Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht? In het geval van oppervlaktematen niet per se.
Een lezer dient een klacht in bij de ‘taalpolitie of stijlboekpolitie’ (die zijn een en dezelfde bij de Volkskrant). Hij stoort zich eraan dat journalisten zo vaak voetbalvelden gebruiken om te laten zien hoe groot iets is: ‘Ik moet u erop wijzen dat voetbalveld geen officiële eenheid van oppervlakte is. Dat is vierkante meter of hectare.’
De boosdoener is een artikel over een medicijnfabriek in Katwijk die maar liefst 28 voetbalvelden groot wordt. ‘Dat is ongeveer 200 duizend vierkante meter, of 20 hectare’, berekent de lezer. ‘Als u uw lezers inzichtelijk wilt maken hoe groot dat is, zeg dan dat 20 hectare een gebied is van 500 bij 400 meter groot. Dat is mijns inziens duidelijker dan 28 voetbalvelden, want wie kan zich daar nu een voorstelling bij maken?’
Hij vervolgt: ‘Een vergelijkbare discussie kunnen we voeren over de vaak gebruikte inhoudsmaat olympische zwembaden, maar dat bewaar ik voor een volgende keer.’
Hij heeft gelijk: een voetbalveld is geen officiële oppervlaktemaat. De officiële oppervlaktematen staan in het Système international d’unités. Handig voor wie precies wil zijn.
Als precisie minder belangrijk is, staat het iedereen vrij zich daar helemaal niet aan te houden. Een staatsschuld uitdrukken als een stapel bankbiljetten tot de maan? Prima. Een walvisstaart zo groot als een garagedeur? Ook. De Eiffeltoren, vuisten, hoofdharen, kerncentrales, koelkasten: de mogelijkheden zijn eindeloos.
Journalisten grijpen vaak terug naar dezelfde, makkelijke voorbeelden en zo is er langzamerhand een parallel maatsysteem ontstaan. Populair zijn de zon (330 duizend keer de aarde), alles met een motor en vier wielen (kleine auto, gemiddelde auto, bestelbus, stadsbus, dubbeldekker), golfballen, pinpassen, kokosnoten, provincies, waddeneilanden, Boeings.
Landen doen het ook goed: in Engelstalige media komt België als oppervlaktemaat zo vaak voor dat iemand ter ere daarvan een website opzette: The Size of Belgium. Het iets kleinere Wales (ongeveer twee derde België) is ook populair. Maar geen maat is zo veelgebruikt als voetbalvelden en olympische zwembaden.
In het stuk over de fabriek gaat het niet om de precieze afmetingen, maar om de immense ruimte. Het gebruik van voetbalvelden is daarin wel op zijn plaats. Er is wel één richtlijn: mensen moeten zich er iets bij kunnen voorstellen, anders werkt het niet. Dat is misschien lastig bij 28 voetbalvelden – een opmerkelijk precies aantal. Om de lezer niet met een rekensom op te zadelen, is het dan beter om ook de exacte afmetingen erbij te zetten.
Vindt u ook iets van ons taalgebruik? taal@volkskrant.nl.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant