is hoofdredacteur en commentator van de Volkskrant
Andy Burnham stelt als eerste Britse premier vraagtekens bij de uitslag van het Brexit-referendum. Het zou goed zijn als meer politici zich druk maken over beïnvloeding van de kiezer.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
De nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk, Andy Burnham, deinst niet terug voor stevige uitspraken. Vlak na zijn aantreden noemde hij de Brexit al ‘een vergissing’, en liet hij doorschemeren dat hij terugkeer naar de EU overweegt. Dit weekend ging hij daar nog eens overeen door vraagtekens te zetten bij de uitslag van het Brexit-referendum.
Er is tijdens de volksraadpleging sprake geweest van Russische inmenging, zei Burnham in de podcast The Rest of Politics. Die mededeling ging vergezeld van waarschuwingen aan Frankrijk en Duitsland om hun verkiezingen niet door Russische trollen te laten vergiftigen.
Tijdens het referendum stemde 51,9 procent van de Britten uiteindelijk voor de Brexit. Een minieme meerderheid zadelde het Verenigd Koninkrijk op met een desastreuze beslissing.
De voorstanders hoopten dat de gloriejaren van weleer zouden terugkeren als het land eenmaal bevrijd zou zijn van het Europese juk. Het tegenovergestelde gebeurde: de politiek werd jarenlang verlamd door eindeloze onderhandelingen met de EU, de economie groeide nog langzamer dan voorheen en de immigratie via het Kanaal nam dramatisch toe.
De premier die het referendum had bedacht, David Cameron, trad direct af. Zijn opvolgers voelden zich gedwongen om de uitslag enthousiast te omarmen of op zijn minst te respecteren. De kiezer heeft immers altijd gelijk.
Burnham is de eerste die daar vraagtekens bij durft te zetten. Heeft de kiezer ook gelijk als blijkt dat zijn stem deels of grotendeels is bepaald door Russische beïnvloedingscampagnes via sociale media?
Daar kunnen nog een aantal vragen aan worden toegevoegd: heeft hij ook gelijk als hij zich het hoofd op hol heeft laten brengen door xenofobe politieke leiders? Heeft hij ook gelijk als hij zich heeft laten meeslepen door wat de ophitsende algoritmen van sociale media hem hebben voorgeschoteld?
Dat zijn ongemakkelijke vragen. Geen democratische politicus wil de uitslag van verkiezingen in twijfel trekken, omdat hij of zij daarmee tegelijkertijd morrelt aan het fundament van de democratie. Burnham ontkende gisteren daarom desgevraagd dat hij de legitimiteit van het Brexit-referendum ter discussie had willen stellen. Geen democratische politicus wil Donald Trump achterna die tot op de dag van vandaag blijft ontkennen dat hij de verkiezingen van 2020 verloren heeft.
Tegelijkertijd is het ook ondraaglijk om lijdzaam toe te zien hoe in het ene na het andere land verkiezingen worden gewonnen door partijen die de democratische rechtsstaat het liefst om zeep helpen.
Te vaak wordt gewezen naar de traditionele middenpartijen die geen voldoende aansprekend verhaal meer zouden hebben, maar misschien moet de conclusie luiden dat gematigde partijen sowieso te weinig kans maken in het huidige vergiftigde debat, waarbij de algoritmen van sociale media bij voorkeur verontwaardiging en haat rondpompen.
Amerikaanse techbedrijven, die zich door niemand ter verantwoording laten roepen, bepalen voor een groot deel de regels van het publieke debat en bieden bovendien ruimte aan landen als Rusland om onze publieke opinie te manipuleren. Het is onbegrijpelijk dat daar zo weinig politici tegen in opstand komen.
Het is goed dat Burnham een eerste poging doet. Het is te hopen dat hij bijval krijgt en dat politici aller landen na gaan denken hoe ze het debat weer gezond krijgen, voordat het ook hier te laat is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant