Home

‘Europa is heel gevoelig, dat begrijp ik nu ik hier ben’, zegt de Amerikaanse ambassadeur die in België al twee keer ontboden werd

Bill White | ambassadeur VS in België Donald Trump grapte dat hij hem naar Haïti zou sturen maar zakenman Bill White werd ambassadeur in België. Daar veroorzaakt hij veel ophef met zijn uithalen op sociale media, waarbij hij ministers niet spaart. „Ik ben hier heel populair.”

Bill White is sinds november 2025 de Amerikaanse ambassadeur in België.

In crèmewit gestoken bedienden serveren bonbons in de zitkamer van Whitlock Hall, de residentie van de Amerikaanse ambassadeur in België. De koffie komt in porselein, bedrukt met een gouden adelaar en sterren, de ambassadeur laat nog op zich wachten. Rond het ambassadecomplex in Brussel staan in het zwart geklede politiemannen met mitrailleurs. Bij de controlepost worden identiteitsbewijzen uitvoerig bestudeerd, laptops worden getest op explosieve stoffen. 

White maakt zijn entree, stevige handdruk, brede glimlach, en al lopend door zijn huis probeert hij de woonplaats te achterhalen van een goede vriend in België. Hij haalt zijn telefoon uit zijn broekzak en zoekt hardop: „Axel, kasteel.” Hij vindt het. Oké, door. White is geen treuzelaar, hij is een zakenman, met de verbale snelheid van zijn president Donald Trump.

Buiten bij de voordeur staan strobalen, met daarop pompoenen, voor Halloween. White gaat er mee op de foto. Hij roept vanaf de drempel: „Willen jullie Bryan erbij, mijn man? Hij heeft zijn stropdas toch al om.” 

Even verderop in de binnentuin wordt een Halloweenfeestje opgebouwd onder witte tenten. Bill White wijst naar zijn blauwe pak: „Dit is mijn kostuum. Het is eng genoeg. Keep them guessing.” Een keer met Halloween, vertelt hij, „ging ik als secret service, ik droeg dit pak met een microfoontje in mijn oor. We gingen naar Mar-a-Lago, ik had een zonnebril op. En de mensen, letterlijk, ze herkenden me niet. Ze zeiden: oh, is de president in aantocht? Ik zei: ik ben niet de secret service.” Zijn man komt door de deuropening. „Bryan, we doen een snelle foto met de pumpkin shit.” 

Binnen, in zijn zitkamer, wijst White naar een foto waarop zijn oom staat, achter de jonge oud-president Dwight D. Eisenhower en generaal George Patton. Oom White diende Patton in de Tweede Wereldoorlog. „Het was de VS die België, Europa, hebben bevrijd”, benadrukt White. Veteranen zijn belangrijk voor de ambassadeur. De Italiaanse premier Silvio Berlusconi ridderde hem voor zijn inspanningen voor oorlogsveteranen. „Ik ben een Cavaliere.”

Te onbelangrijk voor beroepsdiplomaat

White is ambassadeur, geen carrièrediplomaat. De Belgische post is vaker door zo’n politiek benoemde ambassadeur ingevuld. „Dit land is niet belangrijk genoeg voor een beroepsdiplomaat”, aldus politiek commentator Wouter Verschelden. Onder Trump is ook bij de EU in Brussel een political appointee gestationeerd, met wie White naar eigen zeggen zondags naar de mis gaat. White zegt dat tegenwoordig „alle [Amerikaanse] topposities wereldwijd” worden bekleed door politiek benoemde functionarissen.

In de zitkamer van White staat een zwartwitfoto met (op de achtergrond) de oom van Bill White, op de voorgrond president Eisenhower en generaal Patton. Daarnaast een foto Trump en met de Franse president Macron. De stoelen waar ze op zitten staan in Whites zitkamer, zegt hij.

President Trump riep White bij zich tijdens een diner in Mar-a-Lago. „Hij zei: Bill, kom eens hier. Een stoel is er niet. Dus ik ben hier, vlak naast hem [hij houdt zijn hand laag bij de grond], en hij zegt: hoe lang ken ik jou? Herinner je je dat je me zag dineren met Aristotle Onassis? En ik zeg: ‘Yes, sir.’ Hij zegt: ‘Dus, wat wil je gaan doen?’ Ik was niet klaar voor die vraag, maar je moet altijd klaar zijn voor hem. Hij zei: ‘We sturen je naar Haïti.’” Lacht hard. „Dat is Trump, een heel goed gevoel voor humor.”

In Europa zorgden Trumps ambassadeurs het afgelopen jaar voor onrust, door openlijke confrontaties en harde kritiek op nationaal beleid. White werd tweemaal ontboden, onder meer nadat hij België begin dit jaar van antisemitisme had beschuldigd. De aanleiding: een gerechtelijk onderzoek in Antwerpen naar illegale besnijdenissen in de orthodox-joodse gemeenschap zonder medische kennis. Na afloop zei hij: „Ik voel niet dat ik ontboden ben.”

Hij haalde regelmatig uit naar de minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke, die hij verwijt de alcoholindustrie te verwoesten. In augustus deelde White, in reactie op overheidsplannen om een waarschuwingsetiket op alcoholische dranken te plaatsen, een door AI-gegenereerde afbeelding met het gezicht van de minister op een sigaar boven de tekst „Schaadt iedere vorm van levensvreugde”, waarbij hij schreef: „Who’s the biggest LOSER in Belgium?” 

Toen de socialistische Vooruit-voorzitter Conner Rousseau kritiek uitte op ICE en het Amerikaanse immigratiebeleid, waarbij hij paralellen trok met het nazi-tijdperk, kondigde White aan dat Rousseau een inreisverbod voor de VS had gekregen. Later trok hij dat in.

Maxime Prévot, minister van Buitenlandse Zaken, gaf NRC in een recent gesprek te kennen dat White in Brussel niet als diplomaat, maar als zakenman wordt gezien. Zijn boodschap aan White, na de rel rond het antisemitisme: „Met alle brokken die je hebt gemaakt, zet je ook je eigen functioneren op de helling. Herpak je, want anders zal je niet bereiken waarvoor je gekomen bent: miljardendeals sluiten met Belgische bedrijven.” White reageert: „Daarna hebben we een hele goede ontmoeting gehad, van meer dan 90 minuten.”

Bryan Eure en Bill White bij de voordeur van Whitlock Hall. Ze trouwden in 2011.

Billions and trillions

Deals maken is inderdaad waar White graag over praat, en billions and trillions („met een hoofdletter ‘T’”, zegt White in zijn beste Trump-imitatie). President Trump gaf hem de opdracht om tegen 2029, het einde van zijn termijn, voor 50 miljard dollar aan contracten te sluiten tussen de VS en België. Hij is al een eind op weg, vertelt White, die in het gesprek zijn miljoenendeals opsomt. Hij heeft het daarbij over wapens, en nucleaire energie. Niet over zijn contacten met luierfabrikant Drylock uit Zele, dat onder meer aan Walmart levert.

President Trump wordt in Europa verkeerd begrepen, vervolgt White, serieus. Trump wil Europa „stimuleren beter te worden”. Als de VS maar de sterkste zijn? „Your GDP sucks. Zorg dat je dit er achter schrijft: We willen dat Europa’s bbp zoals het onze is. Ons bbp gaat als een speer, we groeien met 4,3 procent [White refereert naar de Amerikaanse bbp-groei in het derde kwartaal van 2025, niet naar actuele groeicijfers, die rond de 2 procent liggen]. Waarom doet Europa’s bbp dat niet? Omdat er te veel wordt gereguleerd.”

In de ruime entreehal van Whitlock Hall staat een glazen urn tussen een Amerikaanse vlag en een ambassadeursvlag. White pakt de urn op: „Dit is het cadeau van de Belgische premier voor de 250ste verjaardag van de VS. Wonderschoon, uniek, van de Waalse kristalmaker Van Salenberg, met een diamantvormige sluitsteen.” De vaas is bekroond met een glazen Amerikaanse adelaar en gevuld met zand afkomstig van de drie Amerikaanse militaire begraafplaatsen in België voor gesneuvelde soldaten tijdens de wereldoorlogen. „Een heel mooi gebaar.”

De Amerikaanse zakenman gaf lang leiding aan een militair lucht- en ruimtevaartmuseum in New York, heeft zijn „hele werkende leven” gewijd aan veteranen en hun families – zijn oom kwam na de oorlog terug naar de VS – en zamelde geld in voor de Democratische presidentskandidaat Hillary Clinton „omdat ze zich inzette voor de veteranen”.

White was Republikein, vroeg in 2012 publiekelijk om teruggave van zijn donatie toen presidentskandidaat Mitt Romney zich uitsprak tegen het huwelijk tussen gelijke geslachten, en zette zich later in voor de Democraten. Toen duidelijk werd dat de Democraten de presidentsverkiezingen van 2016 niet zouden winnen, stapte White in zijn Chevrolet en reed naar het feestje van de Republikeinen. Hij werd warm onthaald. 

Trump leerde hij in de jaren negentig kennen, in Giraffe, het driesterrenrestaurant van White’s vader aan East 58th Street in New York, waar Trump wel eens at. Sinds 2018, zegt White, heeft hij zich ingezet voor herverkiezing van Trump. Hij en zijn man verruilden New York voor het zuidelijke en conservatievere Georgia – als onderdeel van de ‘Manhattan liberal elite’ die zich niet langer in het stadsbestuur konden vinden – en na 2020 verhuisden ze naar Florida, „zodat we dichter bij president Trump en Mar-a-Lago konden zijn”. België is, volgens White, „één van de top-tien landen van Trump”, vanwege de handelsbetrekkingen.

Bill White naast het glazen geschenk van de Belgische premier.

Kostbare Amerikaanse levens geofferd

De vraag of de VS nog een betrouwbare bondgenoot zijn voor Europa, windt White op: „We zijn hier niet één, maar twee keer naartoe gekomen, en we hebben 525.000 van onze kostbare levens geofferd. We bieden bovendien een nucleaire paraplu – voor België en voor de NAVO. Dus ik vraag me af: hoe durf je zoiets te zeggen? Ik kan daar heel teleurgesteld of boos om worden.”

Wat hoopt hij dan te bereiken met die publieke interventies, zeker als die handelsbetrekkingen zo belangrijk zijn? White probeert het wel achter de schermen, zegt hij, bijvoorbeeld in die zaak rond besnijdenis. „Oh my god, natuurlijk. Denken jullie dat ik er gewoon een tweet heb uitgegooid? Nee, ik ben niet gek.” Dat de Belgische autoriteiten niet blij zijn met zijn bemoeienis, is niet zijn probleem.

„Ik ben hier heel populair. Ja, heel populair. Dat weet ik, omdat ik overal kom. Als ik uit eten ga, of een wandeling in het park maak, inkopen doe of naar de racebaan of Formule 1 of Tomorrowland ga, daar was ik met de gouverneur van Arkansas, overal komen mensen naar me toe en ze zeggen: ‘Wij houden van Amerika, dankuwel dat u zegt waar het op staat’, en vaak zeggen ze ook: ‘Bedankt dat u wel zegt wat onze politici niet zeggen’.”

Whites ervaring strookt niet met de onderzoeken naar hoe Europeanen naar de VS kijken. Slechts 11 procent van de Europeanen ziet de VS als een bondgenoot, concludeerde de European Council on Foreign Relations in een onderzoek. In 2024, voor het aantreden van Trump, was dat twee keer zoveel. Een kwart zag de VS als vijand of tegenstander. Nou, zegt White, „het zou je verrassen”, hoe mensen écht naar de VS kijken. „Wat je leest in de krant en wat je op tv ziet is niet het gevoel op straat. Daarom zeg ik ook, geloof de peilingen niet, geloof niet wat je leest, dat zeg ik in elke toespraak.” 

Neem Trumps ‘overname van Groenland’. White wist: natúúrlijk ging hij dat nooit echt doen. „We zouden het zo kunnen overnemen, maar we doen het niet.” Uiteindelijk is er een overeenkomst gesloten tussen de VS en Denemarken, en heeft Trump gekregen wat hij wilde, zegt White. „Het enige ongelukkige aan de situatie is, dat als de president van de Verenigde Staten iets op een aardige manier vraagt, dat mensen samen zouden moeten werken, na álles wat Amerika heeft gedaan voor deze wereld”, dan gebeurt er niets. Dus, om iets voor elkaar te krijgen, „zegt Trump iets wat een beetje wereldschokkend is”.

In het buitenlandbeleid van de Amerikanen, de Nationale Veiligheidsstrategie, staat het voornemen om verzet tegen de Europese koers aan te moedigen. Wat is daar het idee achter? „Niemand hoort graag: ‘we mogen jou niet’. En Europa is heel gevoelig, dat begrijp ik nu ik hier ben. In Amerika, in New York, kan ik gewoon tegen je zeggen dat je moet… ophoepelen, oké? En dan is niemand van slag. In Europa is het anders.” 

Maak NRC jouw voorkeursbron op Google

Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie

België

Lees meer

Source: NRC

Previous

Next