Waar zijn de media in het buitenland vol van? Vandaag: Frankrijk-correspondent Eline Huisman ziet hoe een mislukte infiltratiepoging een cultstatus krijgt tijdens de scholierenprotesten.
Terwijl de beelden van de hallucinante vernielingstocht door Parijs (en andere Franse steden) nog volop te zien zijn, kijk ik op mijn telefoon naar de foto’s die ik zaterdag maakte tijdens de protestmars in Parijs. Het contrast is bevreemdend.
Het Franse straatprotest is creatief, grappig en zit vol referenties. Na weken van scholierenprotesten wilde ik iets laten zien van die lichte kant aan de hand van een serie protestborden. Maar het ontsporen van de protestdag trok een voorlopige streep door die plannen.
Voor de gigantische kartonnen camembert van het merk Président die Kyen maakte, met daarbij de tekst ‘we lusten hem rauw’, was even geen plaats. En wat gefrituurde kip van Tasty Crousty met antifascisme te maken heeft, komt misschien later nog eens aan de orde. Maar voor één frase maak ik nu toch graag een uitzondering.
Ter verdediging: ook de Franse media zijn dol op de zin die intussen cult is geworden en op talloze bordjes verschijnt. Bovendien draait het om de dynamiek tussen jongeren en de Franse politie, en als er een onderwerp is dat deze weken aandacht verdient, dingt dit thema mee voor het hoofdpodium.
‘Bismillah, c’est les ténèbres!’ laat zich vertalen als ‘In naam van God (bismillah), het is de duisternis.’ Maar de betekenis van het zinnetje was ook voor Franse Gen-Z’ers die vloeiend straattaal spreken tot enkele weken geleden een raadsel. Het dook voor het eerst op via Snapchat, als screenshot van een groepsgesprek op Telegram van scholieren die middelbare schoolblokkades organiseren.
Plotseling mengt iemand die zich Mamadou noemt, een populaire West-Afrikaanse jongensnaam, in die groep. ‘Bismillah, c’est les ténèbres!’ schrijft Mamadou. ‘Wanneer is de blokkade, wallah broer? We gaan alles kapotslaan! Voeg me toe dankje’. Ter decoratie voegt hij nog twee Algerijnse vlaggen toe.
Uit de reactie in de groepschat blijkt duidelijk dat niemand weet wie Mamadou is, laat staan dat hij als een van hen wordt gezien. Al snel ging een screenshot van de boodschap rond op sociale media. De diagnose: kijk deze politieagent eens opzichtig proberen te infiltreren met een poging tot straattaal. Bismillah mag ook in de Franse jeugdcultuur een veelgehoorde uitdrukking zijn, maar de combinatie van vlaggen en duisternis was zo gekunsteld dat de auteur meteen door de mand viel als niet-native.
Hoewel de ware identiteit van ‘Mamadou’ tot dusver niet is vastgesteld en niemand weet of het daadwerkelijk een door de mand gevallen agent betreft, staat zijn zinnetje inmiddels symbool voor hoe veel Franse jongeren naar de politie kijken. Of beter gezegd: hoe de politie volgens deze jongeren naar hen kijkt.
‘De politie heeft niets begrepen van middelbare scholieren’, citeerde dagblad Le Monde de demonstrerende Marwa die het zinnetje op haar protestbord heeft geschreven. ‘Ze zijn debiel en racistisch.’ Het maakt een karikatuur van jongeren uit de banlieue met een migratieachtergrond, analyseert taalkundige Láelia Véron op de website van Le Nouvel Obs.
Door de uitspraak over te nemen als protestslogan nemen ze de politie op de hak, zegt Véron: enerzijds wijzen ze op racisme, anderzijds op de incompetentie van de inlichtingendiensten die de jongeren niet begrijpen. Voor het extreemrechtse weekblad Valeurs Actuelles is het een antipolitie-slogan, vooral gebezigd door antikapitalisten en de Zweedse klimaatactivist Greta Thunberg.
De mooiste reactie was te zien bij l’Humanité, waar de komiek Pierre-Antoine Valade als ‘agent’ de straat op gaat en jongeren benadert met ‘Bismillah, c’est les ténèbres’, dat intussen al volop wordt geparodieerd. Zijn ‘reportage’ kwam ook voormalig politiecommissaris Matthieu Valet onder ogen, die intussen als Europarlementariër werkt voor het radicaal-rechtse Rassemblement National. ‘Dit individu is helemaal geen politie!’, reageerde hij op X. ‘Fake news van een extreem-linkse krant.’ Die tweet is inmiddels verwijderd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant