is filmrecensent en schrijft een column over hedendaagse beeldcultuur.
In de rubriek Pics werpt filmrecensent Floortje Smit haar blik op de hedendaagse beeldcultuur.
Heb je twee pratende vrouwelijke personages in je film of serie? Met een naam? Hebben ze het over iets anders dan een man?
Nederlandse makers die in aanmerking willen komen voor het Netherlands Film Production Incentive van het Filmfonds – een belangrijke financieringsbron voor films en series – kunnen hun script er beter op nakijken. Sinds 1 juli krijg je vijf punten in het puntensysteem als je film voldoet aan de Bechdeltest: je moet op bovenstaande vragen ‘ja’ kunnen antwoorden.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Dat puntensysteem is bedoeld om te bepalen wat de plannen betekenen voor de Nederlandse filmsector of filmcultuur. Je kunt onder meer scoren op duurzaamheid en het inzetten van creatief talent. Je hebt minimaal 75 punten nodig; bij meer aanvragen dan geld hebben de plannen met de meeste punten voorrang.
Diversiteitspunten kon je voorheen verdienen met ‘een hoofdcast die de maatschappij weerspiegelt’; nu door een scènetje toe te voegen met een stel keuvelende vrouwen. Opgepast: die achteraf laten sneuvelen in de montage kan subsidie kosten, aldus filmrechtenadvocaat Roland Wigman op zijn site.
Het is hopeloos uit de hand gelopen met die Bechdeltest. Het begon in 1985 met een een comic van Alison Bechdel, waarin een lesbienne een ander vertelt dat ze alleen films bezoekt die aan die drie regels voldoen. ‘De laatste film die ik zag was Alien (1979).’
Geweldige observatie. Er voldoen inderdaad schokkend weinig films aan de simplistische test; het maakt feilloos duidelijk hoe weinig interessante vrouwelijke personages er worden geschreven. De test werd een fenomeen.
Maar zodra je individuele films tegen die meetlat gaat leggen, betekent het niets meer. Ladies First (2026), een rolverwisselingskomedie waarin een mannelijke chauvinist terechtkomt in een door vrouwen gerunde maatschappij, voldoet niet. Sandra Bullock bijna in haar eentje in de ruimte in Gravity (2013) ook niet, en Downtown (2026), met louter gay-personages, evenmin. De seksistische komedie American Pie 2 slaagt omdat twee vrouwen het even over kleren hebben. Enzovoorts.
Slagen of zakken voor de test zegt weinig over diversiteit of vrouwvriendelijkheid. En toch maakte een Zweedse bioscoop het in 2013 tot de basis van een keurmerk. Bij het Poolse filmfonds moet je aangeven of je film eraan voldoet, ter bewustwording. Maar vooralsnog waren er (voor zover ik weet) geen instanties waarbij het niet voldoen aan de test financiële consequenties kan hebben.
Bechdel heeft dit allemaal ook niet gewild. Het was een grápje, moet ze in elk interview uitleggen, al heeft ze haar wereldfaam inmiddels omarmd.
Is het niet ontmoedigend dat er nog steeds zo weinig films aan die test voldoen, drong The Guardian in 2023 aan.
‘Wat écht ontmoedigend is, is dat zo veel films om cynische redenen vrouwelijke personages opvoeren die sterk lijken, maar nog altijd niet volledig uitgewerkt zijn’, antwoordde ze. Dat is precies wat deze puntenmaatregel stimuleert.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant