De hegemonie van de Amerikaanse turnsters staat onder druk. Bij de WK in Rotterdam zouden ze met een team zonder sterren voor het eerst sinds 2011 de landenwedstrijd kunnen verliezen.
is sportverslaggever van de Volkskrant en schrijft vooral over schaatsen, atletiek en roeien.
Al vijftien jaar lang domineren de Amerikaanse vrouwen het mondiale turnen. Sinds de WK van 2011 is er geen andere ploeg geweest die de wereldtitel in de landenwedstrijd wist te veroveren. Maar bij de wereldkampioenschappen in Rotterdam zou aan die dominantie zomaar een einde kunnen komen, want de ploeg treedt zonder grote sterren aan. De Chinese turnsters, en de Russische, die onder de neutrale naam ‘World Gymnastics 2’ deelnemen, azen op hun kans.
In de kwalificatieronde, die van zondagmiddag tot en met maandagavond duurde, eindigde de Amerikaanse ploeg als tweede achter China en net voor het Russische team. Er zijn verzachtende omstandigheden. Juryleden zijn vaak aan het begin van zo’n lange reeks kwalificaties strenger en aan het slot coulanter. En laat het nu net het Amerikaanse team zijn dat het spits heeft afgebeten op zondagmiddag, terwijl de Chinezen en Russen pas op maandagavond in actie kwamen.
Turners bewaren bovendien hun moeilijkste oefeningen voor de finale en verkiezen veiligheid boven brille in de kwalificatieronde. De uitslagen van zondag en maandag bieden dus geen garantie voor de toekomst, voor de strijd om de medailles op woensdagavond. Maar toch, zo constateerde sportcolumnist Nancy Armour in de krant USA Today, is het signaal vanuit Rusland en China duidelijk. ‘Het besef dat ze zo dichtbij zijn, zou de Amerikaanse vrouwen de stuipen op het lijf moeten jagen. Of hen er in ieder geval op moeten wijzen dat een nieuwe wereldtitel allerminst een zekerheid is.’
Het is even goochelen met cijfers en jaartallen om de hegemonie van de VS in de turnhal te onderstrepen. In olympische jaren is er geen WK en in na-olympische jaren staat de landenwedstrijd niet op het programma. De zegereeks van de Amerikanen vertoont in de chronologie daarom wat gaten, maar sinds de kampioenschappen van 2011 in Tokio stond de teamwedstrijd zes keer op het programma. Elke keer eindigden de turnsters van de VS bovenaan het uitslagenblad: in 2014, 2015, 2018, 2019, 2022 en 2023.
Meer dan een decennium omspannend, valt deze periode in grote lijnen samen met de regeerperiode van Simone Biles, die maandagavond in de catacomben door de Nederlandse coach Vincent Wevers nog werd omschreven als ‘de beste die we ooit hebben gehad, die we ooit hebben gezien’.
Biles was jarenlang de aanvoerder van het Amerikaanse turnen, in allerlei opzichten. Toen de sport gebukt ging onder het schandaal rond oud-ploegarts Larry Nassar, die talloze turnsters seksueel had misbruikt, toonde ze moed door haar verhaal te vertellen en het systeem dat eronder schuilging aan de kaak te stellen. Toen ze zich tijdens de olympische wedstrijden in Tokio terugtrok, liet ze zien dat de druk ook grote kampioenen te veel kan worden. Ze was een rolmodel en zou er later nog vaak en openhartig over spreken.
Maar bovenal was Biles al die jaren de grote prijzenpakker van Team USA. Nog los van haar zeven olympische gouden medailles verzamelde ze 23 wereldtitels, waaronder vijf met de Amerikaanse ploeg. Ze was er dus niet alle keren bij. In 2011 moest haar tijd nog komen, een jaar later pas debuteerde ze op de WK. Ook in 2022 ontbrak ze bij de mondiale kampioenschappen, maar toen konden de Amerikanen nog altijd rekenen op andere ervaren krachten als Jordan Chiles en Jade Carey. Op vrouwen die de druk van de Olympische Spelen en WK’s al kenden.
Een officieel pensioen heeft Biles nog niet aangekondigd, maar sinds Parijs heeft ze geen wedstrijden meer geturnd en ze is deze week niet in Rotterdam. Sowieso ontbreekt het de Amerikaanse ploeg ditmaal aan ervaring. Er is niemand van de gouden olympische ploeg van twee jaar geleden aanwezig in Ahoy. Aanvankelijk stond Hezly Rivera nog op de deelnemerslijst. Hoewel ze 2024 in de olympische finale niet in actie kwam, is ze wel regerend olympisch kampioen omdat ze meedeed in de kwalificatieronde. Maar ook Rivera ontbreekt nu, vanwege een enkelblessure.
Van de vijf vrouwen die maandag de finaleplaats voor de Amerikaanse ploeg veiligstelden, heeft alleen Skye Blakely ervaring met de landenwedstrijd op mondiaal niveau. Zij was lid van de gouden ploegen van 2022 en 2023. Claire Pease, Charleigh Bullock en Reese Esponda zijn WK-debutanten, en Dulcy Caylor, de vervanger van Rivera, kwam vorig jaar alleen individueel in actie. De gemiddelde leeftijd van het vijftal: 18. En dat wordt nog flink opgetrokken door Blakely, die 21 jaar oud is.
Maar het gebrek aan ervaren olympische turnsters zegt niet alles, en dat er vier tieners in het Amerikaanse tenue aantreden bewijst tegelijkertijd de kracht van het land. De Amerikanen lijken over een onuitputtelijk reservoir aan talentvolle turnsters te beschikken, vertelde Sanne Wevers maandagavond. Zij had net de laatste wedstrijd uit haar lange carrière geturnd, een comeback en afscheid ineen, en moest even schakelen toen ze naar de kracht van de Amerikaanse ploeg werd gevraagd. ‘Het verschil zijn de aantallen, zeker als je het met een klein landje als Nederland vergelijkt.’
Maar ze zag ook overeenkomsten. Zij, de 35-jarige Wevers, had net samen met de 16-jarige Vera Ubbink geprobeerd de Nederlandse ploeg naar de landenfinale te krijgen. Dat mislukte, maar hun leeftijdsverschil stond voor een positieve ontwikkeling in de turnsport, vond ze. In Nederland wordt zuiniger omgesprongen met de turnsters en kunnen jonge talenten rustig aanhaken bij meer ervaren ploeggenoten. Dat ziet ze in de VS ook gebeuren. ‘Ook zij bouwen daar generatie op generatie. Maar hun piramide heeft een veel bredere basis. Ik denk dat ze zomaar een B-team kunnen samenstellen dat hier ook prima kan meedraaien.’
Het A-team in Ahoy gaat onder leiding van Blakely de finale in. Voor haar betekenen deze kampioenschappen een weg terug omhoog na een loopbaan met grote tegenslagen op precies de verkeerde momenten. Dat begon met een scheur in haar elleboogband, nota bene tijdens de warming-up voor de Amerikaanse selectiewedstrijden voor de Spelen in 2021. Drie jaar later gold ze als een van de grote kanshebbers voor een plekje in de olympische ploeg, maar scheurde ze haar achillespees net voor de trials.
Nu, in Rotterdam, is ze in blakende vorm en ervoer ze de kwalificatieronde als een bevrijding. ‘Ik heb al gehuild, maar dit betekent zoveel voor me. Als je weet hoeveel ik heb meegemaakt, twee operaties, zoveel tegenslagen, ups en downs’, vertelde Blakely zondag bij NBC.
Of de twijfel zijn weg gevonden heeft naar de Amerikaanse turnsters? Dat zal woensdag moeten blijken, maar de jonge ploeg weet al een tijdje dat de buitenwacht zijn bedenkingen heeft. ‘Er wordt gezegd dat Team USA het niveau of misschien de diepgang niet heeft, of het puntenvoordeel mist dat we in het verleden hadden en dat we misschien niet zo sterk zijn’, zei bondscoach Betty Okino een maand geleden bij NBC. ‘Maar ik verwacht dat deze meiden aan die discussie een einde maken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant