Het blok van Israëlische oppositiepartijen, geleid door oud-legerleider Gadi Eisenkot, krijgt volgens de exitpolls de meeste steun na de Israëlische parlementsverkiezingen. De Likud-partij van zittend premier Benjamin Netanyahu is weliswaar de grootste, maar heeft een minder groot blok achter zich.
De oppositiepartijen achter Eisenkot komen samen op 52 zetels uit. Yashar, de partij van Eisenkot, werkt rond de verkiezingen samen met Together, The Democrats en Israël, Our Home (Yisrael Beiteinu).
De Likud-partij van Netanyahu is volgens de exitpolls weliswaar de grootste partij, met 24 zetels tegenover de 22 zetels voor Yashar. Maar zijn blok met regeringspartijen blijft steken op 50 zetels, wat minder is dan het oppositieblok. Israëlische media stellen dan ook dat op basis van de exitpolls nog geen duidelijke winnaar te zien is.
Het lijkt erop dat geen van de blokken een meerderheid krijgt in de 120 zetels tellende Knesset, het Israëlische parlement. Daarom zullen partijen steun moeten zoeken bij andere partijen.
Dat kunnen Palestijnse partijen zijn. Regeringsdeelname door die partijen lijkt echter zo goed als uitgesloten. Ook het zoeken van gedoogsteun ligt gevoelig. Toch zijn de Palestijnse partijen een factor van belang om genoeg gedoogsteun te krijgen.
Het duurt naar verwachting tot vrijdag voordat de uitslag definitief kan worden vastgesteld. De officiële bekendmaking van de uitslag is een week later, dus waarschijnlijk op 6 november. President Isaac Herzog zal daarna een partijleider aanwijzen om aan coalitieonderhandelingen te beginnen.
In Israël wordt niet per definitie de partijleider van de grootste partij aangewezen om het voortouw te nemen bij coalitieonderhandelingen. De president kijkt allereerst naar de aanvoerder van het blok dat de meeste kans maakt op steun in de Knesset. Daardoor ligt het alsnog voor de hand dat Eisenkot de eerste poging mag wagen om een regering te vormen.
De partijleider die het voortouw mag nemen, krijgt 28 dagen de tijd om een coalitie te vormen. Indien nodig kan die periode eenmalig met twee weken worden verlengd. Het is dus mogelijk dat er nog voor het einde van dit jaar een nieuwe Israëlische regering is.
Als er na 42 dagen nog geen regering is gevormd, krijgt een andere partijleider 28 dagen lang de kans. Als die er ook niet in slaagt om een regering te vormen, kan een meerderheid in de Knesset een kandidaat voordragen die probeert een coalitie te smeden. Als ook die poging mislukt, volgen er nieuwe verkiezingen.
President Herzog zal willen voorkomen dat Israël opnieuw in een reeks vervroegde verkiezingen belandt. Van 2019 tot en met 2022 waren er vijf verkiezingen nodig voordat er een stabiele regering kon worden gevormd.
De regeringspartijen moeten samen 61 zetels in het 120 zetels tellende parlement hebben om te kunnen regeren. Een minderheidsregering is ook een mogelijkheid, op voorwaarde dat de deelnemende partijen op voldoende steun in de Knesset kunnen rekenen. Hoe dat zit, leggen we uit in het onderstaande artikel. Elke nieuwe regering kan pas formeel aan de slag na een vertrouwensstemming in het parlement. Tot dat moment blijft het kabinet van Netanyahu regeren.
Source: Nu.nl algemeen