TikTok overtreedt Europese regels door gebruikers schadelijke inhoud aan te bevelen. Dat stelt de Europese Commissie. De ‘For You’-tijdlijn lokt gebruikers volgens Brussel naar extreme uithoeken van het platform, met inhoud die schadelijk is voor hun mentale welzijn.
is techredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over digitale autonomie, sociale media en games.
Het is de derde keer dit jaar dat de Europese Commissie een scherp oordeel velt over het ontwerp van TikTok, de populaire app voor korte filmpjes. In februari stelde Brussel dat TikTok is vormgegeven om gebruikers te verslaafd te maken. Daarna, in juli, volgde het oordeel dat TikTok de privacy van minderjarige gebruikers onvoldoende waarborgt.
In Europa heeft de van origine Chinese app naar eigen zeggen ten minste 200 miljoen gebruikers, in Nederland 6,7 miljoen.
Naast het verslavende ontwerp en de geringe privacy is nu de schadelijkheid van de inhoud aan de beurt. Het gaat de Commissie specifiek om de ‘For You’-tijdlijn, met video’s die gebruikers door het gepersonaliseerde algoritme krijgen aanbevolen.
Hierin ziet Brussel een ‘rabbit hole’-effect: hoe vaker een gebruiker video’s met een bepaald onderwerp bekijkt, des te vaker het algoritme dat onderwerp opdist en hoe dieper de gebruiker erin wordt gezogen. Dit ontwerp kan schadelijk zijn, schrijft de Commissie in een persbericht, ‘wanneer de herhaaldelijke blootstelling betrekking heeft op onderwerpen zoals eenzaamheid of lichaamsbeeld’.
TikTok is wat dit betreft niet uniek: ook Snapchat, YouTube en Instagram liggen onder een vergrootglas wegens privacyzorgen en een schadelijk, verslavend ontwerp. En niet alleen in Europa: in de Verenigde Staten zijn de makers van deze apps recentelijk voor rechters gedaagd, omdat hun verslavende ontwerpen depressies, eetstoornissen en angstklachten veroorzaken bij gebruikers.
Zo won een 20-jarige vrouw in maart een rechtszaak tegen Google en Meta. Die concerns zijn volgens de rechter verantwoordelijk voor de mentale schade die haar gebruik van YouTube en Instagram heeft veroorzaakt.
De Europese Unie werkt anders. Er gelden verordeningen, zoals de Digital Services Act (DSA), die de makers van sociale media verplichten om gebruikers te beschermen. De Europese Commissie begon in 2023 een onderzoek naar TikTok wegens vermeende mogelijke van de DSA.
De drie oordelen van dit jaar (verslaving, privacy, schadelijke inhoud) zijn ‘voorlopige conclusies’ van dit onderzoek. Dat betekent dat TikTok de kans krijgt om het platform te veranderen. Als de Commissie die onvoldoende acht, kan TikTok een boete krijgen van maximaal 6 procent van de jaarlijkse wereldwijde omzet. Op basis van de omzet in 2025 gaat het om een boete van maximaal 1,86 miljard euro.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant