In een zeldzame publieke toespraak sprak de hoogste Navo-militair maandag in Warschau over de ‘overwinningstheorie’ van het bondgenootschap. De rede van de Amerikaanse viersterrengeneraal Alexus Grynkewich was bedoeld als signaal naar Moskou, maar ook ter geruststelling aan de Europese lidstaten die twijfelen over de Amerikaanse loyaliteit.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over Noord-Amerika, het Caribisch gebied en Suriname.
Als ‘de vijand zo gek is dat hij ons aanvalt’, zal de Navo die vijand ‘tegenhouden, afremmen en zonodig het oorlogssysteem dat ons aanvalt breken zodat het niet meer operationeel is’. Dat is de kern van de strategie die operationeel Navo-commandant Grynkewich maandag uit de doeken deed op het Warsaw Defense Forum.
Onder zijn toehoorders in de zaal waren defensieministers en topmilitairen uit Navo-lidstaten en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Maar via de mediaberichtgeving zal ook in Rusland met gespitste oren zijn geluisterd naar Grynkewichs verhaal.
Dat de Russische president Vladimir Poetin en Rusland die vijand zijn waar Grynkewich meer dan tien keer naar verwees, weet iedereen. Maar de Navo-commandant maakte dit niet expliciet. Wel maakte hij herhaaldelijk duidelijk dat de Navo zelf absoluut niet op een aanval uit is en dat een oorlog voor het bondgenootschap niet aanstaande en niet onvermijdelijk is.
Grynkewich hield zijn toespraak tegen de achtergrond van een groeiend aantal Russische sabotageacties en bijna-escalaties in Europese Navo-landen, zoals de met explosieven geladen drone die onlangs in de buurt van een Oekraïens vliegtuig in Leipzig werd aangetroffen en de Deense legerhelikopter die vanaf een Russisch marineschip met lichtkogels werd beschoten. Dit soort acties leiden in Europese hoofdsteden tot de discussie of de door de Navo gebruikte term ‘hybride aanvallen’ de lading nog wel dekken. Zijn we niet allang in oorlog?
Nee, zei Grynkewich. En hij maakte ook duidelijk dat een ‘overwinningstheorie’, zoals de toespraak vooraf was aangekondigd, niet hetzelfde is als een strijdplan waar militaire orders aan te pas komen. Daarom, zo bewandelde hij de dunne lijn tussen offensief en defensief, past dit plan binnen de taakopvatting van de Navo: het afschrikken van die reeds genoemde vijand en het beschermen van de inwoners van de 32 lidstaten en het Navo-grondgebied.
De militaire bevelhebber van de Navo, die officieel de Saceur heet en altijd een Amerikaan is, spreekt maar zelden in het openbaar. Normaal gesproken laat hij dat over aan de politiek leider, die omwille van het transatlantische evenwicht altijd uit Europa komt.
Dat nu Grynkewich sprak en niet Mark Rutte, heeft niet alleen met de Russische dreiging te maken. Het is ook het gevolg van de Europese – en in het bijzonder Oekraïense – twijfel aan de loyaliteit van de huidige Amerikaanse regering. Die twijfel werd afgelopen weekend opnieuw gevoed toen Trump eind vorige week op sociale media zei dat Oekraïne toe is aan een andere president dan Zelensky en aankondigde Russische olie en diesel te kopen om de prijzen aan de Amerikaanse pomp te temperen.
Grynkewich leek daar iets tegenover te willen stellen met een soort peptalk. ‘Escalatie zal onze alliantie niet kapot maken’, zei hij tijdens zijn toespraak. In de vragenronde daarna was hij nog wat explicieter door te zeggen dat hij hier in Warschau stond ‘met instemming van Donald Trump’ en dat de aanwezigen niet hoefden te ‘twijfelen aan de Amerikaanse toewijding.’
Hoewel de toespraak was aangekondigd als overwinningstheorie, hield Grynkewich het militair gezien bij grote lijnen. Wel was eerder via Bloomberg informatie uit een conceptversie van het document uitgelekt. Daarin ligt de nadruk op de integratie van nieuwe methoden en middelen van oorlogsvoering, met name de inzet van drones en AI. Samen met meer traditioneel materieel moet dat zorgen voor ‘een snelle overwinning’ in het geval dat de oostflank van de Navo daadwerkelijk zal worden aangevallen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant