Vooralsnog slaan de Franse scholierenprotesten niet over naar de Nederlandse scholen. Dat ook daar de vlam in de pan kan slaan, bewezen duizenden scholieren in 1999. Woedend over de invoering van het Studiehuis kwamen zij naar Den Haag.
Het begint nog zo vrolijk, op 6 december 1999. Twintigduizend middelbare scholieren uit alle hoeken van het land zijn op weg naar het Haagse Malieveld, gewapend met ludieke spandoeken. ‘Zelfstandig werken? Man, ik ben net zindelijk.’ En: ‘Ik ben jaloers op mijn vader, want die werkt maar 40 uur.’
Wat er daarna precies gebeurt, is nadien nooit helemaal opgehelderd – de politie krijgt signalen dat de harde kern van ADO Den Haag zich onder de scholieren mengt – maar zeker is dat de jeugdige menigte op zeker moment optrekt naar het Binnenhof. Daar volgt een confrontatie met de politie, die de scholieren niet zo dicht bij de Tweede Kamer wil hebben. Opeens vliegen eieren richting de agenten, even later gevolgd door strijkers en stenen. Dranghekken gaan om.
Vier uur later is de Haagse binnenstad veranderd in een slagveld. Op het Binnenhof zijn meer dan vijftig ruiten gesneuveld. Een paar auto’s liggen op hun kant. Winkels hebben de rolluiken gesloten. Vijf agenten zijn gewond. CDA-Tweede Kamerlid Aart Mosterd is geraakt door een blikje en wordt afgevoerd met bloedende wang. De Tweede Kamer meldt tonnen aan schade. Verbouwereerde agenten vragen zich af wat zij zojuist hebben meegemaakt en of ze misschien harder hadden moeten optreden. Maar, zegt er eentje in Trouw: ‘Dit zijn kinderen, die gaan we niet slaan.’
In de rubriek Toen duiken historici en specialisten van de Volkskrant in het verleden om de actualiteit beter te kunnen begrijpen.
27 jaar later is Frankrijk in de ban van de protesten van scholieren die in opstand komen tegen de belabberde staat van het onderwijs. De organisatoren van het Landelijk woonprotest hoopten vorige week dat die vonk van verzet zou overslaan op Nederlandse jongeren, maar moesten uiteindelijk genoegen nemen met slechts duizend demonstranten op de Dam. De geesten zijn kennelijk niet rijp. Wat zou een Nederlandse regering moeten doen om de jeugd wel tegen zich in het harnas te jagen?
Het korte antwoord uit 1999: verzwaar het vakkenpakket. Enkele maanden voordat het misgaat in Den Haag is de nieuwe ‘Tweede fase’ uitgerold in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Na vele jaren van politiek debat verdwijnen de vakkenpakketten die leerlingen tot dan toe zelf mochten samenstellen. Daarvoor in de plaats komt een breed pakket algemeen vormende vakken, met daarbij naar keuze vakken uit een van de vier profielen. Plus dan nog een selectie uit een aantal vrije vakken.
In totaal krijgt iedere leerling te maken met veertien of vijftien vakken, veel meer dan voorheen. Dat is ook de bedoeling: het voortgezet onderwijs moet pittiger worden en beter aansluiten op het hoger onderwijs, dat klaagt dat te veel studenten uitvallen. Bovendien moet het onderwijs moderniseren. Het ‘Studiehuis-concept’ wordt geboren: minder frontaal onderwijs, veel praktische opdrachten, nadruk op zelfstandigheid, meer gebruik van het opkomende internet.
Meteen na de invoering gaat het mis. Binnen enkele weken klinken klachten van leerlingen die de studielast te zwaar vinden. Ook een deel van de docenten trekt aan de bel over de veelheid aan vakken en de uitgebreide examenstof. Per vak blijft te weinig lestijd over, vinden zij. Oppervlakkigheid dreigt. Als de politiek in het najaar niet onmiddellijk tot actie overgaat, volgt de 6 december-demonstratie onder regie van scholierenvakbond Laks.
Het tweede kabinet-Kok schrikt zich rot van de beelden van slungelige pubers en keurige meisjes met paardenstaarten die helpen om auto’s op hun kant te kieperen. Nauwelijks een week later gaat staatssecretaris Karin Adelmund door de knieën: het Studiehuis wordt minder zwaar. De leerlingen hoeven minder werkstukken te maken, belooft zij. Het nieuwe vak algemene natuurwetenschappen, waarover veel leerlingen klagen, is voor havo-leerlingen niet langer verplicht en wordt voor vwo’ers een stuk lichter. Niet vaak in de Nederlandse geschiedenis hebben actievoerders zo snel hun zin gekregen.
Aan het eind van de middag zitten in Den Haag 37 demonstranten in de cel wegens vernieling en openlijke geweldpleging. ’s Avonds laat zijn de meeste cellen weer leeg, meldt een politiewoordvoerder: ‘De heengezonden minderjarigen zijn door hun ouders opgehaald.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant