van de Goor is huisarts.
Claire komt op mijn spreekuur. Ze is vier maanden geleden bevallen en maakt zich zorgen. Er hangen een soort poliepen uit haar vagina, denkt ze.
Ik kijk mee. Ze wijst naar een paar roze fliebertjes bij de ingang van haar vagina. ‘Ja hoor, dat is je maagdenvlies.’
‘Mijn maagdenvlies?!’ Ze schiet in de lach. ‘Is dát mijn maagdenvlies?’
‘Ja, dat ligt door de bevalling waarschijnlijk wat meer naar buiten. Weet je wat het maagdenvlies is?’, vraag ik.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ze heeft geen idee, zegt ze, een beetje beschaamd.
‘Dat weet bijna niemand hoor’, zeg ik, en ik leg uit hoe de vagina ontstaat bij een meisjesembryo. Denk aan kinderen in een zandbak die vanaf twee kanten een tunnel naar elkaar toe graven. Zo groeit ook de vagina: een tunnel vanaf de buitenkant en een vanuit het diepst van het embryo. Waar ze elkaar ontmoeten, blijft een wand staan. Daar komt later een gat in, maar de randen worden nooit helemaal netjes weggegraven. Dat kartelrandje is het maagdenvlies.
Ik teken het na op een A4’tje. Zonder mijn uitleg lijkt het meer op een poging tot abstracte kunst dan op een anatomische tekening, maar ik geloof dat ze het begrijpt.
‘Welkom bij je eigen anatomie’, zeg ik.
Claire is niet de enige die weinig van de vrouwelijke anatomie weet. In een Brits onderzoek onder 191 ziekenhuisbezoekers kon slechts 9 procent alle zeven onderdelen van de vrouwelijke genitaliën op een tekening correct benoemen. Vrouwen én mannen dus. Heterojongens willen op een gegeven moment met hun vingers iets plezierigs doen tussen de benen van een meisje, maar hebben geen flauw idee waar ze moeten zijn. Dus frutten ze maar wat rond in een anatomisch oerwoud zonder plattegrond. Een beetje naar links, wat hoger, nee, toch lager, hier dan?
Ter verdediging van al die stuntelende jongens: bij hen hangt het zaakje buitenboord, bij meisjes zit het verstopt. Terwijl het in het embryo precies hetzelfde begint: clitoris en penis, eierstokken en ballen. Eén bouwpakket, twee uitvoeringen.
En ook wij dókters hebben lange tijd nauwelijks aandacht gehad voor de anatomie van de clitoris. Wat we doorgaans de clitoris noemen, is alleen de eikel. Het grootste deel zit verborgen in het lichaam. En, fuck fact: vrouwen krijgen ook erecties.
In 1844 beschreef de Duitse anatoom Kobelt de clitoris al behoorlijk nauwkeurig. Maar die kennis ging weer kopje-onder. In de editie van 1948 verdween zelfs de naam clitoris van de anatomische tekeningen in Gray’s Anatomy. De anatomie van de penis bleef al die tijd fier overeind. Pas in 1998 bracht de Australische uroloog Helen O’Connell de clitoris opnieuw uitgebreid in kaart.
Er was ook ernstiger clitorisleed: in het Londen van de jaren 1860 werd de clitoris weggesneden als behandeling tegen masturbatie, hysterie en epilepsie.
Gelukkig begint de clitoris terrein te winnen. Deze maand maakten twee specialisten van het Radboudumc in Nijmegen een nieuwe operatietechniek bekend waarmee ze de clitoris kunnen reconstrueren na een operatie wegens vulvakanker. Van de eerste 23 vrouwen kon ongeveer 90 procent daarna weer een clitoraal orgasme krijgen. Het kost een kwartier extra tijd om de clitoris te redden.
Ter vergelijking: reconstructie van de penis na peniskanker bestaat al sinds 1987.
Ter promotie van de clitoris heb ik een medisch feministisch sprookje geschreven.
Er was eens, heel lang geleden, een meisje dat veilig in haar moeders buik lag. Ze was al helemaal af: met ogen, hart, lever, eierstokken, een clitoris en alles al precies waar het hoorde. Tot ze op een dag een enorme niesbui kreeg. Ze niesde zo verschrikkelijk hard dat haar clitoris dwars door haar nog kwetsbare buikwand naar buiten schoot. Haar eierstokken werden meegesleurd, barstten achter de clitoris aan naar buiten en bleven daar bungelen. Het meisje keek verbijsterd naar de ravage tussen haar benen.
En zo werd de eerste jongen geboren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant