Tweede Kamerleden spreken in Kamerdebatten geregeld teksten uit die met behulp van chatbots zijn geschreven. Dit jaar namen minstens 68 volksvertegenwoordigers hun toevlucht tot kunstmatige intelligentie bij het opstellen van hun debatteksten.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Dat hebben De Groene Amsterdammer en platform voor onderzoeksjournalistiek Investico uitgezocht. De twee nieuwsorganisaties lieten het AI-detectieprogramma Pangram los op voorbereide spreekteksten die Tweede Kamerleden dit jaar gebruikten in Kamerdebatten. In bijna twee derde van de debatten leverde minstens één deelnemer een verbale bijdrage die grotendeels van een chatbot kwam.
Het verschil in AI-gebruik tussen Kamerleden is groot. Voormalig Pro-Kamerlid Esmah Lahlah vertrouwde volgens het onderzoek het vaakst op AI bij het formuleren van haar debatbijdragen. In vier van de vijf debatten waaraan ze dit jaar deelnam, las ze AI-teksten voor. Lahlah gaf haar Kamerzetel in juni op om wethouder in Amsterdam te worden.
Naast Lahlah maken ook de Kamerleden Rachel van Meetelen (PVV), Fatimazhra Belhirch (D66) en Wendy van Eijk (VVD) relatief veel gebruik van AI bij het schrijven van hun spreekteksten. De verschillen in AI-afhankelijkheid zijn ook binnen fracties groot: zo gebruiken Pro-Kamerleden relatief weinig AI, hoewel hun oud-fractiegenoot Lahlah de lijst dus aanvoert.
Kamerleden van de SP, de Partij voor de Dieren en Volt zijn in de onderzoeksperiode geen enkele keer op AI-gebruik betrapt. Volt-leider Laurens Dassen is de grootste AI-criticus in de Tweede Kamer, dus hij gedraagt zich in lijn met zijn politieke boodschap. Radicaal-rechtse fracties en onervaren Kamerleden laten hun spreekteksten verhoudingsgewijs vaker schrijven door chatbots, blijkt uit het onderzoek.
Hierbij moet worden aangetekend dat de onderzoeksjournalisten AI-gebruik alleen bewezen achtten als meer dan de helft van de tekst volgens Pangram door een chatbot was geproduceerd. In werkelijkheid spreken Kamerleden dus meer AI-teksten uit dan uit het onderzoek blijkt.
Tijdens een commissiedebat over cyberveiligheid op 28 januari bestond de politieke inbreng van vier van de zes deelnemende Kamerleden uit chatbotteksten, schrijft De Groene Amsterdammer. Ironisch genoeg ging dat Kamerdebat met de minister en staatssecretaris van Defensie óók over het gevaar van kunstmatige intelligentie voor de nationale veiligheid en het AI-gebruik door de Nederlandse krijgsmacht.
Geconfronteerd met de onderzoeksresultaten geeft Lahlah haar AI-gebruik tegenover de onderzoeksjournalisten toe, net als de andere betrapte parlementariërs. Maar ze beweren AI alleen te hebben gebruikt om hun bijdrage in te korten of taalkundig te verbeteren. Ze vinden AI daarvoor ‘handig’ en tijdbesparend. Stuk voor stuk zeggen ze dat de politieke inhoud van de teksten wél door henzelf is aangeleverd. Of dat ook echt zo is, kan Pangram niet controleren.
Vorige maand ontdekte de NOS dat ruim een kwart van de Kamervragen met behulp van chatbots als ChatGPT of Claude wordt opgesteld. Dat aandeel neemt snel toe, want een half jaar geleden was het volgens de nieuwsorganisatie nog 17 procent. De Volkskrant onthulde begin september dat een groot deel van de socialemediaberichten van premier Rob Jetten uit een AI-koker komt.
AI is bezig aan een razendsnelle opmars in de samenleving. Niet alleen in de politiek, maar ook in het onderwijs (scholieren en studenten maken werkstukken met AI) en bij andere maatschappelijke organisaties. Zo krijgen overheden en allerlei instanties steeds meer bezwaarschriften binnen, omdat AI het burgers gemakkelijker maakt een bezwaar te formuleren.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant