De Raad van State uit forse kritiek op het VVD-voorstel om religieuze uitingen bij buitengewone opsporingsambtenaren (boa’s) te verbieden. De initiatiefwet van Kamerlid Claire Martens-America is volgens de Raad op belangrijke punten ‘niet onderbouwd’.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Dat schrijft de Raad, de belangrijkste adviseur voor kabinet en parlement bij het maken van nieuwe wetgeving, in het maandag gepubliceerde advies. Voor de VVD is het advies een nieuwe tegenvaller in de zoektocht naar een verbod op religieuze uitingen. Sinds de in 2021 aangenomen moties van de PVV en VVD proberen de liberalen gemeenten te dwingen boa’s met strengere kledingvoorschriften de straat op te sturen.
Toenmalig justitieminister Dilan Yesilgöz (VVD) kwam in 2022 met een richtlijn en uiteindelijk in 2024 met een Algemene Maatregel van Bestuur om het verbod af te dwingen. Maar de inzet van dit bestuurlijk paardenmiddel was volgens de Raad van State niet toegestaan. Een verregaande inperking van de godsdienstvrijheid zou alleen via een formele wet afgedwongen kunnen worden.
Kamerlid Martens-America diende die wet onlangs in. Het komt erop neer dat de VVD van mening is dat geüniformeerde ambtenaren die in contact komen met burgers en een hoofddoek, keppeltje of kruisje dragen geen neutrale houding en uitstraling kunnen hebben.
Eerder verzette het College voor de Rechten van de Mens zich al tegen deze zienswijze. Het college vindt dat de veronderstelde aantasting van de neutraliteit, en het daaruit volgend verbod op religieuze uitingen, uitgaat van de perceptie van een deel van de bevolking die dat vindt. ‘Achter die publieksreacties zit namelijk de discriminerende aanname dat als je laat zien religieus te zijn, je niet op een neutrale en onpartijdige manier kunt handelen.’
Het mensenrechtencollege stelt dat een overheid het discriminatieverbod hoort te verdedigen, met als uitleg dat mensen moeten worden beoordeeld op ‘hun feitelijk handelen en gedrag en niet op veronderstellingen gebaseerd op hun uiterlijke kenmerken’.
Volgens de Raad van State heeft Martens-America niet onderbouwd waarom haar strikte scheiding van kerk en staat noodzakelijk en proportioneel is. In het advies wordt opgemerkt dat het Kamerlid geen andere voorbeelden kan noemen waar de godsdienstvrijheid op deze wijze wordt ingeperkt en dat zij niet motiveert waarom het verbieden van zichtbare religieuze uitingen in de praktijk tot problemen zou leiden.
Martens-America heeft in haar initiatiefwet ook niet onderbouwd waarom minder verregaande alternatieven niet zouden werken. Te denken valt aan het toevoegen van hoofddoeken, keppeltjes of tulbanden aan het uniform, zoals dat in het Verenigd Koninkrijk al jaren gebruikelijk is. Daarnaast heeft Martens-America nagelaten duidelijk te maken waarom zij pleit voor een landelijk verbod voor alle soorten boa’s die een uniform dragen. Denk aan boswachters, inspecteurs of controleurs in het openbaar vervoer.
‘Dit inzicht moet wel worden gegeven nu het wetsvoorstel een inbreuk maakt op de godsdienstvrijheid en het recht op gelijke behandeling’, schrijft de Raad. Op dit moment stelt de Raad dan ook dat het voorstel ‘ontoereikend is gemotiveerd’. ‘Een inperking van de godsdienstvrijheid en het recht op gelijke behandeling dient immers een legitiem doel te waarborgen, geschikt te zijn om dat doel te bereiken, en niet verder te gaan dan nodig is.’
De Raad adviseert de indiener het voorstel in de huidige vorm niet in behandeling te nemen. Martens-America doet er verstandig aan haar wet aan te passen en te voorzien van een dragende motivering, of anders in te trekken.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant