Hubert Aiwanger (55), leider van een invloedrijke partij in de deelstaat Beieren, is levenloos gevonden in een Berlijnse hotelkamer. Hij had zich daar teruggetrokken, omdat hij zich niet goed voelde. Aiwanger kwam in 2023 in het nieuws, omdat hij als tiener een antisemitische satire had verspreid.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Een doodsoorzaak is niet bekendgemaakt. Voor zover bekend was Aiwanger niet ziek. Vandaag wordt sectie op zijn lichaam verricht. Mogelijk komt er in de loop van donderdag meer informatie naar buiten. De voorman van de partij Freie Wähler (FW), een grote machtsfactor in de zuidelijke deelstaat Beieren, was in Berlijn voor de opening van een partijkantoor in de Duitse hoofdstad.
Aiwanger speelde al twintig jaar een hoofdrol op het politieke toneel van Beieren. Dat is na Noordrijn-Westfalen de dichtstbevolkte en economisch sterkste deelstaat van Duitsland. Sinds 2018 is Aiwanger daar vicepremier in een coalitie die wordt geleid door de conservatieve CSU. Die partij vormt op nationaal niveau een front met de CDU van Friedrich Merz, bondskanselier in Berlijn.
Regeringen van de deelstaten in het federale Duitsland, die een grote mate van bestuurlijke autonomie hebben, vormen de Duitse Eerste Kamer in Berlijn. Aiwanger had daardoor enige nationale invloed. Hij gebruikte die tijdens de formatie van de huidige regering. Zijn partij dreigde toen kortstondig een enorme lening van 500 miljard voor de Duitse infrastructuur te blokkeren.
Maar de FW-leider was vooral deel van het politieke meubilair in Beieren, de bakermat van BMW, Siemens, literpullen bier en Weißwurst bij het zondagsontbijt. Als leider van de lokale partij Freie Wähler stond hij voor een politiek die radicaal-rechts naderde.
Aiwanger pleitte, net als zijn coalitiegenoot van de CSU, voor behoud van de Beierse natuur en culturele identiteit, een sterke vrije markt, een gunstig overheids- en belastingklimaat voor ondernemers en een conservatief sociale samenleving.
Hij stond niet negatief tegenover het homohuwelijk, maar verzette zich bijvoorbeeld in 2023 wel tegen voorleesevenement van dragqueens in de bibliotheek van München. Aiwanger was nog een tandje feller gekant tegen irreguliere migratie dan coalitiegenoot CSU, in elk geval in woorden. Hij liet zich regelmatig laatdunkend uit over asielzoekers en linkse politiek activisten.
Daarmee was hij ook een bliksemafleider die de groei van de extreemrechtse AfD in Beieren enigszins afremde. De AfD, die aanvankelijk vooral in oostelijke deelstaten snel groeide, vergaart nu ook steeds meer aanhang in westerse deelstaten en staat in de nationale peilingen inmiddels fier bovenaan. In westerse deelstaten schommelt de AfD tussen 20 en 25 procent, maar juist in het uiterst conservatieve Beieren komt de AfD nauwelijks boven de 20 procent uit.
Aiwanger werd in 2023 kortstondig internationaal nieuws nadat de Süddeutsche Zeitung onthulde dat hij op 17-jarige leeftijd een antisemitisch epistel had verspreid op zijn school. ‘Wie is de grootste verrader van het vaderland?’ begon de tekst. ‘Meld u allen voor de competitie in concentratiekamp Dachau. Te winnen prijzen: een vrije vlucht door de schoorstenen van Auschwitz, levenslang verblijf in een massagraf, een gratis nekschot (...). Zij die eindigen op plaats 1-1000 worden nog dit jaar opgehaald.’
Aiwangers politieke lot hing daarna dagenlang aan een zijden draadje. De kwestie leidde in Duitsland tot een debat over de vraag in hoeverre iemand verantwoordelijk is voor misstappen die zijn begaan tijdens de tienertijd. Aiwanger verdedigde zich door te zeggen dat het een misplaatste grap betrof, en dat de tekst geschreven was door zijn broer.
Uiteindelijk besloot de Beierse premier Markus Söder dat Aiwanger kon aanblijven. Hij had immers excuses gemaakt. En, zei Söder: ‘Iets vergelijkbaars is daarna nooit meer voorgevallen. Het is inderdaad 35 jaar geleden. Weinigen van ons zijn nog dezelfde persoon als toen ze zestien jaar oud waren.’
Aiwanger laat twee kinderen en een partner na.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant