Minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken (CDA) heeft maandag alle EU-landen opgeroepen om pal achter het Internationaal Strafhof (ICC) te gaan staan. Ook vroeg hij de Europese Commissie het laatste juridische redmiddel klaar te zetten om de gevolgen van de aangekondigde Amerikaanse sancties tegen te gaan.
Berendsen deed zijn oproep maandag tijdens een bijeenkomst van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Luxemburg, nadat de Verenigde Staten vrijdag nieuwe sancties tegen het ICC hadden aangekondigd. Het in Den Haag gevestigde strafhof wordt door de VS toegevoegd aan een Amerikaanse sanctielijst: de zogeheten SDN-lijst met ‘Specially Designated Nationals’. Daarop staan veelal namen van terroristische organisaties en zware criminelen.
Amerikaanse burgers, organisaties en bedrijven mogen geen diensten leveren of zaken doen met mensen of instellingen op de lijst. Wie dat wel doet, wordt zwaar bestraft. Op overtreding staat maximaal twintig jaar celstraf en een boete van 1 miljoen dollar.
Al eerder kwam de regering-Trump met dit soort sancties tegen rechters van het ICC. Zij werden afgesloten van de diensten van alle Amerikaanse bedrijven, waaronder financiële dienstverlening door banken en verzekeraars. Met de nieuwe maatregelen dreigt voor het hele hof en alle daarmee verbonden partijen nu hetzelfde lot.
In het tv-programma Buitenhof noemde minister Berendsen het Amerikaanse besluit zondag al een ‘verdere escalatie’. ‘Het hof heeft een heel belangrijke rol bij het voorkomen en veroordelen van ernstige internationale misdrijven. Dat betekent dat wij er als land alles aan gaan doen om het hof te beschermen’, aldus de minister.
Berendsen vraagt zijn Europese collega’s om hetzelfde te doen. Daarnaast roept hij de Europese Commissie opnieuw op om de zogeheten EU-blokkeringsverordening klaar te zetten. Dat instrument verbiedt Europese bedrijven om mee te werken aan de Amerikaanse sancties.
In een interview met de Volkskrant zei Berendsen eind september al dat hij bereid is om ‘dat paardenmiddel’ als laatste noodgreep te gebruiken. Tegelijkertijd benadrukte hij dat het instrument voor- en nadelen kent en niet slechts moet worden ingezet om een signaal af te geven. ‘Zolang we het ICC op andere manieren kunnen beschermen, zullen we dat doen’, zei de minister toen.
Na vorige week is de vraag of die andere manieren nog wel toereikend zijn. De minister wil dat de verordening klaarstaat, zodat deze meteen kan worden gebruikt als dat nodig is. De maatregel is niet zonder risico’s. Experts waarschuwen dat de Verenigde Staten in zo’n scenario hoge boetes kunnen opleggen aan Nederlandse bedrijven die de sancties tegen het ICC negeren.
De Europese Commissie benadrukte vrijdag in een verklaring dat zij altijd een standvastige voorstander van het Internationaal Strafhof is geweest. ‘De EU is bereid alle nodige maatregelen te treffen om het hof in staat te stellen zijn werk uit te voeren.’ Tegelijkertijd schrijft de Commissie dat er nog ruimte is voor dialoog, omdat de Amerikaanse maatregelen pas over zes maanden in werking treden.
Om het hof te beschermen wil de minister samen met de Europese Commissie ook naar nieuwe maatregelen kijken. Welke dat concreet zijn, werd maandag niet duidelijk.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant