NAVO-topgeneraal Alexus Grynkewich sprak maandag in Polen duidelijke taal: als Rusland het bondgenootschap aanvalt, zal de NAVO vernietigend terugslaan. Dat een generaal dit stelt en dan ook nog een Amerikaan, is veelzeggend.
Grynkewich deelde maandag geen concrete details uit het 'overwinningsplan' van de NAVO op het podium van de veiligheidsconferentie in Polen. Maar zijn boodschap richting Rusland was duidelijk, hoewel hij dat land niet bij naam noemde. Hij sprak in plaats daarvan consequent van "de vijand".
Een aanval op de NAVO zou "dwaas" en "volstrekt zinloos" zijn, zei Grynkewich. En als iemand (lees: de Russische president Vladimir Poetin) het toch zou wagen, dan zullen NAVO-troepen "alles en iedereen vernietigen" die bij de aanval betrokken zijn.
Het viel defensie-expert Patrick Bolder op hoe ongezouten en weinig omfloerst de presentatie was. "Normaal gesproken zie je daar diplomaten staan en geen generaals", zegt hij tegen NU.nl. "Generaals zijn de uitvoerders van het beleid."
Dat was nu wel anders. Bolder vindt het goed dat iemand met het statuur van Grynkewich Moskou zo streng toespreekt. "'Waag het niet om ook maar een teennagel over de grens te zetten, want dan hakken we je been af', zo interpreteert hij de boodschap van de generaal."
Ook Han Bouwmeester noemt het "uitzonderlijk" dat de topgeneraal deze toespraak hield. Hij is hoogleraar aan de Nederlandse Defensie Academie. Volgens Bouwmeester is goed nagedacht over de symboliek van de toespraak. "In plaats van de secretaris-generaal wilden ze iemand in uniform naar voren schuiven. Die stelt: met ons moet je geen spelletjes spelen, want dan maken we korte metten met je."
Het is natuurlijk spierballentaal, erkent Bouwmeester, "maar het hoort bij de afschrikking". De presentatie was dan ook grotendeels gericht op Poetin. "Dat is een man die vooral op macht uit is en de taal van de macht spreekt."
Natuurlijk kwam Grynkewich ook met de disclaimer die de NAVO altijd geeft: we zijn een defensieve organisatie, "zonder plannen of ambities die verder reiken dan de bescherming van ons grondgebied en onze mensen". Dat zullen de Russen bewust anders interpreteren, denkt Bolder. "Moskou zal zeggen dat de NAVO de confrontatie opzoekt en wil escaleren."
Eerder deze maand liet Poetin doorschemeren dat het probleem niet in Moskou ligt, maar in Brussel en Washington. Rusland zou het liefst "vreedzaam met Europa samenleven" en heeft geen aanvalsplannen. De zware bombardementen op Oekraïne van afgelopen week en sabotageacties zoals die in Leipzig doen anders vermoeden.
De presentatie van Grynkewich klonk bij momenten activerend. "Ik wil de miljard burgers van ons bondgenootschap verzekeren dat we de situatie onder controle hebben", zei hij. "We weten wat we moeten doen en hoe we het zullen aanpakken."
Volgens de experts was dat deel van de boodschap vooral op Europa gericht. Grynkewich is niet alleen de hoogste NAVO-commandant in Europa, maar staat ook aan het hoofd van EUCOM, het Amerikaanse commando in Europa. "Zo iemand zegt nooit iets zonder afstemming met het Witte Huis", zegt Bolder.
Kortom: de Verenigde Staten willen Europa met de toespraak enigszins geruststellen over hun toewijding aan de NAVO. Daar heerst de laatste tijd twijfel over. De Amerikaanse president Donald Trump zei teleurgesteld te zijn in de alliantie omdat die hem niet wil helpen in de oorlog met Iran. Door Groenland te claimen ging hij zelf rechtstreeks de confrontatie aan met andere NAVO-lidstaten. Grynkewich wil die zorgen wegnemen. "Niemand hoeft de Amerikaanse toewijding in twijfel te trekken", zei hij tegen zijn toehoorders.
Bouwmeester ziet toch een verschil tussen het Amerikaanse militaire apparaat en "de politieke laag daarboven". Dat merkt hij ook op congressen en bij contacten met oud-collega's uit de VS. Daar is volgens hem de voorbije jaren minder veranderd dan de taal uit het Witte Huis doet vermoeden. Ook de dieseldeal, waarin Trump de samenwerking met Poetin opzoekt, staat in contrast met de boodschap van de generaal.
Dat Grynkewich überhaupt op het podium stond in Polen, wijt hij aan de zorgen bij veel mensen over sabotage en hybride aanvallen. Daar wilde hij een antwoord op bieden. Eerder waarschuwden meerdere Europese inlichtingendiensten voor een toename van dit soort aanvallen en voor forsere aanvallen.
Die waarschuwingen moet Nederland serieus nemen, zegt Bouwmeester. Dat geldt zeker omdat Rusland vooral landen lastigvalt die Oekraïne steunen. Nederland behoort tot de vijf Europese landen die Kyiv het meest steunen.
Toch is die boodschap nog niet erg breed ingedaald, merkt Bouwmeester. "Nederland heeft het geluk dat er sinds de Koude Oorlog niet zo'n dreiging is geweest. Dat is mooi, maar in een wereld met machtspolitiek moeten we daarvan terugkomen."
Source: Nu.nl algemeen