is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Apothekers worden gekscherend admiraals op een veerpontje genoemd. Ze beschikken over een enorme expertise dankzij een uitputtende opleiding. Maar tegenwoordig fungeren ze vooral als doorgeefluik voor geneesmiddelen die elders zijn bereid – het zogenoemde doosjesschuiven. Dat gebeurt nog steeds via de balie, maar 60 tot 70 procent van de apotheken heeft inmiddels (buiten)automaten geïnstalleerd, waar klanten hun medicatie met een code uit de muur kunnen halen.
Het is enerzijds service, want klanten kunnen hier zeven dagen per week 24 uur terecht. Maar grote ketens en samenwerkingsverbanden als Benu en Service Apotheek hebben vooral vanwege personeelstekorten hun toevlucht genomen tot deze afhaalkluizen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ooit waren apothekers bereiders van geneesmiddelen. Ze draaiden zelf met de hand kneedbare balletjes die pillen werden genoemd, wogen poeders af in gevouwen papiertjes en stelden drankjes, druppels en tabletten samen.
Maar dat doen ze al tientallen jaren niet meer. De arts schrijft een recept voor, dat via een mailtje bij de apotheek belandt, waarna de apotheek het met een druk op de knop doorzendt naar een centraal punt, soms meer dan honderd kilometer verderop. Daar wordt op een afgelegen industrieterrein het geneesmiddel geëtiketteerd en in een zakje gedaan, waarna het in de automaat naast de voordeur van de eigen apotheek belandt. Zelf kunnen apothekers de medicijnen meestal niet selecteren, want de zorgverzekeraar bepaalt op grond van prijs en samenstelling de merken. Daarna gaan ze in de automaat.
De apotheek doet er zelfs niets aan, maar ontvangt wel een vergoeding. Het bedrag daarvoor wordt overeengekomen in afspraken met de zorgverzekeraar. Gemiddeld bedraagt die vergoeding 5 tot 8 euro per doosje. Voor een begeleidingsgesprek in de apotheek bij een nieuw geneesmiddel wordt 12 tot 18 euro in rekening gebracht.
De eigenlijke taak van de apotheek is klanten voor te lichten over de werking van de geneesmiddelen die zij gebruiken, mogelijke bijwerkingen en gevaren, vooral bij een combinatie van veel verschillende geneesmiddelen – soms vijf of meer – die ouderen vaak gebruiken. Maar aan de balie kan dat amper met een rij wachtenden. En als het om een antidepressivum of laxeermiddel gaat, is het niet makkelijk praten met zoveel luistervinken.
Eigenlijk is de apotheek een puur logistiek bedrijf geworden, want de voorlichtingstaak wordt vaak uitbesteed aan grote bureaus die studenten inschakelen voor een zogenoemde ‘medicijnreview’. Zij bellen patiënten die meer dan vijf geneesmiddelen gebruiken op en vragen naar de werking van de medicijnen, waarvoor de bureaus 200 euro per patiënt krijgen.
Het wordt tijd de functie van apotheker radicaal te herzien. Die zou een klinisch medicatiespecialist moeten worden met een eigen spreekkamer in een gezondheidscentrum, naast de huisartsen en de wijkverpleging. Die is de medicatie-expert van het team en is meteen te raadplegen. Die kan zich volledig richten op de zorg.
De geneesmiddeluitdeling wordt uitgevoerd door regionale distributiebedrijven, die verantwoordelijk worden voor logistiek, voorraadbeheer en thuisbezorging. De automaten kunnen desnoods in de supermarkt worden geplaatst.
De apotheker is dan weer de admiraal op een slagschip.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.