In de rubriek Binnenskamers schrijft politiek verslaggever Edo van der Goot wekelijks over wat hem opvalt in Den Haag. Met deze week: de achterkamertjes kunnen wel wat steun gebruiken.
D66 steunde het kabinet in 2014 als oppositiepartij met de begrotingsplannen. CDA-leider Sybrand Buma, die ook in de oppositie zat, begreep daar niets van: waarom ging Alexander Pechtold (D66) hiermee "via kronkelroutetjes in achterkamertjes" al vóór het debat akkoord?
"Ik begrijp dus werkelijk niet dat D66 de huid voor het debat al heeft verkocht", zei Buma tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen van dat jaar.
Pechtold reageerde gevat, zoals wel vaker. Hij kwam naar eigen zeggen een CDA'er tegen in iedere achterkamer waarvan hij de deur opentrok. "Als er al achterkamers zijn, dan zitten ze op de tweede verdieping", zei Pechtold tegen Buma. "Waar u zit!"
Het achterkamertje was twaalf jaar geleden al een politieke stok om mee te slaan en dat is het eigenlijk nog steeds. Jammer, vindt Kiki Bakker. Ze publiceerde onlangs het boek De magie van de Achterkamertjes. "Van lange debatten krijgen we vaak nog maar vijftien seconden te zien op het nieuws", zegt ze als ik haar spreek. "Het draait dan om die ene sneer."
Het was de bedoeling van Bakker om een handboek voor nieuwe politici te maken. Hoe werkt het informele deel van de politiek? Dat blijft vaak buiten beeld, maar is cruciaal voor een goed werkende volksvertegenwoordiging. "Tijdens het schrijven realiseerde ik me weer hoe mooi die achterkamertjes eigenlijk zijn. Toen wist ik: daar moet het over gaan."
Het boek is gebaseerd op interviews met (oud)-politici en haar eigen ervaring als fractiemedewerker van de VVD.
De achterkamer heeft in onze recente parlementaire geschiedenis een metamorfose ondergaan. Wim Kok maakte er als premier van de paarse kabinetten veel gebruik van. Resultaat: het beeld ontstond dat regeringspartijen PvdA, VVD en D66 zo'n beetje hetzelfde vonden.
Met de opkomst van Pim Fortuyn werd dat radicaal anders. "Ik zeg wat ik denk en ik doe wat ik zeg", was zijn befaamde uitspraak. Het achterkamertje staat sindsdien voor oude en niet transparante politiek.
Onterecht, vindt Bakker. "In die achterkamers wordt niet alles alleen maar van tevoren bekokstoofd. Het gaat ook om elkaar informeren zodat je elkaar niet verrast", zegt ze. Dat gebeurde bijvoorbeeld tijdens het coalitieoverleg op maandag in de kabinetten-Rutte. "Je praat elkaar bij. 'Wat leeft er in jouw fractie? Wat komt er deze week? Is er risico op gedoe?' Dat is eigenlijk heel normaal."
Zaken afstemmen voorkomt gedoe. Kijk bijvoorbeeld naar defensieminister Dilan Yesilgöz vorige week. Het is an sich niet zo vreemd dat ze Rusland de vijand noemt, gezien de Russische sabotages in Europa. Maar het geeft op z'n minst een slordig beeld dat het intern niet was afgestemd.
De uitkomst van het overleg in achterkamertjes moet vervolgens controleerbaar zijn, zegt Bakker. "Voer er een debat over. Wees open over welke compromissen zijn gesloten. Leg uit waar de pijn zit en wat je winst is. Anders voelen mensen zich voor het blok gezet."
Daar is wel politieke moed voor nodig. "Stap uit de beeldvorming en kom achter de schermen in alle rust met elkaar tot een oplossing, in plaats van dat je elkaar alleen maar vastzet met uitspraken in de media."
Wees daarbij dus ook eerlijk wat lastige politieke keuzes zijn. Bakker vindt de vrijheidsbijdrage die CDA-leider Henri Bontenbal bedacht als belasting voor de extra defensiemiljarden een mooi voorbeeld.
Toch blijkt de praktijk ook weerbarstig. Want uitgerekend dat plan kwam maandag bij linkse en rechtse oppositiepartijen onder vuur te liggen.
Staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie) tijdens in de Kamer:
"Een jood, een moslim, een agnost, een atheïst en een christen ... Voorzitter, dit is geen begin van een foute grap, maar dat is mijn team."
Mirjam Bikker (CU) in de Kamer:
"Ik zie medewerkers op LinkedIn trots vertellen dat zij aan de slag gaan bij fabrikanten van kruisraketten en drones. Dat lijkt mij onverstandig."
Wat viel jou op in de politiek deze week? Heb je suggesties voor Gehoord in Den Haag? Laat het hieronder achter, of mail naar edo@nu.nl.
Source: Nu.nl algemeen