Begin november is het nog te vroeg om mijn vijf beste boeken van 2026 te noemen. Toch staat bij mij op 1 een boek dat vooralsnog niet te overtreffen valt, zo goed was het geschreven, zo spannend, vermakelijk en tragisch tegelijk.
Ik heb het over de 700 bladzijden tellende biografie Joachim Fest. Ein Leben im 20. Jahrhundert van Franz Walter. Het is niet alleen een onthullende levensbeschrijving van een van Duitslands bekendste publicisten en historici, maar ook een intellectuele geschiedenis van de Bondsrepubliek met zijn heftige debatten tussen links en rechts en moeizame omgang met het naziverleden.
Joachim Fest (1926-2006) maakte furore met zijn Hitler-biografie uit 1973, een stilistisch hoogstandje, waarin hij de psychologie van de nazileider en zijn meelopers probeerde te vangen. Bouwstenen voor dat boek deed hij op als ghostwriter van Albert Speer, het enige nazi-kopstuk dat in 1945 aan de galg had weten te ontkomen door net te doen alsof hij niets van de uitroeiing van de Joden wist. Toen jaren later uitkwam dat Speer de boel had bedonderd, viel Fest bij velen van zijn voetstuk.
Uit Walters biografie blijkt dat Fests bewondering voor de deftige Speer voortkwam uit een sociaal minderwaardigheidsgevoel. Zijn vader, Johannes Fickel, was anders dan hij beweerde, geen klassieke Bildungsbürger maar een katholieke boerenzoon, die zijn achternaam in Fest had veranderd. Dankzij de pastoor bracht hij het tot onderwijzer en schooldirecteur, die van Hitler niets moest hebben, wat hem zijn baan kostte.
Zijn zoon Joachim werd journalist en maakte bij de NDR televisiedocumentaires over het Derde Rijk, die resulteerden in zijn eerste boek Das Gesicht des Dritten Reiches.
Dankzij zijn boeken werd hij algauw miljonair. Zijn uitgever bezorgde hem bovendien een riant betaalde bijbaan voor de samenstelling van een serie kunstboeken, waarvoor hij de hele wereld afreisde. Inmiddels was Fest ook gevraagd om het Feuilleton van de Frankfurter Allgemeine Zeitung te leiden. Bij de salarisonderhandelingen nam hij geen genoegen met de dienst-Volkswagen, maar eiste hij een Mercedes 280 SE. Vaak was hij niet op de krant te vinden, want zijn boeken, kunstreizen en minnares vergden het merendeel van zijn aandacht. Wel trok hij getalenteerde medewerkers aan en maakte hij van zijn bijlage een spraakmakend intellectueel forum.
In Kronberg liet Fest een paleisachtige villa bouwen door een van Hitlers sterarchitecten. Tijdens de Frankfurter Buchmesse hield hij er hof. Voor de adel onder zijn vele kennissen viel hij nog net niet op de knieën. Dat hij politiek inmiddels van beschaafd liberaal naar elitair rechts was opgeschoven, verbaast je dan ook niet.
Voor de professionele historici die zijn boeken bekritiseerden had Fest niets dan minachting. Het ging om het verhaal, niet om de feiten. Tegen de literatuur kon de wetenschap volgens de selfmade Bildungsbürger Fest niet op. Wat dat betreft lijkt hij op zijn vriend Albert Speer.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie