De capaciteiten en activiteiten van cybercriminelen nemen mede door AI toe, terwijl de cyberweerbaarheid van Nederlandse organisaties achterblijft. Dat schrijft de NCTV in het Cybersecuritybeeld Nederland 2026. De NCTV noemt dit 'een ernstig risico voor de nationale veiligheid'.
De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid geeft in het Cybersecuritybeeld aan dat het aantal cyberaanvallen snel toeneemt. Door generatieve AI kunnen ook amateurs in recordtempo kwetsbaarheden vinden en misbruiken. Daarnaast kan AI worden gebruikt om complexere cyberaanvallen in gang te zetten, bijvoorbeeld door malware te verfijnen.
Cyberdreigingen komen niet alleen van zelfstandige criminele organisaties, maar ook steeds vaker vanuit overheden, schrijft de NCTV. Onder meer China, Rusland, Iran en Noord-Korea zijn actief bezig met het uitbreiden van hun offensieve cyberprogramma's. Ze richten zich daarbij ook op Nederland.
Veel Nederlandse organisaties zijn volgens de NCTV niet bestand tegen deze toenemende online dreigingen, hoewel ze dat zelf vaak wel denken. De veiligheidscoördinator stelt dat een deel van die organisaties de basismaatregelen nog niet eens op orde heeft, zoals het gebruik van tweefactorauthenticatie, sterke wachtwoorden en back-ups.
Ook worden kwetsbaarheden vaak te laat gepatcht, zelfs na preventieve waarschuwingen. De NCTV schrijft dat veel organisaties incidenten ook niet goed monitoren, waardoor ze vaak pas worden ontdekt als er al schade is aangericht. Het is volgens de NCTV een 'vereiste' dat organisaties hun patchmanagement automatiseren en realtimedetectietools gebruiken.
Dat de digitale weerbaarheid van Nederland niet bestand is tegen de toenemende dreigingen, noemt de NCTV een 'ernstig risico voor de nationale veiligheid'. In zijn Cybersecuritybeeld noemt de NCTV onder meer risico's als militaire spionage, diefstal van vertrouwelijke informatie, chantage en sabotage van vitale en kritieke infrastructuur. "Het is niet de vraag óf, maar wanneer Nederland te maken krijgt met een maatschappijontwrichtend cyberincident."
De NCTV noemt in zijn verslag nog een risico voor de cyberveiligheid: quantumcomputers. Daarmee kunnen hackers in de toekomst mogelijk de huidige cryptografie kraken. De instantie wijst erop dat statelijke actoren nu al massaal versleutelde gegevens afvangen, in de hoop die jaren later te kunnen ontsleutelen. "Omdat cryptografie ook wordt gebruikt om iemands identiteit vast te stellen, zouden ze bijvoorbeeld toegang kunnen krijgen tot toepassingen zoals DigiD."
Hoewel overstappen op quantumveilige cryptografie jaren duurt, zou 71 procent van de Nederlandse rijksorganisaties en 69 procent van de onderwijs- en onderzoeksinstellingen nog niet gestart zijn met de voorbereidingen. Tweakers schreef eerder al een achtergrondverhaal over de quantumdreigingen.
Source: Tweakers.net