De brandstichtingen tijdens Pride Amsterdam in 2025 waren een vooropgezet plan, stelt het Openbaar Ministerie. Dinsdag stond verdachte Anes A. voor het eerst voor de rechter, en betuigde hij spijt. ‘In Nederland heb ik nog nooit problemen met justitie gehad.’
is politie- en justitieverslaggever van de Volkskrant.
Bijna een uur later dan gepland komt Anes A. dinsdagochtend monter de rechtszaal in Amsterdam binnen, begeleid door leden van de parketpolitie. ‘Goedemorgen allemaal’, zegt de 27-jarige verdachte tegen aanwezigen. Hij wordt verdacht van brandstichting tijdens de Pride in Amsterdam, ruim een jaar geleden, met een terroristisch oogmerk.
Zodra A. zit, vertelt de voorzitter van de rechtbank dat er een probleem is, doordat haar vorige zitting is uitgelopen: de tolk Arabisch moet weg, en er is geen vervanger. Maar de behandeling van de strafzaak kan niet worden verplaatst naar een andere dag. Vindt de verdachte het goed als de procedurele zitting plaatsvindt zonder vertaler?
‘Geen probleem’, antwoordt A., die een korte baard heeft en een zwarte bodywarmer draagt. De verdachte is geboren in Jemen maar spreekt redelijk Nederlands, omdat hij hier al zeven jaar verblijft.
Dan is het woord aan de officier van justitie, die uitlegt waarom ze de verdachte beticht van een terroristisch motief. Anes A. stichtte brand op 2 augustus 2025, een dag voor het einde van de Pride in Amsterdam. Hij deed dat ‘op plekken waar veel mensen aanwezig waren’: een trein naar de hoofdstad, vlak voor het einde van de rit, en een tijdelijke kleedkamer voor Pride-deelnemers op het station.
Met die daden, op ‘niet toevallig gekozen locaties’, heeft de verdachte ‘de regenboog-gemeenschap vrees aangejaagd’, stelt de aanklaagster. ‘En het lijkt erop dat er sprake was van een vooropgezet plan.’
Volgens haar plaatste A. in de periode rond de Pride links op zijn Instagram-account naar sites vol ‘verheerlijking van de ideologie van IS. En het is bekend dat Islamitische Staat (IS) homoseksualiteit veroordeelt’. Bovendien stortte iemand op de dag van de branden 750 euro op de bankrekening van de verdachte, met de vermelding ‘kado’. En A. tankte op 2 augustus 2025 een kleine hoeveelheid benzine, die hij die dag bij zich had.
De verdachte werd pas in juli 2026 opgepakt, na een tip van een kijker van het tv-programma Opsporing Verzocht. Tijdens een politieverhoor gaf hij toe dat hij de branden had aangestoken.
A. wil de ernst van zijn daden niet bagatelliseren, zegt zijn advocaat Shruti Toelsie. ‘Mijn cliënt beseft dat er onrust over is ontstaan. Daar schaamt hij zich voor, en hij heeft er spijt van.’
Maar van een terroristisch motief is volgens haar geen sprake. De berichten op Instagram zijn namelijk niet geplaatst door A., maar door hackers. De 750 euro kreeg hij niet voor deze incidenten en de benzine is niet gebruikt om brand te stichten.
Toelsie vertelt dat het naar omstandigheden goed gaat met de verdachte, maar dat hij er een jaar geleden slecht aan toe was. Hij gebruikte drugs, was dakloos, had geen contact meer met zijn familie en was ‘volledig de weg kwijt’. Volgens haar stak A. de branden aan ‘in een toestand van verwardheid en wanhoop’. Hij was ‘vooral gericht op zichzelf, niet op anderen’.
Het beeld dat het OM schetst, ‘van een terrorist die vanuit ideologische overtuiging de samenleving probeerde angst aan te jagen’, vindt ‘onvoldoende steun in het strafdossier’, concludeert ze.
In de jaren voor de branden in Amsterdam is de queergemeenschap meermaals het slachtoffer geworden van aanslagen door jihadisten. Zo schoot een aanhanger van Islamitische Staat tien jaar geleden 49 bezoekers van een queerclub in Florida dood en opende een islamitische man in 2022 het vuur in een homobar in Oslo, met twee doden en 21 gewonden tot gevolg.
Er kwamen ook daders uit radicaal-rechtse kringen. In oktober 2022 doodde een extreemrechtse schutter twee bezoekers van een gaybar in de Slowaakse hoofdstad Bratislava. Enkele maanden eerder arresteerde de politie in de Amerikaanse staat Idaho 31 rechtsextremisten die van plan waren een lokaal Pride-evenement aan te vallen.
Afgelopen zomer ging het opnieuw mis. Eind juli reed een bestelbus in op bezoekers van de Pride in Berlijn, met een dode en 29 gewonden tot gevolg. De aanslagpleger, een aanhanger van IS, werd doodgeschoten door speciale eenheden. Tijdens de Pride in Amsterdam, dit keer opgewaardeerd tot World Pride, kwamen 38 meldingen van geweld binnen. Bezoekers van de Pride in Amersfoort en Zandvoort werden mishandeld.
In hoeverre Anes A. handelde uit homohaat, wordt dinsdag niet duidelijk tijdens de zitting, die anderhalf uur duurt. Wel belooft hij tijdens een korte ondervraging dat hij zal meewerken aan gesprekken met een psycholoog en een terrorismedeskundige. ‘Ik ben open voor jullie’, zegt hij. ‘In Nederland heb ik nog nooit problemen met justitie gehad. Mijn probleem zit hier’. A. wijst naar zijn hoofd.
Na kort overleg beslissen de rechters dat de verdachte langer wordt vastgehouden, in afwachting van zijn strafzaak, die op zijn vroegst in januari zal beginnen. Dat doen ze onder meer ‘omdat de branden hebben geleid tot verontwaardiging in Nederland en omdat uw vrijlating de rechtsorde ernstig zou schokken’.
Tot slot bedankt de voorzitter de aanwezigen, waarop Anes A. nog heel even het woord neemt: ‘Dan wens ik u allemaal een heel fijne dag.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant