Evacuaties Twintig studenten uit Gaza zouden in september beginnen aan een studie in Nederland. Maar om weg te komen uit Gaza, is hulp nodig van de Nederlandse staat. En die wil hun evacuatie niet faciliteren. „Dit zijn genocide-overlevenden. Dat de overheid zegt: ga nogmaals naar de rechter, dat vind ik heel wrang.”
Tentenkampen in Khan Younis voor ontheemde Palestijnen.
Maanden had Khaled Alghifary uitgekeken naar september. Dan zou de 23-jarige uit Gaza beginnen aan het masterprogramma Health and digital transformation aan de Universiteit Maastricht. Totdat het bericht kwam dat hij niet zou worden geëvacueerd.
Alghifary is een van twintig studenten uit Gaza die afgelopen september zou beginnen aan een studie aan een Nederlandse universiteit. Ze hebben een studiebeurs gekregen, recht op verblijf en een visum. Maar om weg te komen uit Gaza, is hulp nodig van de Nederlandse staat. En die wil hun evacuatie niet faciliteren.
Het twintigtal onderhield al contact met de universiteiten en docenten. Door de achterstanden die ze inmiddels hebben opgelopen, hebben drie het recht op hun beurs verloren. Voor de rest dreigen verdere achterstanden en verlopen visa.
„Na meer dan vijf maanden van wachten, de toelating, de beurs, de voorbereiding voor het programma, het leren kennen van geweldige mensen in Nederland, kwam het nieuws dat de evacuatie niet doorging”, schrijft Alghifary via WhatsApp.
Khaled Alghifary: „Er is iets in mij gedoofd: de gedrevenheid is niet meer wat ze ooit was.”
Afgelopen drie jaar moest Alghifary met zijn familie hun huis in het oosten van Gaza-Stad verlaten vanwege Israëlische aanvallen en werden ze gedwongen van plek naar plek te vluchten. „Ik had net mijn eigen appartement, in hetzelfde gebouw als mijn ouders. Het idee was om op mezelf te wonen, maar om toch dichtbij te blijven. Maar we zijn alles kwijtgeraakt.”
Al op jonge leeftijd was Alghifary geïnteresseerd geraakt in de gezondheidszorg, omdat zijn vader als kinderarts werkte. De laatste twee jaar van zijn bachelor in Software engineering, volgde Alghifary de colleges online. De Al-Azhar Universiteit waar hij studeerde, was verwoest door een Israëlische luchtaanval. Ook werkte hij als vrijwilliger voor een medische organisatie. Intussen zorgde hij tijdens de hongersnood en de ineenstorting van de gezondheidszorg voor zijn vader, die diabetes heeft en kampt met een voetblessure.
Na het bericht dat de evacuatie niet doorging, voelde Alghifary zich „diep in de steek gelaten”. „Het riep de herinnering op aan de drie jaar waarin we wachtten tot de oorlog zou eindigen, en de teleurstelling na elke onderhandelingsronde die op niets uitliep. Mijn omgeving merkt het ook aan me. Er is iets in mij gedoofd: de gedrevenheid is niet meer wat ze ooit was. Maar ik heb nog hoop.”
Gaza staat sinds 2007 onder een strenge blokkade van de Israëlische autoriteiten. Kort na 7 oktober 2023 kon slechts een beperkt aantal Palestijnen vluchten naar Egypte, vaak door enorme bedragen te betalen aan het ‘reisbureau’ Hala, in Caïro. Daarna hield Israël de grenzen potdicht. Inmiddels komen mondjesmaat mensen het bezette gebied uit.
De studenten moeten via door Israël gecontroleerde grensovergangen en door dat land zelf reizen tijdens hun evacuatie, ook worden ze onderworpen aan strenge veiligheidscontroles. Maar vooralsnog wordt hun afreizen naar Nederland niet tegengehouden door de Israëlische autoriteiten. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken moet het voortouw nemen en aan de Israëlische autoriteiten aangeven dat het bijstand verleent voor de uitreis. Maar het ministerie heeft aangegeven dit niet te willen doen, vertelt voormalig diplomaat Angélique Eijpe, die het evacuatieproces ondersteunt, telefonisch vanuit Den Haag.
In een reactie schrijft het ministerie dat door het kabinet „in augustus 2025 eenmalig ondersteuning bij vertrek [is] geboden aan enkele studenten. Maar het heeft in december 2025 bekendgemaakt met deze uitzonderlijke ondersteuning te stoppen. Daarmee is het kabinet teruggekeerd naar consulaire bijstandverlening, zoals dat overal ter wereld is ingericht”.
Hoewel de twintig studenten uit Gaza zelfs al zonder uitzondering een rechterlijk bevel hadden dat het ministerie verplicht ze te evacueren, vertelt Eijpe, weigerde het ministerie dit uit te voeren, nadat de Raad van State zich op 8 september niet-ontvankelijk had verklaard. Daarmee werd de zaak doorverwezen naar de civiele rechter. Daarover schrijft het ministerie: „Het kabinet ziet dan ook juridisch geen verplichting meer om mvv-gerechtigden [recht op inreisvisum] uit Gaza consulaire bijstand te verlenen.”
„Er is nog bij het ministerie bepleit in ieder geval voor deze groep, met beurs, visum én rechterlijk bevel hun evacuatie te faciliteren”, vertelt Eijpe. Dat bleek tevergeefs. „Daarom hebben we nu weer een nieuw kort geding moeten aanspannen. Dit zijn genocide-overlevenden. Dat de overheid zegt: ga nogmaals naar de rechter, dat vind ik heel wrang. Er is van historisch besef geen sprake. Ook in de jaren dertig hebben we Joodse vluchtelingen uit Duitsland aan de grens teruggestuurd.”
Op 5 november is een hoorzitting in het kort geding. Eijpe: „Zelfs als kort daarna een uitspraak volgt, voordat de evacuatie helemaal is georganiseerd, ben je zo een paar weken verder. Dan is het hele eerste semester verloren.”
Ook Mahmoud Abusamaan (22) zou afgelopen september beginnen, aan een master computerwetenschappen aan de Universiteit Leiden, met een specialisatie in AI. Abusamaan had een volledige beurs gekregen. Voor 7 oktober 2023 was hij in Gaza tweedejaars bachelorstudent en gaf hij les aan middelbare scholieren over programmeren en webontwikkeling. „Ik was me sterk bewust van het tekort aan technisch onderwijs en studiemateriaal in Gaza, wat werd vergroot door de blokkade.”
Afgelopen drie jaar raakten Abusamaan en zijn familie acht keer ontheemd. „We leefden met honger, angst en in constante onzekerheid. We hebben veel familie en vrienden verloren en twee jaar in een tent geleefd.”
Van de zomer dacht hij dat het slechts „een kwestie van tijd was” voor hij en de anderen geëvacueerd zouden worden, omdat kort daarvoor andere studenten al wel waren uitgereisd. „In gedachten waren we al in Nederland. Waar we de taal zouden leren en nieuwe steden zouden gaan ontdekken”, schrijft hij via WhatsApp.
Mahmoud Abusamaan: „In gedachten waren we al in Nederland.”
Een andere student, Reem Qishta (25), wilde vooral naar Nederland komen „vanwege de belangrijke rol die het land speelt op het gebied van het internationaal recht. Daarom keek ik ernaar uit om Den Haag te bezoeken”, vertelt ze telefonisch vanuit Khan Younis. In Gaza rondde ze in 2023 haar bachelor rechten af. Recent werd ze toegelaten tot de master Globalisation and law aan de Universiteit Maastricht.
Qishta’s geboortestad Rafah is volledig verwoest door het Israëlische leger. Een deel van haar familie verblijft in Egypte. „Drie jaar lang in al die onzekerheid leven, was uitputtend. Maar toen ik de beurzen binnenhaalde en met de procedures begon, zag ik eindelijk licht aan het einde van de tunnel.”
„Nog steeds houd ik contact met mijn collega’s en docenten, maar ze zeggen dat ik het eerste blok van het semester niet meer kan inhalen”, vertelt Qishta. „Dus ik concentreer me nu op het tweede blok. Als de evacuatie snel volgt, kan ik dat nog inhalen.”
Reem Qishta: „Vanwege de belangrijke rol die Nederland speelt in het internationaal recht keek ik ernaar uit Den Haag te bezoeken.”
De 26-jarige Saja Sharef staat ingeschreven voor de master Health, ageing and society aan de Universiteit Leiden. Haar bachelor tandheelkunde haalde ze in Gaza. Afgelopen jaren werkte ze als vrijwilliger in het Nasser-ziekenhuis in Khan Younis, toen daar talloze ontheemden verbleven.
Haar huis, in het oosten van Khan Younis, werd verwoest toen het Israëlische leger de stad binnenviel. Het gebied is nu volledig bezet en ontoegankelijk voor Palestijnen, vertelt ze telefonisch.
De groep studenten had onderling al kennisgemaakt via een WhatsApp-groep. Sharef: „We hadden plannen gemaakt om elkaar te bezoeken, waarbij iedereen ideeën bedacht voor zijn stad. Ik wilde Nederlands leren. We dachten na over hoe we ons leven zouden opbouwen – en toen verdween het.”
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie