In het publieke debat over militarisering zijn met name woordvoerders van de wapenindustrie aan het woord. Maar ook studenten, die nu actief door Defensie worden gerekruteerd op campussen, verdienen een podium.
Op zondag 27 september trokken talloze studenten naar de Dam in Amsterdam om te demonstreren tegen oorlogskoorts en de daaruit voortvloeiende militarisering van Nederland. De demonstratie, georganiseerd door de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb), FNV Young & United en Nieuwe Vredesbeweging, trok studentenbonden uit het hele land om gezamenlijk hun stem te laten horen.
Naast de Amsterdamse bonden, SRVU en ASVA, waren de Groningse GSb, de Leidse LSU, de Rotterdamse STUUR, Haagse HUS, Tilburgse FUST en Utrechtse VIDIUS, in groten getale aanwezig.
De betrokkenheid van studenten bij anti-oorlogsbewegingen is niets nieuws. In de jaren zestig en tachtig stonden studenten al in de frontlinie van de vredesprotesten. Steeds weer zien we hetzelfde patroon: studenten worden geprezen om hun gedenkwaardige bijdrage, maar pas jaren later. Daar is deze keer geen tijd voor.
Over de auteur
Juliana Könning is vicevoorzitter van de Landelijke Studentenvakbond en woordvoerder van Stop de Oorlogskoorts.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Het is de hoogste tijd dat onze kritiek op de oorlogszucht van deze regering ruimte krijgt in het publieke debat. Want er wordt gevaarlijke, ondemocratische wetgeving voorbereid en iedereen die daar kritiek op heeft, wordt als ‘naïef’, ‘ondoordacht’ of als ‘pro-Poetin’ weggezet.
De Wet op de defensiegereedheid (Wodg) geeft het ministerie van Defensie een vrijbrief om te allen tijde te doen wat het noodzakelijk acht. Het is een wet met autocratische trekken, die ons, zodra deze in werking treedt, in een permanente, oververhitte en kunstmatig gecreëerde noodsituatie stort. Zelfs de militaire vakbonden zijn uiterst kritisch.
De Algemene Federatie van Militair en Burger Personeel (AFMP) stelt: ‘Je kunt (...) geen democratische rechtsstaat beschermen als je de normen hiervan niet respecteert. De Wodg overschrijdt deze normen. (...) Een sterke krijgsmacht is volgens ons geen krijgsmacht die rechteloos zijn gang kan gaan, want dat is ronduit gevaarlijk.’
De Wodg beperkt de democratische inspraak; bezwaarprocedures kunnen zomaar opzij worden geschoven. De wet opent de deur naar verregaande zelfstandige bevoegdheden van Defensie wat betreft het verzamelen en verwerken van bijzondere persoonsgegevens, zoals ‘ras of etnische afkomst’, ‘seksuele gerichtheid’ en ‘lidmaatschap van een vakbond’.
Terwijl de Wodg en de regeringsplannen rondom de dienstplicht de democratie dreigen uit te hollen, krijgen wij amper de tijd om hierover een mening te vormen, en als we dat wel doen, dan worden we bewust verdacht gemaakt en daarmee buiten spel gezet.
De LSVb ziet dat de in het regeerakkoord genoemde escalatieladder rondom de dienstplicht kan uitmonden in een ingrijpende inperking van de vrijheid van jongeren. Uit onderzoek van Ipsos I&O blijkt dat vooral 45-plussers voorstanders zijn van de invoering van de militaire dienstplicht. Jongeren zijn overwegend tegen, terwijl juist zij degenen zijn die uiteindelijk worden opgeroepen.
Staatssecretaris van Defensie Derk Boswijk schreef in een brief over de selectieve opkomstplicht aan de Kamer: ‘De wettelijke systematiek moet het mogelijk maken om de treden van de escalatieladder afzonderlijk en tijdelijk te activeren zonder voor iedere opschaling een volledig nieuw wetgevingstraject te doorlopen.’ Concreet betekent dit dat volgende stappen richting een verplichte opkomst eenvoudig, en zonder democratische controle, kunnen worden doorgevoerd. Arjen Rozendal van de AFMP waarschuwt bovendien dat een strategie die simpelweg inzet op meer manschappen uiteindelijk leidt tot ‘kanonnenvoer’.
Terwijl deze ingrijpende voorstellen nauwelijks onderwerp van publiek debat zijn, krijgen aan talkshowtafels vooral experts en instellingen met nauwe banden met Defensie het woord om uit te leggen waarom militarisering noodzakelijk zou zijn. En Defensie, op haar beurt, laat wapenbedrijven meepraten over defensiebeleid.
De wapenindustrie is echter geen partner die meedenkt over veiligheid, laat staan vrede. De wapenindustrie is een winstgevende industrie die geld verdient aan oorlog en aan een escalerende wapenwedloop. Hoe eng is het dat partijen die hun geld verdienen aan explosieve wapenhandel dé narratiefbepalers worden op het gebied van militarisering en handenwrijvend de spreektijd vullen totdat de Wodg en opkomstplicht een feit zijn?
De jongeren die de gevolgen van dit beleid dragen, krijgen die ruimte nauwelijks. Daarbij gaat het niet alleen om de dienstplicht zelf, maar ook om de oorlogspolitiek waarvoor jongeren uiteindelijk kunnen worden ingezet. Wij weigeren ons leven beschikbaar te stellen aan een oorlogspolitiek die wij fundamenteel afwijzen.
Onze campussen zijn jachtterrein geworden voor Defensie, waar speciaal aangetrokken recruiters jongeren in financiële nood weten te vinden. 88 procent van de jongeren is momenteel niet financieel gezond. Nu zo veel jongeren het einde van de maand niet halen en met schulden kampen, worden zij steeds vatbaarder voor de financiële prikkels waarmee Defensie werft. De perversie hiervan is duidelijk: hetzelfde politieke beleid dat de bestaanszekerheid van jongeren ondermijnt, promoot een carrière bij het leger als uitweg uit die onzekerheid.
Wij roepen de overheid op haar verantwoordelijkheid te nemen en de belangen van jongeren en studenten niet te offeren aan militarisering. Terwijl jongeren worden geconfronteerd met tekorten in onderwijs, huisvesting en bestaanszekerheid, worden miljarden vrijgemaakt voor steeds verder oplopende militaire uitgaven, waaronder geld voor inmenging in wetenschappelijk onderzoek en onderwijs.
Kortom, jongeren en studenten betalen de prijs voor deze politieke koers. Onze verbeelding is echter nog niet aangetast. Het is belangrijk dat niet alleen de woordvoerders van de wapenindustrie en het grote geld aan het woord zijn in het publieke debat. Studenten verdienen een podium en hebben recht op transparante informatie en betrokkenheid bij de besluitvorming over hun onderwijs en hun leven. Wij weigeren stil toe te kijken terwijl anderen besluiten welke toekomst wij krijgen en in welke oorlog wij straks moeten vechten.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant