Na Trumps akkoord met Poetin over de aankoop van diesel hoeft niemand nog enige illusies te hebben: deze president zal niet de strijd aangaan met het Kremlin om de agressie in Oekraïne te staken.
is buitenlandverslaggever van de Volkskrant en schrijft over de VS, Rusland en de internationale rechtsorde.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Eigenlijk was alles al duidelijk toen Donald Trump ruim anderhalf jaar geleden in het Witte Huis live op televisie uithaalde naar Volodymyr Zelensky. ‘You don’t have the cards’, beet Trump zijn gast toe.
De Amerikaanse president had beloofd de oorlog in Oekraïne ‘binnen 24 uur’ te beëindigen, maar dat zou alleen kunnen door Zelensky tot een knieval te dwingen. Vladimir Poetin maakte nooit enige aanstalten om zijn agressieoorlog te beëindigen, en Trump wekte nooit de indruk hem daartoe te gaan dwingen.
De contouren van de Amerikaanse vredesplannen die in de loop der tijd uitlekten oogden altijd desastreus voor Oekraïne en Europa: het vrijwillig afstaan van grondgebied en cruciale verdedigingslinies, ontwapening, afzien van Navo-lidmaatschap, boterzachte veiligheidsgaranties. Iedereen moest er maar op vertrouwen dat Rusland na zo’n Trumpiaanse vrede niet alsnog zou oprukken in Oekraïne, dat volgens Poetin sowieso geen bestaansrecht heeft.
Een tijdlang leek Trump zich erbij neer te leggen dat zijn vrede er niet kwam, net zomin als de zo koortsachtig gewenste Nobelprijs. De EU wist met kunst-, vliegwerk en gevlei te bereiken dat de Amerikaanse wapenleveranties en inlichtingenverstrekking richting Oekraïne overeind bleven, al moeten de EU-lidstaten en andere bondgenoten daar financieel voor opdraaien.
Door de dieseldeal van afgelopen vrijdag is iedereen weer terug bij af. ‘Ik wil de Russische president bedanken, eerlijk gezegd’, zei Trump toen hij met Poetin een akkoord had gesloten om Russische brandstof te importeren in een poging de hoge energieprijzen in eigen land te drukken. Zo moet een verkiezingsnederlaag in november worden afgewend.
De Verenigde Naties hadden een week eerder nog een opsomming gegeven van Poetins bloedige oorlogsvoering in Oekraïne – de dramatische stijging van het aantal burgerslachtoffers door niet-aflatende bombardementen, het vernietigen van supermarkten en voedselbedrijven om schaarste te creëren, het kapotschieten van energie- en watercentrales, de ‘schokkende omvang’ van seksueel geweld door vooral Russische troepen – maar dat houdt Trump niet tegen. Hij heeft de Russische agressie maar zelden veroordeeld.
Net als anderhalf jaar geleden in het Witte Huis richt zijn woede zich op Zelensky, de man met de slechte kaarten die niet voor hem buigt. De Oekraïner zou schuld hebben aan de hoge dieselprijzen in de VS – terwijl Trumps eigen oorlog in Iran daar vooral debet aan is – en zou vrede in Oekraïne in de weg staan.
Het zijn onnavolgbare verdraaiingen. Toch reageert de EU omfloerst en voorzichtig. Ook dat is niet nieuw. Het illustreert dat de afhankelijkheid van de VS nog altijd voortduurt.
De strategie om tijd te kopen is weinig heroïsch, maar verdedigbaar bij gebrek aan een aanlokkelijk alternatief. Trumps dieseldeal heeft bovendien trekken van radeloosheid; zelfs bij Republikeinen klonk forse kritiek op de vleierij met Poetin. De Congresverkiezingen op 3 november moeten laten zien of de Amerikaanse president zelf nog zulke sterke kaarten heeft.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant