is economieredacteur en commentator van de Volkskrant.
Geopolitieke consequenties zijn bij de VS ondergeschikt aan financieel gewin: diplomatie volgt het eigenbelang van president Trump en zijn getrouwen. Dat lijkt verdacht veel op een autocratie.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
In de nacht van 9 november 2016, toen net duidelijk was geworden dat Donald Trump de nieuwe president van de Verenigde Staten zou worden, kreeg Kremlin-bankier Kirill Dmitriev in Moskou een mailtje uit New York. Het was kort en triomfantelijk. ‘Poetin heeft gewonnen.’
Diezelfde dag nog pakte Dmitriev het vliegtuig naar New York, om daar vanwege de ‘fantastische uitslag’ contact te leggen met sleutelfiguren van de aanstaande regering. Zo kwam hij via-via terecht bij Jared Kushner, schoonzoon van de toekomstige president.
Dmitriev wilde, zo zei hij, de relaties tussen de twee landen herstellen met hulp van ‘win-wininvesteringen’. Hij, baas van het Russische nationale investeringsfonds waarvan de opbrengsten goeddeels naar Poetin en zijn oligarchen stromen, zag in Kushner een evenknie.
Tien jaar later vormen deze twee het belangrijkste contact tussen het Kremlin en het Witte Huis. Dmitriev, die formeel de VS niet binnen mag wegens de aan hem opgelegde sancties, zit geregeld in Florida bij Kushner aan tafel. Daar en in Moskou bekokstoven zij de ‘vredesakkoorden’ en ‘wapenstilstanden’ die steevast uitpakken in het nadeel van Oekraïne en in het voordeel van de Russen en Amerikanen.
Preciezer: in het voordeel van het Kremlin en het Witte Huis. Zie bijvoorbeeld de voorgestelde koop van het Russische oliebedrijf Lukoil, door een internationaal consortium van vrienden van Kushner en Trump plus de Amerikaanse staat. Geopolitieke consequenties zijn daarbij ondergeschikt aan financieel gewin: diplomatie volgt eigenbelang.
Dat Poetin van elke economische deal met zijn land profiteert, zal niet verbazen – dat is zo ongeveer het doel van een dictatuur. Maar de belangenverstrengeling en zelfverrijking van de kliek rond de Amerikaanse president definiëren omgekeerd ook zijn regime. Dit is een kenmerk van een autocratie.
De Amerikaanse Grondwet en andere pilaren van de trias politica, het Congres en het Supreme Court, hebben het laten gebeuren. De tegenkrachten zijn tandeloos of hebben meegewerkt aan de presidentiële mogelijkheden tot machtsmisbruik. Dus doet het er niet toe dat slechts een minderheid van de Amerikanen Trump nog steunt, of dat een meerderheid van de volksvertegenwoordigers strengere sancties tegen Rusland wil, of dat de Republikeinen een onderzoek eisen naar de Rusland-vriendelijke vertraging van het satellietcommunicatiesysteem Starlink. Trump en de zijnen hebben hun eigen agenda.
Dus zette hij een streep door strengere sancties tegen Rusland. En koopt hij voor miljarden Russische diesel. En vindt hij dat de Oekraïense president Zelensky weg moet.
De Nederlandse defensieminister Dilan Yesilgöz (VVD) noemde Rusland onlangs expliciet ‘onze vijand’. Tegelijkertijd noemde ze de relatie met de VS vorige week in De Telegraaf weliswaar ‘politiek ingewikkeld’, maar militair nog steeds ‘heel stevig’. Ze vertrouwt als vanouds op de Amerikanen, zei ze. ‘Er zit een verschil tussen wat er wordt gezegd en gedaan.’
Daar denken ze in Oekraïne anders over. Dat land wordt, vechtend tegen dezelfde vijand als de onze, steeds meer verlaten door de Amerikanen. Vorig jaar hebben de VS besloten geen nieuwe militaire steun meer te geven aan Oekraïne. Europa mag sindsdien nog wel Amerikaanse wapens kopen voor Oekraïne, maar vorige week dreigde Trump ook dat te verbieden. En het Witte Huis verordonneerde vorige week de vertraging van Starlink, waardoor Oekraïne zijn drones en raketten niet goed meer kon gebruiken. Zelensky voelt zich verraden, zei hij.
De VS worden geleid door een ongecontroleerde clan die het eigenbelang in elke geopolitieke crisis vooropstelt, van Venezuela tot Oekraïne. Hun buitenlandpolitiek heet ‘realistisch’. Het zou goed zijn als ook Nederland de consequenties daarvan wat minder argeloos onder ogen zou zien.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant