Geld en schande maken aantrekkelijk journalistiek drama. Maar het is mal om links te laten liggen wat voor drama het voor regisseur Peter Greenaway is dat die zijn film kwijt is.
Een grote zaak, breed uitgemeten door NRC en Nieuwsuur. Ze hadden samen onderzoek gedaan naar de schipbreuk van een filmproject van Peter Greenaway, veroorzaakt door een naar het zich laat aanzien frauduleuze filmproductiemaatschappij. Maar wie? Wat? Hoe? Daar hadden NRC en Nieuwsuur de vinger niet achter gekregen.
Het gebeurt wel vaker dat een project strandt. Film is duur, de miljoenen vliegen je om de oren. Op papier dan, in de werkelijkheid ontbreekt er al snel een miljoentje. Projecten kunnen in een oogwenk verdampen, en het is niet van vandaag of gisteren. Begin 1984 ging ik Nicolas Roeg interviewen en werd ontvangen door een teneergeslagen man. Hij had die ochtend gehoord dat zijn film Eureka was afgeschreven. „Hoe kan dat, ik heb ’m net gezien”, zei ik ongelovig. Tja, dat kon zijn. Maar er was een wisseling van de wacht in Hollywood en de nieuwe directie had besloten dat de film werd teruggetrokken, afgeschreven als verliespost. Roeg was niet zomaar iemand, de Bowie-film The Man Who Fell to Earth is bijvoorbeeld van hem, en The Witches naar Roald Dahl.
Eureka werd gered – die is alsnog uitgebracht.
Een soortgelijk lot trof nu de film Lucca Mortis. Ook niet van zomaar iemand, van Peter Greenaway. De filmer van arthouse hits als het vileine The Cook, the Thief, His Wife and Her Lover. Van Drowning by Numbers (een film die telt terwijl hij vertelt), van A Zed and Two Noughts (elk shot is achteloos symmetrisch opgebouwd), van het meesterwerk Prospero’s Books.
Rutger Hauer, Theresa Russell en Gene Hackman in ‘Eureka’ (1983), de film van Nicolas Roeg die bijna niet verschenen was.
Maar in dit nieuwsverhaal was Greenaway bijzaak, zijn nieuwe film ook. Het stuk in NRC trapt af met een (nodeloos) anonieme Nederlandse lichtman die ernaar uitzag te werken met filmster Dustin Hoffman. Zonder Greenaway was Hoffman niet in beeld geweest, maar goed, ieder zijn droom. De lichtman was vergeefs naar Lucca geweest (vergeefs in Lucca zijn, mogen we ruilen?). En hij had niet betaald gekregen. Oh wacht, verderop in het stuk toch wel.
Ook het item bij Nieuwsuur etaleerde de treurnis van teleurgestelde medewerkers, wat culmineerde in verontwaardiging over het Nederlands Filmfonds. Dat had de regels overtreden! Zes ton Nederlands belastinggeld! Schande! De alleszins redelijke verklaring werd weggewuifd.
Geld en schande maken aantrekkelijk journalistiek drama. Maar het is mal om links te laten liggen wat voor drama dit voor Peter Greenaway is. Alsof dat gesjoemel van de producenten (de filmwebsite IMDB telt er maar liefst 21) geen schande is. Wellicht was deze film een meesterwerk, het heeft er alle schijn van, maar we weten het niet. Greenaway is zijn film kwijt. Die is al verminkt door die producenten (Welke? Hoe? Ik lees het nergens). En of hij ooit nog in volle glorie te zien zal zijn, is de vraag. Dat is het drama voor Peter Greenaway, voor zijn publiek, voor de filmkunst.
Eureka is er gekomen. Wie weet, lukt het voor Lucca Mortis ook. Ik hoop het voor Peter Greenaway. Voor jullie. Voor ons. Voor mij.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie