Extreem weer De Europese Commissie presenteerde dinsdag een wetsvoorstel dat EU-landen op lokaal en nationaal niveau moet helpen om te gaan met de risico’s en gevolgen van klimaatverandering. Want klimaatextremen, ziet Brussel, zijn het „nieuwe normaal”, dat Europa miljarden kost.
Een blusvliegtuig boven een natuurbrand in het Franse departement Var.
Opeenvolgende klimaatextremen, risico’s waarbij niet duidelijk is wie verantwoordelijk is, concurrentieproblemen voor de industrie én groeiend politiek verzet tegen klimaatwetgeving. Dat is de achtergrond waartegen de Europese Commissie dinsdag het wetsvoorstel ‘Klimaatbestendigheid’ presenteerde: een plan voor een Europese omgang met klimaatrisico’s.
De nadruk ligt op verliezen door klimaatextremen, zoals droogte of overstromingen, waar geen politieke discussie over is. Na een „zomer van de waarheid”, in de woorden van Klimaatcommissaris Wopke Hoekstra, kan Europa niet langer wachten met een gezamenlijke aanpak.
Hij somde dinsdag tijdens een persconferentie in Brussel de klimaattol van afgelopen zomer op: „35.000 aan hitte gerelateerde doden, een verlies van 700.000 hectare aan land, schade die opliep tot meer dan 100 miljard euro, met dramatische gevolgen” voor Europa, dat volgens de Commissie, twee keer zo snel opwarmt als de rest van de wereld.
De zinderende zomer, stelde hij, is het nieuwe normaal. In een paar decennia zijn de kosten die gepaard gaan met klimaatextremen met een factor vijf toegenomen. Hoekstra: „De afgelopen zomer was een van de warmste – of zelfs de warmste – ooit gemeten, maar naar alle waarschijnlijkheid zal dit de koelste zomer zijn die we de komende jaren zullen meemaken; en wat we ook doen, de situatie zal alleen maar erger worden.”
Maar het klimaatbeleid van Brussel staat onder druk. Uitstootregels worden versoepeld en de Europese methaanwetgeving uitgesteld, omdat de Europese industrie het zwaar heeft en energietekorten worden gevreesd.
De Commissie gebruikt daarom vooral economische argumenten voor het versterken van de klimaatbestendigheid. Die gaat hand in hand met een „strategische investering in het concurrentievermogen, de veiligheid, de gezondheid en de welvaart van Europa”.
Want, benadrukte Eurocommissaris Teresa Ribera voor Mededinging : „Europa kan niet competitief zijn zonder weerbaarheid.” Ze wees erop dat het overgrote deel van de mogelijke schade door klimaatrampen niet verzekerd is en daarom voor rekening komt van burgers, bedrijven en de overheid. „Preventie is geen kostenpost, maar een investering.”
Aanpassing aan het komende klimaat zal zo’n 70 miljard euro per jaar vergen. De schade die daardoor wordt voorkomen, is volgens de Commissie veel groter.
Het Europese weerbaarheidskader moet lokale en regionale overheden helpen zich aan te passen aan klimaatrisico’s. Ook wil de Commissie de administratieve last voor lidstaten verlagen door de invoering van een nationaal plan inzake klimaatadaptie, met betere en regelmatigere klimaatrisicobeoordelingen. De Commissie gaat er daarbij, op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten, vanuit dat de aarde tegen 2030 1,5 graden is opgewarmd, in 2050 2 graden en in 2100 3 graden.
Overheden moeten volgens de Commissie duidelijk zijn over wie belast is met het beheer van klimaatrisico’s. Hoekstra: „Stel, je buurt wordt getroffen door overstromingen of bosbranden; het laatste waar we allemaal op zitten te wachten, is dat politici vervolgens ruziën over wie er eigenlijk verantwoordelijk had moeten zijn.”
Het klimaatbestendigheidspakket, afkomstig uit Hoekstra’s kabinet, bevat onder meer instrumenten om klimaatrisico’s in te schatten. Zo is er de European Climate Viewer, die op een interactieve kaart klimaatgevaren toont – met behulp van ‘supercomputingcapaciteiten’. De ‘navigator’ van het Europees Milieuagentschap (EEA) helpt gebruikers om instrumenten op maat voor klimaatbestendigheid te vinden, en er is een ‘solutions explorer’ met praktische oplossingen voor aanpassing aan klimaatverandering.
De Commissie wil de weerbaarheid van Europa daarnaast versterken door een Europees hittegolfplan, een klimaatverzekeringsalliantie en een Europees waterinitiatief – naast een EU-adviesgroep inzake rampenparaatheid, en een initiatief om de honderd meest klimaatgevoelige gebieden in Europa in kaart te brengen.
De weerbaarheidsambities sluiten aan bij het streven van de Commissie om 35 procent van de klimaat- en milieu-uitgaven in de volgende meerjarenbegroting te besteden aan klimaataanpassing.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie