De kerstperiode begint steeds vroeger, weten ze ook in het Gelderse Duiven. In 2025 kwamen 1,5 miljoen bezoekers naar de kerstshow van de plaatselijke Intratuin. Voor Santafia, de nog grotere versie van dit jaar, werd een parkeergarage met vier verdiepingen gebouwd.
is economieredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over (web)winkels, consumentenrechten, post, afval, en hergebruik.
Bruisend van enthousiasme staat ze voor de metershoge Efteling-achtige poort met bewegende kerstpoppen. Jolanda Alsemgeest (66) kan niet wachten om Santafia, de kerstshow van de Intratuin van Duiven, in te gaan. Ze is hier voor de derde keer deze maand, dit keer met haar dochter en kleinkinderen. ‘Sprookjesachtig. En ik ga toch telkens weer zo’n bewegende bal met een tafereeltje halen.’
Even verderop vertelt Freddy Pakaila (73) – met vrouw, dochter, kleindochters en Franse buldog Buddy boven in de winkelwagen – dat hij eergisteren nog was met zijn schoonzus. ‘Al die lichtjes, je wilt het toch aan de kleinkinderen laten zien.’ ‘Al is het wel wat duur, een kerstbal voor 12,95 euro’, merkt zijn dochter op.
Nederland heeft er een nieuwe kerstattractie bij. Sinds 1 oktober is Santafia open, de nieuwe kerstshow van tuincentrum Intratuin in het Gelderse Duiven. Nog groter dan in voorgaande jaren, want het bedrijf heeft de Gamma ernaast overgenomen, hoeft hierdoor niet jaarlijks de hele kerstshow af te bouwen en kan het dus nog wilder maken.
Het gevolg: achttienduizend vierkante meter met kerstbomen, kristallen rozen, pluche kransen, felgekleurde ‘infinity-lichten’ van Disney-figuren, een draaimolen van twee verdiepingen, het grootste assortiment bewegende kersttafereeltjes van Europa – van skischansen tot rijdende treintjes –, bewegende lichtvlinders en projectieschermen op het plafond met beelden van vallende sterren.
Ook is er een nieuwe parkeergarage, met vier verdiepingen. ‘Die moest er ook komen, want de A12 stond telkens vast’, vertelt bedrijfsleider Gerard Niesink, die al jaren de kerstshow inricht met zijn vrouw Karin en een team van zes. ‘Het was ook lastig voor de bedrijven om ons heen, hun personeel kon niet meer komen. Dus hebben we een flinke investering gedaan.’
Hoe Duiven deze positie wist te bereiken? Daar kan bedrijfsleider Niesink het een en ander over vertellen. Hij draait immers al 42 jaar mee in dit vak en geldt als een kerstshowlegende in de branche. ‘In de jaren tachtig hadden kerstwinkels na oktober eigenlijk nog maar weinig te doen. De grootwinkelbedrijven, warenhuizen, hadden een stilzwijgende afspraak met de klant dat ze pas zouden beginnen met kersthangers als de Sint was vertrokken.’
Het waren twee concurrenten in Noord-Holland die eind jaren tachtig op het idee kwamen om in november al kerstbomen en -ballen te gaan verkopen. ‘Met van die bakken die je bij de Action hebt, en onder witte tenten, heel ieniemienie eigenlijk. Toen dachten wij: dat gaan we ook doen. Alleen dan groter. Want je weet: door gekkigheid gaan mensen lullen en dan komen ze. Daarnaast ben ik nogal een Efteling-fan. Dus tja.’
Al jaren is het het adagium in de retailbranche: in tijden van online shoppen moet je beleving creëren als je de mensen nog naar je fysieke winkel wilt krijgen. Het liefst wil je dat mensen een halve dag blijven hangen door al het entertainment dat je eraan vastknoopt. Destination shoppen wordt dat wel genoemd, vertelt retailexpert Henk Hofstede van ABN Amro.
Daarnaast heeft er de afgelopen jaren een culturele revolutie plaatsgevonden: de Kerstman heeft Sinterklaas ingehaald als de cadeauverstrekker met de diepste zakken. Uit jaarlijks onderzoek van ABN Amro blijkt dat vorig jaar 80 procent van de Nederlanders kerst vierde, en 48 procent sinterklaas.
Dat komt winkeliers niet slecht uit. Want: sinterklaas duurt maar kort en schreeuwt niet om het versieren van het huis. Kerst doet dat wel. ‘Veel mensen hebben inmiddels drie of vier kerstbomen in huis, om van alle binnen- en buitenlichtjes nog niet te spreken’, zegt Hofstede. ‘Steeds meer mensen willen het tijdens donkere dagen in en rondom het huis gezellig hebben.’
En dus heeft elke zichzelf respecterende stad tegenwoordig een kerstmarkt en zo ongeveer elk tuincentrum een kerstshow – inclusief eettentjes, workshops kerstkransen maken en inpandige attracties. Hofstede: ‘De kerstperiode begint steeds vroeger en de schare echte kerstfans neemt toe.’
Tegelijkertijd valt op dat de meeste mensen hun bezoek eerder als een attractieparkbezoek zien dan als winkelen. De winkelwagens van de bezoekers zijn vooral gevuld met jassen, kinderen en schoothonden. Veel meer dan twee ludieke kerstballen en een lichtsnoer wordt er per persoon niet gekocht.
Dat klopt, zegt Niesink op een inmiddels goed volgelopen horecaplein. Het draait om massa, legt hij uit. Vorig jaar kwamen hier 1,5 miljoen bezoekers, en wie weet zijn het er dit jaar nog meer. ‘Als die allemaal 30 euro uitgeven, en nog wat eten en drinken – reken maar uit.’
Een belevenis is het zeker, vindt de 36-jarige Julia Müller uit Bonn, die zachtjes achter de mensenmenigte met telefoons in de aanslag aanschuifelt, vergezeld door haar dochter en een vriendin. Waarom ze hier is? ‘So was gibt es bei uns nicht’ – ‘zoiets heb je niet bij ons’.
Wel interessant, vindt ze: al die Nederlanders die en masse naar Duitsland gaan voor de kerstmarkt terwijl zij hier komen kerstshoppen. Ook al is het naar haar smaak net iets te druk, met het Holland-shoppen is ze vandaag nog niet klaar. Lachend: ‘We gaan zo nog door, naar het outletcenter in Roermond.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant