• Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth bezocht deze week Israël en sprak met premier Benjamin Netanyahu. Het bezoek werd niet aangekondigd, het Amerikaanse nieuwsmedium Axios onthulde het dinsdag. Een dag eerder sprak de Amerikaanse president Donald Trump publiekelijk zijn steun uit voor Netanyahu in de Israëlische parlementsverkiezingen, die volgende week dinsdag plaatsvinden.
De inhoud van het overleg tussen Hegseth en Netanyahu is niet bekend. De twee spraken elkaar te midden van toenemende Amerikaanse en Israëlische dreigementen over hervatting van de bombardementen op Iran. Eind september zei Trump dat hij overwoog ‘Iran te vernietigen’. Daags erna beloofde Trump dat hij geen nieuwe bombardementen zou uitvoeren voor de midterm verkiezingen in de VS, op 4 november.
De Iraanse Revolutionaire Garde waarschuwt dat het bij een volgende ronde in het conflict doelen zal raken die nooit eerder in beeld zijn geweest. Daaronder olie- en raffinagefaciliteiten in Arabische Golfstaten, onderzeese infrastructuur, en AI-datacentra. Iran beschikt over wapens die Amerikaanse doelen in Europa kunnen raken, zoals de Ramstein-basis in Duitsland en Amerikaanse militaire faciliteiten in het Verenigd Koninkrijk (VK).
Remco Andersen
Lees ook: de Amerikaans-Iraanse vijandschap vindt haar oorsprong in de jaren tachtig in Libanon, betoogt de Libanees-Nederlandse journalist Kim Ghattas. Net als elke andere breuklijn in het huidige Midden-Oosten.
De antiterreurpolitie in het Verenigd Koninkrijk heeft dinsdag twee verdachten van de mogelijke aanslag op Fairford, een Amerikaanse luchtmachtbasis in Engeland, opnieuw gearresteerd. Het gaat om een 24-jarige Brit en een 25-jarige man met zowel de Iraanse als Britse nationaliteit. De twee werden eerder al kortstondig vastgehouden, maar toen op borgtocht vrijgelaten. Dit keer zijn ze gearresteerd op verdenking van spionage.
Het onderzoek is in volle gang en nieuwe ontwikkelingen volgen elkaar snel op, zei Laurence Taylor, hoofd van de Britse antiterreurpolitie. ‘Maar ons standpunt blijft hetzelfde: we beschouwen het als zeer waarschijnlijk dat de Iraanse staat betrokken is.’
In Fairford zijn Amerikaanse B-1 Lancers gestationeerd, strategische bommenwerpers die worden gebruikt voor zware bombardementen op grote afstand. De B-1’s worden onder meer ingezet tegen Iran. Eind september rukten Britse antiterreur-eenheiden grootschalig uit na waarschuwingen over een mogelijke aanslag. Daags erna haalden de VS alle twaalf B-1 bommenwerpers die waren gestationeerd op Fairford terug naar het Amerikaanse vasteland. De verdere toedracht is nog altijd onduidelijk.
Remco Andersen
Lees ook: Verwarring bij Britse luchtmachtbasis: kwamen mannen in busjes nu voor een aanslag of niet? ‘Het zag er allemaal wat amateuristisch uit’
Bij drie afzonderlijke incidenten in de Gazastrook heeft Israël vandaag vier mensen gedood. Twee zeventienjarige jongens stierven door Israëlisch ‘vuurwapengeweld’, melden Palestijnse medici aan persbureau Reuters. Het Israëlische ministerie van Defensie zei dinsdag een Hamas-commandant te hebben gedood bij een gericht bombardement. Daarbij stierf ook diens vrouw.
‘We zitten zogenaamd in een staakt-het-vuren, maar we zien helemaal niks van een staakt-het-vuren’, zei Mahmoud Yassin, broer van de vermeende Hamas-commandant. ‘Moordaanslagen gaan door, de bombardementen zijn niet gestopt.’
Sinds de door de VS afgedwongen wapenstilstand, een jaar geleden, heeft Israël volgens Palestijnse gezondheidsautoriteiten zeker 1.500 mensen in Gaza gedood. In dezelfde periode zijn daar vier Israëliërs, allen militairen, door Palestijns geweld om het leven gekomen.
Remco Andersen
Lees ook: Half miljoen Gazanen verliezen voedselhulp: ‘dit is niet het moment om weg te kijken’
Nu de Houthi’s aanvallen blijven uitvoeren op Saoedi-Arabië, biedt het Verenigd Koninkrijk militaire hulp aan Riyad. Om steden en andere infrastructuur te verdedigen, zullen Britse gevechtsvliegtuigen het Saoedische leger ondersteunen, zegt het Britse ministerie van Defensie.
De gevechtsvliegtuigen zullen volgens het Britse leger alleen worden ingezet ter verdediging en niet om aanvallen uit te voeren op de Houthi’s. Naast de gevechtsvliegtuigen stuurt het VK militaire adviseurs. Ook wordt een Brits militair transportvliegtuig gestuurd.
Saoedi-Arabië is de afgelopen weken regelmatig doelwit van Houthi-aanvallen, omdat het koninkrijk de Jemenitische regering steunt met wie de Houthi’s in oorlog zijn. De Houthi’s zouden vandaag nog geprobeerd hebben om de hoofdstad Riyad onder vuur te nemen. Saoedi-Arabië heeft moeite om zichzelf te verdedigen tegen de luchtaanvallen: bij verschillende aanvallen de afgelopen weken vielen al minstens achttien doden en honderden gewonden.
Vorige maand had Saoedi-Arabië meerdere bondgenoten, waaronder het VK, Frankrijk, Pakistan en Egypte, gevraagd om militaire ondersteuning tegen de Houthi’s. Naast het VK toonde ook de Egyptische president zich afgelopen weekend bereid om steun te bieden. Eind deze week stemt het Egyptische parlement voor officiële toestemming. Vanuit Pakistan en Turkije kwam eerder al hulp. De VS hebben zich tot dusver onthouden van militaire steun.
Uma Kagenaar
Een week voordat Israël naar de stembus gaat, voorspellen de peilingen een verlies voor de partij van premier Netanyahu en zijn coalitiegenoten. Het zijn de eerste verkiezingen in het land sinds de Hamas-aanslag van 7 oktober 2023 en de daaropvolgende oorlogen in Gaza, Libanon en Iran waar Israël zich in stortte.
Netanyahu, de langstzittende premier in de Israëlische geschiedenis, wil aan de macht blijven. De laatste peilingen voorspellen echter verlies voor zijn Likoed-partij en zijn extreemrechtse coalitie. Momenteel heeft de regering een krappe meerderheid van 61 zetels, het parlement telt er 120. Volgens de Israëlische nieuwszender Channel 12 dreigt Likoed minstens een derde van de 32 zetels te verliezen die de partij nu heeft.
Het is nog te vroeg om te zeggen of het oppositieblok er daadwerkelijk in zal slagen om Netanyahu en zijn regering, de meest rechtse uit de Israëlische geschiedenis, te verslaan, schrijft persbureau Reuters. Volgens de laatste peilingen komen de partijen die Netanyahu steunen uit op 51 zetels, tegenover 55 voor de belangrijkste oppositiepartijen. De overige 14 zetels zijn in handen van twee Arabische partijen. Die kunnen een doorslaggevende rol spelen bij de vorming van een nieuwe regering, maar zowel Netanyahu als belangrijke oppositieleiders hebben samenwerking met Arabische partijen uitgesloten.
Rechts kan mogelijk nog aan zetels winnen onder een grote groep nieuwe kiezers. Meer dan een half miljoen Israëliërs mogen voor het eerst stemmen. Volgens een enquête die Channel 12 afnam bij jongeren zou driekwart zich identificeren als rechts of centrum-rechts. Vooral de partij van de extreemrechtse minister van Nationale Veiligheid Ben Gvir zou populair zijn onder jongeren, waardoor de extreemrechtse coalitie mogelijk nog aan zetels kan winnen.
Uma Kagenaar
In de Saoedische hoofdstad Riyad zijn vanochtend twee explosies gehoord, meldt persbureau AFP. Kort daarvoor hadden de Saoedische autoriteiten een waarschuwing afgegeven voor mogelijk nieuwe Houthi-aanvallen. Het is niet bekend of er doelen zijn geraakt of slachtoffers zijn gevallen. Het Saoedische leger meldt enkel dat een ballistische raket is onderschept die door de Houthi’s op de hoofdstad was afgevuurd.
De Houthi’s, die sinds afgelopen september opnieuw oorlog voeren tegen de zittende regering in Jemen, nemen het koninkrijk de laatste weken steeds vaker onder vuur vanwege hun steun voor de Jemenitische regering. In de afgelopen weken vielen de Houthi’s onder meer het vliegveld in de Saoedische hoofdstad aan. Ook worden geregeld olieinstallaties onder vuur genomen. Bij de verschillende aanvallen vielen minstens achttien doden en honderden gewonden.
Door de aanhoudende aanvallen is Saoedi-Arabië op zijn hoede. Vanochtend maakten de autoriteiten bekend dat de grote investeringsbeurs die het koninkrijk jaarlijks organiseert wordt verplaatst naar volgend jaar. De driedaagse beurs, ook wel ‘Davos in the Desert’ genoemd, is de Saoedische tegenhanger van het jaarlijkse World Economic Forum in het Zwitserse Davos. Het evenement trekt internationale investeerders, topbestuurders en politieke leiders naar Riyad. Aankomende maandag zou de beurs van start gaan, maar door de dodelijke Houthi-aanvallen op het land kon de veiligheid niet worden gegarandeerd.
Uma Kagenaar
De Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth, is in het Midden-Oosten voor een onaangekondigd werkbezoek. Gisteren berichtte nieuwssite Axios dat Hegseth op een Amerikaanse vliegbasis in Zuid-Israël een ontmoeting zou hebben gehad met de Israëlische premier Netanyahu. Israël noch de VS hebben de ontmoeting bevestigd. Hegseth schrijft enkel op X Amerikaanse troepen in de regio te hebben bezocht. De locatie van zijn bezoek laat hij in het midden.
Hegseth’s bezoek komt een week voor de parlementsverkiezingen in Israël, op 27 oktober. Volgens peilingen dreigt Netanyahu’s regeringscoalitie haar meerderheid te verliezen. Het zijn de eerste verkiezingen in Israël sinds de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 en de daaropvolgende oorlogen in Gaza en de regio.
Verschillende media speculeren over de inhoud van het gesprek tussen Hegseth en Netanyahu. Naast de aankomende verkiezingen zou er ook zijn gesproken over een mogelijke hervatting van aanvallen op Iran, schrijven Axios en Reuters.
Uma Kagenaar
De Houthi’s hebben met een raketaanval op een trainingskamp van het Jemenitische regeringsleger 58 mensen gedood. Ook raakten zo’n tweehonderd mensen gewond. Het is daarmee de dodelijkste aanval van de Houthi-beweging sinds zij vorige maand aan een opmars in Jemen begon.
Volgens het Jemenitische regeringsleger stonden nieuwe rekruten in formatie toen drie ballistische raketten insloegen. ‘Dat laat de criminele aard zien van deze aanval: het gaat om jonge mensen die bezig waren om zich voor te bereiden en zich te kwalificeren, ver van de frontlinie’, zegt een woordvoerder van de regering.
Sinds de opmars van de Houthi’s begin september zijn er al duizenden doden gevallen in het land, zowel aan de kant van de regeringstroepen als bij de Houthi-beweging. Ook worden regelmatig burgers gedood. Afgelopen weekend doodde een Saoedische luchtaanval negen mensen, onder wie vijf kinderen.
Saoedi-Arabië raakt steeds nadrukkelijker betrokken bij de oorlog in Jemen. De golfstaat geldt als de belangrijkste internationale steunpilaar van het Jemenitische regeringsleger. De Houthi’s zeggen met de dodelijke raketaanval uit te zijn geweest op Saoedische slachtoffers. Volgens hen zouden Saudische officieren de leiding hebben in het getroffen trainingskamp.
Uma Kagenaar
Lees ook ons interview met een Houthi-kopstuk: Houthi’s zijn zich van geen kwaad bewust: ‘De vrije doorvaart door de Bab el-Mandeb is een heilig recht
Het World Food Programme (WFP), een orgaan van de Verenigde Naties, ziet zich gedwongen zijn steun aan Gaza drastisch te verminderen. Vanwege financieringstekorten kan het een half miljoen minder Palestijnen voorzien van voedsel. Het WFP is een van de belangrijkste humanitaire hulporganisaties in Gaza en voorzag tot nu toe zo’n 1,6 miljoen Gazanen van voedsel. Dat aantal is naar beneden geschroefd tot 1,1 miljoen.
Het WFP, afhankelijk van donaties van onder meer regeringen, kampt al langer met financieringstekorten. In september halveerde het VN-orgaan nog het aantal mensen dat wordt voorzien van voedsel op de door Israël bezette Westoever. Het WFP ontving dit jaar ruim de helft minder geld in vergelijking met voorgaande jaren. De organisatie zegt nu 450 miljoen dollar nodig te hebben voor zijn werk in Gaza en op de Westoever.
Het bericht komt op een pijnlijk moment voor de Palestijnen, nu de winter in aantocht is. Als gevolg van de bezuiniging bereidt de organisatie voortaan nog maar 150 duizend warme maaltijden per dag, in plaats van 250 duizend. Dat heeft als gevolg dat mensen die leven in delen van Gaza die moeilijk bereikbaar zijn of gevaarlijk, zoals rondom de gele lijn, niet meer elke dag een maaltijd ontvangen.
Mervat al-Satari, een moeder die met haar vijf kinderen in een vluchtelingenkamp in Khan Younis woont, zegt tegen de BBC dat ‘dit ons enorm zal raken’. Twee derde van de totale populatie van Gaza kampt met een groot tekort aan voedsel.
Yassin Boutayeb
De Israëlische politie heeft vandaag gemeld dat acht mensen zijn opgepakt in verband met aanvallen die Israëlische kolonisten dit weekend hebben gepleegd op de Westoever. Daarbij raakte vrijdag een Amerikaanse journalist gewond en zaterdag Europese diplomaten en een Franse burgemeester. Gemaskerde kolonisten trokken onder andere met knuppels door de Westoever om de jaarlijkse Palestijnse olijvenoogst onmogelijk te maken.
Onduidelijk is nog of de opgepakte mensen daadwerkelijk geweld hebben gepleegd. Het onderzoek van de Israëlische politie loopt nog. Mogelijk volgen nog meer arrestaties.
Westerse regeringen, waaronder die van Frankrijk en de VS, hebben hernieuwde oproepen gedaan aan Israël om strenger op te treden tegen het geweld dat Israëlische kolonisten plegen op de Westoever. Het aantal incidenten is de afgelopen jaren fors toegenomen. Tijdens de olijvenoogst stijgt het aantal aanvallen steevast nog meer. De Israëlische regering doet er vrijwel niets tegen en sommige extreemrechtse leden van het kabinet stimuleren het geweld zelfs.
De aanvallen komen op een gevoelig moment voor Israël. Volgende week trekken de inwoners van het land naar de stembus voor de Israëlsiche parlementsverkiezingen. Premier Benjamin Netanyahu heeft de aanvallen van afgelopen weekend afgedaan als een ‘uitbarsting van geweld’, maar weigerde te spreken over aanvallen door Israëlische kolonisten.
Zijn grootste politieke tegenstander voor de komende verkiezingen, Gadi Eisenkot, doet dat wel. Eisenkot zegt als premier harder te willen optreden tegen het geweld dat kolonisten plegen op de Westoever. De kandidaat noemt het ‘joods terrorisme’.
Lees ook: Dit jaar al dertig journalisten gedood, en ruim driehonderd zitten vast vanwege hun werk
Yassin Boutayeb
In dit liveblog houden we u op de hoogte van het laatste nieuws over de conflicten in het Midden-Oosten. Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Source: Volkskrant