Nieuwe muziek Het album You Made Me / Skin on Linen is een theatraal manifest, tierende hoogmis en meedogenloze oorwassing. Verder biedt drummer Yoràn Vroom ritmische souplesse en pianist Marcel Worms een liefdevolle ode aan het leven.
Er was eens een vrouw die. Stop. Opnieuw. Een vrouw die schoon. Stop. Opnieuw. Schoon genoeg had van haar. Stop. Opnieuw. Haar afschuwelijke trauma’s waarover ze niet kon. Stop. Opnieuw. Kon of durfde te getuigen zonder. Stop. Opnieuw. Zonder telkens te bevriezen en alles te herbeleven waardoor ze. Stop. Opnieuw. Ze alleen nog keihard. Stop. Opnieuw. Keihard kon krijsen tot haar. Stop. Opnieuw. Haar longen leeg waren.
You Made Me / Skin on Linen
Zo gaat dat in ‘Blocking a Scene You Can’t Remember’, het meest intense nummer van 2026 (en waarschijnlijk de 21ste eeuw). Het staat op het verbluffende debuutalbum van het Canadese viertal PISS. En dat is slecht nieuws voor alle misogyne mannen, want op You Made Me / Skin on Linen worden ze op een aambeeld van oorverdovende noise(rock) en verpletterende (crust)punk murw gebeukt en in mootjes gehakt tot er een zachtaardig legioen overblijft van donzige troetelberen met regenbogen op hun buik.
Huilend, trillend en stotterend probeert zangeres Taylor Zantingh haar verhaal op te dissen over de zoveelste bullebak die zijn poten niet kon thuishouden, maar telkens („Cut! Again!”) blokkeert ze halverwege haar zinnen. Ze dwingt zichzelf om keer op keer opnieuw te beginnen tot ze uiteindelijk haar relaas toch weet te voltooien.
Wat begint als een kalm kabbelende drone met monotoon opgedreunde tekst ontspoort in een oorverdovende explosie van piepende en krakende gitaren, bulderende bassen en verwoestende drums, inclusief angstaanjagende schreeuwpartij. Het is akelig, beklemmend en verontrustend maar tegelijkertijd louterend en bevrijdend.
Hoe menens het is, blijkt al in het openingsnummer/manifest ‘I Wanted To Be a Singer’. „This is not a song”, gilt Zantingh: „It’s self harm!” Ze kan niet anders dan krijsen, want: „I learned some people only believe you when your knees are bleeding. I learned some people only listen when you’re screaming.”
Tijdens deze therapeutische catharsis („I need perfect control over my victim narrative!”) weerklinken muzikale echo’s van zowel noisepioniers Lightning Bolt, gilkoninginnen Babes in Toyland, politiek correcte deughelden Fugazi als slugdepummels Chat Pile.
Het is alles ineen: een theatraal manifest, tierende hoogmis en meedogenloze oorwassing die je na dertig minuten en dertig seconden meteen. Stop. Opnieuw. Meteen opnieuw. Stop. Opnieuw. Opnieuw wilt horen.
Frank Provoost
Teller of Tales: The State of Us
Het zijn aandoenlijke beelden in de NTR-documentaire Master of Drums, die in 2025 over hem werd gemaakt. Hoe Yoràn Vroom als peuter met drumstokjes losgaat op de bank. Hoe hij na het zien van concertbeelden de bewegingen van drummers op televisie móét kopiëren. Moeiteloos, met links, want in spiegelbeeld. Op zijn vijfde krijgt hij al drumles van nestor Eddy Veldman, docent van vele generaties drummers.
Al vroeg weet Yoràn Vroom: de groove bepaalt hoe mensen zich voelen. Inmiddels is de Amsterdamse drummer een drijvende kracht in tal van bands, waaronder zijn eigen Group of Friends. Als componist blijft hij zoeken naar originele invalshoeken, waarbij traditionele West-Afrikaanse ritmes, moderne jazz en zijn Surinaamse roots samenkomen. Hij heeft daarin een geheel eigen muzikale signatuur ontwikkeld, waarin ritme niet alleen de motor is, maar ook een manier om verhalen te vertellen.
De drummer en componist vindt zijn inspiratie nu in Ségou, de monumentale roman van Maryse Condé over het uiteenvallen van een West-Afrikaans koninkrijk, religieuze verschuivingen en de Afrikaanse diaspora. Op zijn plaat Teller of Tales: The State of Us, probeert hij die veelomvattende geschiedenis in ritme, improvisatie en compositie te vangen. Hij noemt zijn muziek ‘Afro-Diasporic sounds’, wat zowel geldt als vangnet voor vele mooie ritmiek en sferen als Afrikaanse tradities en hun doorwerking in andere culturen.
Bij Vroom draait het nadrukkelijk om de groepssound. De extra percussie van twee percussionisten, onder wie zijn broer Yariv Vroom, tevens producer van het album, zou naast zijn eigen drums gemakkelijk te veel van het goede kunnen worden. Maar de ritmische rollen wisselen soepel: soms vormt de percussie één compact blok, waardoor Vroom zelf meer ruimte krijgt om vrijuit te spelen. De EWI (een elektronisch blaasinstrument) van Itai Weissman fungeert daarbij als melodische routewijzer.
Het aantrekkelijke van deze aanpak: de muziek blijft niet steken in een demonstratie van Afrikaanse ritmes of een nostalgische terugblik op culturele wortels. ‘Poem’ is een funky uitblinker. Ook ‘United State of Africa: In Celebration of the Diaspora’ is een binnenkomer. Er is improvisatie, ritmische souplesse, opwinding, spanning. Alleen de opbouw van het album is minder overtuigend: de samenhang tussen de verschillende composities blijft soms onduidelijk.
Amanda Kuyper
Concerten: 6/11 Amare, Den Haag; 7/11 DJS, Dordrecht; 14/11 Willem II, Den Bosch; 20/11 De Nobel, Leiden; 19/12 Muziekgebouw, Eindhoven.
In the Mixed Zone
Mag ik een klein monument oprichten? In de mond van sportjournalist Mart Smeets is dat een retorische vraag. Al nam hij steevast wel de moeite die te beantwoorden met een beslist: „Ja, dat mag!”
Nou goed dan.
In dit geval gaat het om de Nederlandse pianist Marcel Worms, een klassieke laatbloeier. Hij was weliswaar van kinds af verslingerd aan zijn instrument, maar besloot pas halfweg de dertig zijn bestaan een muzikale draai te geven. Worms gaf zijn baan als biologieleraar op en schreef zich in op het conservatorium.
Hij bleef altijd enigszins een buitenstaander in de klassieke wereld, maar bouwde een indrukwekkende discografie op met veelal mooi werk van onbekende componisten. Zijn magnum opus is de onderneming New Blues for piano, waarvoor hij zo’n tweehonderd componisten vroeg een blues voor hem te schrijven.
Op zijn vijfenzeventigste verjaardag gaf hij zichzelf – en ons – het album In the Mixed Zone cadeau. Daarop doet hij wat hem door zijn pianoleraar al jong werd verboden en ook later in zijn klassieke opleiding op weinig bijval kon rekenen – „want slecht voor je techniek” – maar wat Worms niettemin nooit kon laten: improviseren.
Hij nam tweeëntwintig stukken uit klassiek en jazz die voor hem in zijn leven belangrijk waren. Er zijn Bach, Scarlatti, Mompou en standards als ‘All The Things You Are’, ‘Lullaby of Birdland’ en ‘I Got Rhythm’ en odes aan Oscar Peterson, Joe Cocker, en de popsongs uit zijn jeugd. Innig gespeelde muziek die het hart verwarmt en je even wegvoert uit alle dagelijkse en actuele beslommeringen.
De heldere vleugel bezingt herinneringen aan het goede en zinvolle leven op een zelden gehoorde liefdevolle manier, zodat je – ik althans – geneigd bent het telkens opnieuw te beluisteren.
Joost Galema
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie