Of je het verdriet van de ander ooit echt kunt begrijpen? Waarschijnlijk niet. Wat je wel kunt begrijpen is dat het rouwproces persoonlijk is en voor iedereen anders, maar dat niemand het alleen kan.
Op 30 september 2026 overleed schrijfster, presentatrice en cabaretière Paulien Cornelisse op 50-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker. Zoals menig Nederlander voor wie taal zeg maar echt haar ding is, was ik groot fan van haar en haar werk. Normaal gesproken zou ik dan ook zeker verdrietig kunnen zijn om het verlies van zo’n publiekelijk persoon.
Het is toch altijd weer een schok als zoiets gebeurt en zo iemand kan een grote leegte achterlaten voor veel mensen. Ware het niet dat ik 17 dagen eerder mijn lieve vriendin Roos ben verloren. Ook aan kanker, tevens op zeer jonge leeftijd. Ze mocht net geen 40 worden. Het verdriet en gemis dat ik nu voel is niet met woorden te omschrijven en dat ga ik voorlopig ook nog niet proberen.
Over de auteur
Sanne Paaij is freelance boekhouder en muziekrecensent.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Als een bekend persoon overlijdt stromen de reacties op nieuwsberichten al snel vol met hartjes, lieve woorden, huilende emoji’s en steunberichten. Als je in het echte leven aan iemand vertelt dat je een naaste bent verloren komen mensen vaak niet verder dan ‘oh, wat heftig’, ‘klote zeg’ of ‘gecondoleerd’. Om vervolgens weer verder te gaan tot de orde van de dag.
Hoewel mensen ongetwijfeld begrijpen dat je verdrietig bent, zullen ze nooit echt hetzelfde voelen als jij. De collega aan wie ik het heb verteld was het waarschijnlijk een dag later alweer vergeten. Vrienden die Roos niet hebben gekend zijn vooral verdrietig voor mij. Familieleden zijn niet meer verslagen door het nieuws dan wanneer het om ieder ander ging. Mensen die iets soortgelijks hebben meegemaakt kunnen zich wel enigszins inleven, maar vooral vanuit hun eigen perspectief.
Tegelijkertijd kan ik weer niet voelen hoe het is voor haar familie en mensen die dichterbij haar stonden. Voor haar ex-partner en beste vriendinnen die ze haar hele leven heeft gekend. Dit maakt dat het rouwproces een heel eenzaam en onbegrepen iets is.
Op de vraag ‘hoe gaat het?’ heb ik momenteel geen antwoord. Ik weet het namelijk niet. Ook de vraag ‘kan ik iets voor je doen?’ krijgt een ontkennende reactie. Voor mij is dit de eerste keer dat ik een verlies ervaar in mijn eigen directe kring en ik weet niet hoe ik ermee om moet gaan.
Mijn vriendschap met Roos was er één die is begonnen in mijn volwassen leven en nog volop aan het groeien was toen ze 1,5 jaar geleden ziek werd. Ik weet daarom niet eens hoeveel ik om haar ‘mag’ rouwen. Of hoelang het zou moeten duren. Als het gaat over rouw zeggen experts dat dit vijf of zelfs zeven fases heeft. Waar de een begint met ongeloof, begint de ander met ontkenning.
De overeenkomst is dat ze beide eindigen met acceptatie. Maar er is natuurlijk geen vast proces voor het omgaan met rouw. Ook is er geen duidelijk begin- of eindpunt. De mensen die hun steunbetuiging plaatsen onder het nieuwsbericht van een overleden ‘celebrity’ gaan waarschijnlijk na het typen ervan weer verder met hun normale leven. Zij doorlopen deze fases niet. Of nou ja, waarschijnlijk komen ze in rap tempo voorbij na het ontvangen van het nieuwtje. Ze ervaren het in ieder geval niet zoals iemand die dichtbij de overledene staat.
In plaats van te rouwen om mensen die we nooit hebben gekend, zou het mooi zijn als we wat meer mee kunnen rouwen met iemand die we wel kennen. Hoe dit precies zou moeten werken weet ik niet, maar wat ik wel als fijn heb ervaren is toen iemand zei: ‘Vertel eens iets over Roos’ en ‘hoe lang kende je haar?’.
Door te begrijpen wat voor rol de overledene in het leven van jouw bekende heeft gespeeld kun je je wellicht beter inleven in waar het gemis precies zit en kun je een gerichte helpende hand bieden. Iedereen heeft tenslotte een andere, persoonlijke relatie met iemand en van buitenaf kun je niet bepalen wat deze relatie inhoudt.
Waar de één een hele hechte band heeft met een broer of zus kan iemand anders een veel intensere connectie hebben met een vriend of collega. In mijn geval was Roos niet alleen een goede vriendin, maar ook een lieve buur. Of je het verdriet van de ander ooit echt kunt begrijpen? Waarschijnlijk niet. Wat je wel kunt begrijpen is dat het rouwproces persoonlijk is en voor iedereen anders, maar dat niemand het alleen kan.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant