Het aantal zzp'ers in Nederland neemt al zeven kwartalen op rij af.
Steeds meer zelfstandigen stoppen ermee of gaan in loondienst nu de Belastingdienst strenger controleert op schijnzelfstandigheid.
Het aantal zzp'ers is de afgelopen 21 maanden met 160.000 afgenomen tot zo'n 1,115 miljoen, blijkt vrijdag uit cijfers van statistiekbureau CBS. "Dat is een stevige daling. We zien dat er meer zelfstandigen stoppen, terwijl de instroom afneemt. Dat zorgt voor een afname van het aantal zzp'ers", zegt hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen.
Dat is opmerkelijk, omdat het aantal zzp'ers in de jaren ervoor steeds is toegenomen. In 2013 waren er nog 894.000 zzp'ers. Eind 2024 waren dat er 1,275 miljoen.
Vooral in de zorg, bouw en handel is het aantal zzp'ers afgenomen. In de zorg daalde het aantal zelfstandigen vorig jaar met 17.000 tot 145.000. In de bouw was er een afname van 12.000 tot 120.000. En in de handel ging het aantal zzp'ers met 10.000 omlaag tot 85.000.
De Belastingdienst treedt sinds vorig jaar strenger op als blijkt dat bij een arbeidsrelatie geen sprake is van ondernemerschap, maar van loondienst of uitzendwerk. Bij onregelmatigheden kunnen opdrachtgevers een naheffing verwachten. Bij opzet of grove schuld volgen vergrijpboetes.
Volgens Van Mulligen is het heel waarschijnlijk dat de strengere handhaving heeft gezorgd voor een daling van het aantal zzp'ers. "Er is sprake van een omslag aan het begin van 2025 en dat zet dit jaar door. Steeds minder mensen kiezen ervoor om zzp'er te worden."
De CBS-econoom benadrukt dat er ook meer zzp'ers in loondienst zijn gegaan. In het eerste kwartaal van 2025 waren dat er 68.000, tegenover 38.000 in dezelfde periode in 2024. "Ook daarna blijft de uitstroom hoger dan gemiddeld."
Ook arbeidsmarktdeskundige Rob Witjes van uitkeringsinstantie UWV gaat ervan uit dat de strengere controle door de Belastingdienst de belangrijkste reden is dat het aantal zzp'ers afneemt.
"Wij zijn daar niet verbaasd over", zegt hij. "Het is niet zozeer dat er geen vraag meer is naar de deskundigheid van zelfstandigen. Maar werkgevers willen geen risico lopen op een boete."
Bovendien kijken bedrijven nu vaker of ze de specifieke kennis niet zelf in huis hebben, zegt Witjes. "Dan hoeft een onderneming geen zzp'ers meer in te huren voor bepaalde opdrachten."
De Kamer van Koophandel (KVK) meldde vorige week nog dat het aantal zelfstandigen is toegenomen. Het verschil in de groeicijfers tussen het CBS en de KVK is vooral te verklaren door de definitie van zzp'ers bij beide organisaties.
Het CBS baseert het zzp-schap op het werk dat iemand daadwerkelijk doet, gebaseerd op vragenlijsten. Bij de KVK gaan ze uit van de registratie van een bedrijf. Wanneer iemand naast zijn zzp-schap ook nog in loondienst werkt, is diegene voor de KVK een zzp'er, maar voor het CBS niet meer.
De Belastingdienst bezocht tot en met oktober vorig jaar 842 bedrijven. De fiscus keek daarbij onder meer in de boeken. Die ondernemingen hebben advies gekregen hoe zij de problemen kunnen aanpakken om schijnzelfstandigheid te voorkomen.
De Belastingdienst zet 80 fte in om de controles uit te voeren. Een woordvoerder laat weten dat er voor het einde van dit jaar nieuwe cijfers worden bekendgemaakt over het aantal bezoeken aan bedrijven.
Source: Nu.nl economisch