Begrotingsplan In ruil voor steun voor het Belastingplan willen JA21, BBB en SGP forse aanpassingen op gebied van stikstof, asiel en medisch-ethische kwesties. Het zijn eisen die tot nu toe voor de drie coalitiepartijen onacceptabel waren.
Michiel Hoogeveen (JA21), Chris Stoffer (SGP), Inge van Dijk (CDA) en Henk Vermeer (BBB) tijdens een debat in de Tweede Kamer van de vaste commissie voor Financiën over het pakket Belastingplan 2027.
Wil het kabinet aan een meerderheid voor het Belastingplan komen via rechts, dan moeten de drie coalitiepartijen D66, VVD, en CDA veel toegeven op gebied van asiel, medisch-ethische vraagstukken én stikstof. Zoveel bleek donderdagochtend, toen oppositiepartijen JA21, BBB en SGP via de Telegraaf een brief publiceerden waarin zij hun eisen voor steun voor het Belastingplan uiteenzetten. In plaats van naar het kabinet toe te bewegen, maken JA21, BBB en SGP met hun eisen opnieuw duidelijk hoe duur – en pijnlijk – samenwerken met hen zal zijn.
De inhoud is niet nieuw – de drie rechtse partijen hebben in eerdere gespreksrondes al duidelijk gemaakt wat hun inzet was. Wat alles ingewikkelder maakt, is dat zij nu samen optrekken. Eerder hadden JA21 en SGP al een bondje gesloten, nu is ook de BBB (nodig voor een meerderheid in de Eerste Kamer over rechts) aangesloten.
De VVD wil per se in gesprek blijven met de drie partijen en krijgt haar zin: vrijdagochtend komen zij langs bij premier Rob Jetten (D66), minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) en zijn staatssecretaris Eelco Eerenberg (D66). Net als de koppels ChristenUnie en 50Plus en Pro en Volt.
Wat er uit het gesprek met de rechtse partijen moet komen? Daarover is de coalitie het niet eens. De brief van JA21, BBB en SGP wordt bij D66 en CDA geïnterpreteerd als een poging om de route over rechts moeilijk of onmogelijk te maken. D66 en CDA twijfelen namelijk sterk of de drie partijen überhaupt door steun te verlenen medeverantwoordelijk willen worden voor de coalitieplannen. Bij de twee coalitiepartners worden de aanhoudende onderhandelingen vooral gezien als het bieden van comfort aan de VVD.
Wat staat er in de brief?
De BBB wil tornen aan het enige echte succes van deze coalitie tot nu toe: de stikstofplannen, die op termijn weer woningbouw en uitbreiding van bedrijven mogelijk moeten maken. Die eis is het urgentst, want vrijdag na de ministerraad komt landbouwminister Jaimi van Essen (D66) naar verwachting met een wetsvoorstel waarin een deel van de langverwachte verdere invulling staat van het stikstofplan dat hij eind juni aan de Tweede Kamer stuurde.
Het kabinet kondigde daarin onder meer bufferzones van 1.000 tot 500 meter rond de kwetsbaarste stikstofgevoelige natuur aan en een maximum van 2,6 koeien per hectare grasland.
BBB-leider Henk Vermeer heeft lang volgehouden dat het stikstofplan van minister Van Essen in zijn geheel „van tafel” moest. In de brief van donderdag doet BBB ogenschijnlijk een stap naar voren door niet langer te eisen dat het hele plan van tafel gaat. Maar in plaats daarvan komt de partij met een vergaand alternatief voorstel, waaronder een halvering van de bufferzones tot maximaal 250 meter rondom met stikstof overbelaste natuurgebieden en het loslaten van de koeiennorm van 2,6 stuks vee per hectare.
Fractievoorzitter Henk Vermeer (BBB), met op de voorgrond Wendy van Eijk (VVD) en Michiel Hoogeveen (JA21) tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen in de Tweede Kamer.
Zulke afzwakkingen zouden de stikstofdoelen voor het kabinet praktisch onhaalbaar maken. Zelfs met het huidige plan is het nog de vraag of het kabinet de doelen voor 2035 haalt, zo berekende het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).
D66, CDA en de VVD hebben sinds juni constant gezegd dat zij de stikstofdoelen beslist niet gaan afzwakken: Nederland van het stikstofslot halen is prioriteit. Ook donderdag blijven zij daarover helder. Pro en Volt, waarmee het stikstofpakket aan een meerderheid komt in de Tweede en Eerste Kamer, hebben aangegeven hun steun per direct in te trekken bij enige afzwakking van het pakket.
Een woordvoerder van het ministerie van Landbouw laat donderdagavond weten dat men er daar nog steeds vanuit gaat dat het wetsvoorstel vrijdag naar de Kamer wordt verstuurd.
JA21 wil op gebied van asiel een strenger pakket, in ruil voor steun voor het Belastingplan. De belangrijkste eis is dat het kabinet gemeenten niet verplicht asielzoekers op te vangen. Daarmee wil JA21 een onderdeel van de Spreidingswet ontmantelen waarin wordt geregeld hoeveel asielzoekers gemeenten moeten opvangen. In de Spreidingswet staat onder meer dat het kabinet als laatste redmiddel gemeenten kan dwingen om asielzoekers op te nemen, waar partijen rechts van het midden zeer op tegen zijn.
Effectief zou het uitvoeren van deze wens betekenen dat het kabinet zich niet aan de eigen wetten houdt, wat zeker voor D66 en CDA niet acceptabel is. Het CDA levert asielminister Bart van den Brink. JA21 wil ook dat asielzoekers buiten Europa worden opgevangen en dat Syriërs met een verblijfsvergunning opnieuw worden beoordeeld.
De SGP wil „een pas op de plaats” bij medisch-ethische kwesties als het draagmoederschap en late abortussen. De VVD en D66 geven aan dat daarover niet valt te onderhandelen. De SGP heeft zichzelf sowieso impopulair gemaakt bij deze coalitiepartijen, want de partij heeft een motie van afkeuring ingediend omdat zij niet ingrijpen bij legale late abortussen. Ook vijf van de negen JA21’ers steunden die motie, en de voltallige BBB-fractie.
De drie oppositiepartijen schrijven: „Met deze brief leggen wij naar onze overtuiging een constructief en redelijk aanbod bij u neer om een doorbraak te creëren.” Tegelijk hebben zij in de brief meerdere eisen op tafel gelegd die voor de coalitie tot nu toe onbespreekbaar waren. De vraag is volgens D66 en CDA niet zozeer of dit pakket gaat leiden tot een akkoord, maar eerder hoe lang de VVD hierover wil doorpraten. Ze willen de VVD comfort bieden, maar niet door de eisen van JA21, BBB en SGP in te willigen.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie