Een Chinese geschiedenisstudent aan de staatsuniversiteit van Moskou heeft zich de woede van de universiteit, zijn Chinese medestudenten en Chinese staatsmedia op de hals gehaald door met een Japanse vlag op college te verschijnen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Vlaskamp was 18 jaar correspondent in Beijing.
Daarbij gaat het niet om de naoorlogse Japanse vlag – een rode cirkel op een wit vlak – maar om de vlag met de Rijzende Zon. Die bestaat uit rode zonnestralen vanuit een rode cirkel op een wit vlak en wordt in de buurlanden die aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog door Japan werden bezet, nog altijd geassocieerd met Japans militarisme.
De student, van wie slechts zijn achternaam Chen bekend is, zou naast het dragen van deze in China omstreden vlag ook tegen medestudenten hebben gezegd dat hij voorstander is van een onafhankelijk Taiwan. Een vereniging voor Chinese studenten die erom bekend staat nauwe banden te onderhouden met de Chinese overheid heeft Chen aangegeven bij de Chinese ambassade in Moskou. Ook diende de vereniging een petitie in bij de universiteit om maatregelen tegen Chen te nemen.
Vorige week ‘repatrieerde’ de universiteit Chen, aldus de Hongkongse krant South China Morning Post. Het is niet bekend wat er na terugkeer in China van hem geworden is, maar zo te zien aan de vlammende commentaren in de belangrijkste Chinese staatsmedia wordt Chens vlagvertoon hoog opgenomen. Zowel de belangrijkste spreekbuis van de Communistische Partij, het Volksdagblad, als de sociale media van het Chinese leger veroordelen Chens actie als ‘verheerlijking van Japans militarisme’.
In China komen sinds 2012 sporadisch incidenten voor rond overwegend jonge Chinezen die Japan een superieur land vinden en in Japanse legeruniformen uit de Tweede Wereldoorlog rondlopen. Dat heeft een lading die te vergelijken met het dragen van een Duits nazi-uniform in Nederland.
Dit marginale fenomeen, dat zich aanvankelijk vooral online afspeelde, wordt in China spottend ‘Japans van geest’ genoemd. Nadat twee Chinese jongens in 2018 in Japanse legeruniformen hadden geposeerd op gevoelige historische plaatsen in de stad Nanjing, waar het Japanse leger in 1937 en 1938 gruwelijke moordpartijen aanrichtte, is ‘verheerlijking van de Japanse invasie’ middels het dragen van Japanse militaristische symbolen strafbaar met maximaal 3 jaar cel als straf.
Opvallend in de Russische affaire is de eensgezindheid tussen de verontwaardigde Chinese studenten en de universiteitsleiding. De decaan van de geschiedenisfaculteit zou volgens verschillende Chinese media hebben gezegd dat ‘de historische consensus over het verzet tegen fascisme niet mag worden ontheiligd’ en de universiteit zou Chen van school hebben gestuurd.
Zelfs een rel rond een student wordt aangegrepen om de politieke coördinatie tussen Moskou en Beijing inzake Japan te etaleren. Bijna een jaar geleden kreeg de Japanse premier Sanae Takaichi hoogoplopende ruzie met de Chinese regering wegens uitspraken over Taiwan, die erop neerkomen dat Japan bij een militair conflict rond Taiwan mogelijk genoodzaakt is zijn leger in te zetten. Omdat Japan tevens bezig is zijn defensie te versterken, trekt China bij elke denkbare gelegenheid van leer over het ‘Japanse neomilitarisme’. Rusland valt China daarin niet alleen bij, ook voeren beide landen de spanning op met bijvoorbeeld gezamenlijke militaire oefeningen rond Japan.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant