Oekraïne staat onder zware druk van de Verenigde Staten om te stoppen met drone-aanvallen op Russische olieraffinaderijen. Maar het land vertrouwt er niet op dat Rusland ophoudt met het bombarderen van het Oekraïense energienet. Het Kremlin zwijgt.
is buitenlandredacteur en voormalig correspondent in Moskou van de Volkskrant. Hij doet verslag van de Russische oorlog tegen Oekraïne.
Een ‘energie-staakt-het-vuren’? Meteen na de aankondiging van een wapenstilstand door de Amerikaanse president Donald Trump op zijn site Truth Social vlogen er Russische drones het Oekraïense luchtruim in. Ze ontploften bij de stad Charkiv, boven op een energiecentrale.
Kort na de aanval op de centrale, die de bevolking van Charkiv van elektriciteit en verwarming voorziet, sloeg er weer een Russische drone in, ditmaal op een Oekraïense gasinstallatie. Daarna explodeerden er drones op een benzinestation.
‘Het is duidelijk dat Poetin Truth Social niet leest’, zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky maandag. Van Trumps aangekondigde staakt-het-vuren op het gebied van energie-infrastructuur was in Oekraïne niets te merken. Dat gold ook al voor de wapenstilstand die Trump een maand eerder op eigen houtje uitriep. Ook toen ging Rusland door met bombardementen.
Ditmaal zet de Amerikaanse regering zware middelen in om te bewerkstelligen dat Oekraïne niet meer terugschiet op Rusland. Functionarissen van de regering-Trump bellen sinds zaterdag Kyiv en andere Europese hoofdsteden met dreigementen, zo berichtte de Britse krant Financial Times. Als de Oekraïense aanvallen op olieraffinaderijen in Rusland niet ophouden, verstrekken de VS geen inlichtingen meer aan het Oekraïense leger. Bovendien stoppen de VS dan met de verkoop van wapens aan Oekraïne via de Navo, zo luidt het Amerikaanse dreigement.
Zelensky hield maandag voet bij stuk. ‘We zijn bereid een energiebestand na te leven als Rusland bereid is hetzelfde te doen’, zei de Oekraïense president in een toespraak op het Warsaw Security Forum. ‘Als Rusland deze winter niet instemt met een wapenstilstand op energiegebied, zullen we reageren.’
Het Kremlin heeft niet publiekelijk gereageerd op Trumps claim over een bestand. Dmitri Peskov, de woordvoerder van president Vladimir Poetin, weigerde er maandag op in te gaan tegen journalisten. Wel verwierp hij een Oekraïens voorstel tot een bredere wapenstilstand. ‘Vanuit het Kremlin hebben zowel president Poetin als lagere functionarissen herhaaldelijk verklaard dat we geen staakt-het-vuren willen’, zei Peskov. Hij benadrukte dat Poetin enkel een akkoord op Russische voorwaarden wil, dat voor Oekraïne neerkomt op capitulatie.
Alles wijst erop dat Rusland opnieuw een winter van terreur wil aanrichten voor Oekraïense burgers, zonder licht en warmte, en met constante bombardementen. In aanloop naar de kou bombardeerde Rusland al grote delen van het energienet. Daarnaast heeft Rusland zijn bombardementen van burgerdoelen opgevoerd: in de afgelopen week kwamen er meer dan honderd mensen bij om.
De schade aan het energienet is zo groot dat veel Oekraïners nu al zonder elektriciteit zitten, terwijl de winter nog moet beginnen. Delen van Charkiv en Odesa zaten maandag zonder stroom. In Kyiv kwam de metro eerder al tijdelijk tot stilstand, viel de elektriciteit deels uit en stopte de watervoorziening in sommige wijken. Het stadsbestuur zette dit weekend al noodtenten op die vorig jaar pas in de winter nodig waren.
De tegenaanvallen op Russische olie-infrastructuur vormen een belangrijk deel van de Oekraïense verdediging. Olie is voor het Kremlin een belangrijke bron om de oorlog mee te financieren. Trumps aankondiging om diesel van Rusland te gaan kopen is door Zelensky dan ook omschreven als een cadeau aan Poetin.
Oekraïne zegt zijn tegenaanvallen op olieraffinaderijen te hebben gestaakt sinds Trumps aankondiging om Rusland uit te nodigen in te stemmen met een bestand. Wel viel het andere doelen aan met drones. Zo raakte het een datacentrum van het Russische techbedrijf Yandex, dat samenwerkt met het Kremlin. Eerder viel het ook distributiecentra van grote webshops aan.
Zelensky heeft Rusland tevens gewaarschuwd dat Oekraïne ook het Russische energienet gaat aanvallen als de bombardementen niet stoppen. ‘Als ze ons in het donker willen hebben, dan gaan we hetzelfde doen’, zei Zelensky vorige week. ‘Rusland moet de prijs van deze oorlog voelen. Maar wij doden geen burgers.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant