien er niet anders uit dan vorig jaar.
Lenovo vormt een prettige uitzondering. Het bedrijf presenteerde deze CES twee convertibles die haast conceptdevices zouden kunnen zijn. De Lenovo Yoga Book 9i is een soort 'boekje' van twee oledschermen, waarbij het tweede scherm in plaats komt van het toetsenbord en touchpad. De Thinkbook Plus Twist heeft aan de andere kant van het normale oledscherm een kleuren e-inkscherm, waarop je eventueel de volledige Windows-omgeving kunt gebruiken. Wat deze devices leuk maakt, is dat het gaat om échte apparaten, die later dit jaar in de winkels komen te liggen. We konden met beide apparaten alvast kennismaken op de beurs en hieronder lees je onze eerste bevindingen.
Tijdens IFA 2022 kondigde Lenovo zijn tweedegeneratie Thinkpad X1 Fold aan: een laptop met een vouwbaar oledscherm dat doorloopt over beide gedeelten van het apparaat. Door het losse toetsenbordje op het onderste gedeelte te leggen, kan je hem gebruiken als laptop, maar je kunt het grote scherm ook op de meegeleverde kickstand op je bureau zetten.
De Yoga Book 9i biedt veel van de mogelijkheden van de Thinkpad X1 Fold, maar dan in een apparaat met twee losse oledschermen in plaats van één groot vouwbaar scherm. Het belangrijkste nadeel daaraan is uiteraard de brede rand in het midden, waardoor je het scherm niet echt als een geheel kunt gebruiken. Een voordeel is dat je op de Yoga Book 9i meer schermruimte tot je beschikking hebt; het vouwbare scherm van de Thinkpad X1 Fold meet 16" van hoek tot hoek, terwijl ieder scherm van de Yoga Book 9i een 13,3"-diagonaal heeft. Beide schermen hebben dezelfde 2.8K-resolutie en 16:10-beeldverhouding, worden bedekt door een laag stevig glas (in plaats van de zachtere toplaag bij de Thinkpad X1 Fold) en zijn touchscreens met peninvoer.
Net als bij de Thinkpad X1 Fold, krijg je bij de Yoga Book 9i een kickstand, al lijkt dit exemplaar meer op een tablethoes. Daarmee kun je het apparaat rechtop op je bureau zetten, of op zijn kant, zodat je de twee schermen in portretstand kunt gebruiken.
Lenovo heeft diverse extra's toegevoegd aan de software om de dualscreen-laptop gemakkelijker te kunnen gebruiken. Door met vijf vingers op een applicatie te tikken, wordt hij over beide schermen uitgespreid, zodat het toch een beetje lijkt alsof je één groot scherm voor je neus hebt. Wanneer je een venster versleept, verschijnt in de buurt een icoontje om het scherm direct naar het andere scherm te verplaatsen.
Met acht vingers tikken op het onderste scherm, opent direct Lenovo's virtuele toetsenbord. Dat ziet er standaard uit zoals een normaal laptoptoetsenbord, met vooraan een virtueel touchpad en achteraan de toetsen. Aan de rechterkant zit een knopje om snel notities te kunnen maken met de meegeleverde pen. Door opnieuw met acht vingers naar onderen te swipen, verplaatsen de virtuele toetsen naar voren en verschijnt achteraan een balk met widgets, waarbij je bijvoorbeeld een weerbericht of statusinformatie over het systeem kunt tonen.
Het virtuele toetsenbord heeft knoppen die op dezelfde plaats zitten als een echt toetsenbord en er is auditieve feedback die eventueel kan worden uitgeschakeld, maar zo lekker als op een echt toetsenbord tikt het uiteraard niet. Ook bij de Yoga Book 9i krijg je dus een meegeleverd bluetoothtoetsenbordje dat op het onderste schermdeel kan worden gelegd. Er zitten magneetjes in de behuizing om het toetsenbordje op beide posities - voor of achter - op zijn plek te houden, waarbij de rest van het scherm dan de virtuele touchpad of de widgetbalk toont. Het plastic toetsenbordje voelt licht aan en biedt een fijne feedback met best veel travel. Het tikken klinkt niet zo mooi gedempt als op een echt laptoptoetsenbord.
De software op het testsample van de Yoga Book 9i dat ik kon proberen, voelde duidelijk nog niet af. Zo werkten de vingergebaren om apps te verplaatsen niet altijd even goed. Bij het plaatsen van het virtuele toetsenbordje op het onderste schermdeel, verscheen de notities-app ineens linksboven op het bovenste scherm. Bij gebruik van het virtuele toetsenbord had ik soms last van falende palm rejection, waarbij de muispijl ineens alle kanten op schoot bij het laten rusten van de handpalmen op het onderste schermdeel in de ruimte beneden de schermknoppen. De mooie widgetbalk bovenaan het onderste scherm, verscheen tijdens het testen vaker niet dan wel bij het plaatsen van het toetsenbord.
Het zou kunnen dat de buggy software net iets was van het sample dat ik heb bekeken, want toen hoofdredacteur Wout een dag later aan de slag ging met een andere unit voor de video, werkte het systeem zonder veel problemen. Ook in andere previews zijn de ervaringen wisselend. Het is in elk geval te hopen dat het uiteindelijke product stabiel werkt, want het concept staat of valt met de software die erop draait.
De bouwkwaliteit van de Yoga Book 9i voelt in elk geval uitstekend aan. Beide delen laten zich niet makkelijk verbuigen. De glimmende afgeronde metalen rand rondom beide delen van het apparaat, is een designkenmerk van Lenovo's high-end Yoga 9-serie. Door die rondingen ligt het apparaat erg fijn in de hand als je hem als tablet of boekje vasthoudt. Nog zoiets waarover goed is nagedacht en wat eerdere high-end Lenovo-laptops ook al hadden, is het scharnier met geïntegreerde luidsprekers. Daarmee is er geen stand waarop je de speakers makkelijk kunt blokkeren, en straalt het geluid in laptopmodus rechtstreeks op je af.
Het onderste gedeelte bevat de hardware en is iets dikker dan de bovenkant. Daar zitten ook de poorten, met alleen driemaal Thunderbolt 4 en geen 3,5mm-koptelefoonpoort. Het gewicht bedraagt 1,38 kg. Lenovo voorziet de Yoga Book 9i van een relatief grote 80Wh-accu. Dat zal vermoedelijk ook wel nodig zijn, aangezien het schermoppervlak twee keer zo groot is als dat van een traditionele laptop. De processor is een zuinig 15W-exemplaar uit Intels 13e generatie. Topprestaties zijn er dus niet van te verwachten, al lijkt hij tenminste actief te worden gekoeld, te oordelen aan de netjes weggewerkte ventilatieopeningen bij het scharnier. De kant waar de hardware niet zit, heeft een kleine uitstulping aan de bovenkant voor de camera, een 5MP-exemplaar met gezichtsherkenning.
De Thinkbook Plus Twist is alweer de derde iteratie van het concept van een tweede e-ink scherm aan de andere kant van de schermklep, dat Lenovo bij de Thinkbook Plus uit 2020 introduceerde. Dat apparaat en zijn opvolger uit 2021 waren laptops die je dichtklapte om het e-ink scherm te kunnen gebruiken. Daarop werd een simpele interface getoond voor het lezen van e-books, het maken van notities of het openen van documenten, maar je had geen toegang tot het toetsenbord.
Met de Thinkbook Plus Twist heeft Lenovo het concept opgefrist en een stuk krachtiger gemaakt, door er een convertible van te maken. Net als veel klassieke tablet-pc's uit het Windows XP-tijdperk zit in het midden van de behuizing een draaipunt, waarop het scherm kan worden geroteerd en omhoog en omlaag kan worden gescharnierd. Dat is weer even wennen, en je kunt het scherm ook maar een kant op draaien. Door deze constructie kun je de Thinkbook Plus Twist als laptop en als tablet gebruiken, en kun je dat voor beide standen doen met een van beide schermen.
Naast een beter scharnier, heeft Lenovo ook een beter e-ink scherm ingebouwd. In tegenstelling tot bij de voorganger is het een kleurenscherm, en bovendien voorzien van een lampje zodat je het ook in het donker kunt gebruiken. De diagonaal bedraagt nog steeds 12", groter dan de meeste e-readers. Ik kan me voorstellen dat dat het lezen van een tijdschrift of stripboek dat niet kan worden aangepast op het formaat van het scherm een stuk comfortabeler maakt. Welke resolutie dit scherm heeft maakt Lenovo niet bekend, maar het ziet er niet veel minder scherp uit dan het oledscherm aan de andere kant, zo op het oog. Ook dit scherm is een touchscreen en het is ook geschikt voor peninvoer, iets dat helaas een klein beetje zichtbaar is in het beeld door het patroon van subtiele lijntjes dat je ziet op een witte achtergrond. Door de matte coating heeft het scherm minder last van reflecties dan het oledscherm aan de andere kant en die laat het schrijven op het scherm ook meer aanvoelen als papier.
Nog steeds kun je op het e-ink scherm een afbeelding weergeven die blijft staan om de Thinkbook Plus Twist te personaliseren (een e-ink scherm heeft alleen elektriciteit nodig om van beeld te wisselen). Als je de convertible opstart in e-ink modus, verschijnt in eerste instantie een eenvoudige interface met een e-reader-app en notities-app. Je kunt ook Windows-apps toevoegen aan het overzicht, die dan vanuit deze weergave direct worden gestart.
In tegenstelling tot voorgaande Thinkbooks met e-ink scherm, heeft de Thinkbook Plus Twist ook de mogelijkheid om de volledige Windows-desktopomgeving op het scherm te laten zien, zodat je hem als e-ink laptop kunt gebruiken. Dat zou de accuwerktijd in theorie een stuk langer moeten maken, helemaal als je het lampje uitschakelt. Het scherm is vooral geschikt voor het lezen van do Source: Tweakers.net