De EU maakte vorige week bekend de begrotingssteun aan Sierra Leone op te schorten. Het land loopt daardoor 18 miljoen euro mis. NUjij'ers vroegen zich af wat de gevolgen zijn. "Onderwijs en voedselzekerheid worden geraakt."
Volgens minister David van Weel van Justitie en Veiligheid zijn de EU-gelden stopgezet, omdat Sierra Leone niet meewerkt aan de uitlevering van topcrimineel 'Bolle Jos'. Die uitleg leidde tot ergernis bij de Europese Commissie, die benadrukte dat de begrotingssteun is opgeschort vanwege administratieve fouten.
Nederland wil dat de financiële steun ook voor volgend jaar wordt stopgezet. Daar wordt momenteel nog over onderhandeld door de lidstaten. De beoogde steun voor volgend jaar is zo'n 22 miljoen euro.
Ueli Staeger, universitair docent internationale betrekkingen aan de Universiteit van Amsterdam, zegt dat het stopzetten van EU-begrotingssteun op politieke gronden geen juridische basis heeft. "Dat zou de reden kunnen zijn dat de Europese Commissie een andere uitleg heeft gegeven", zegt hij tegen NU.nl.
"De EU ziet Sierra Leone als een strategische partner. Het land speelt onder meer een grote rol in de regionale debatten in West-Afrika. Waarschijnlijk wil de Europese Commissie voorkomen dat ze Sierra Leone verder van zich afduwen."
Het is vooralsnog dus onduidelijk waarom de financiële steun aan Sierra Leone is opgeschort. Dat het mogelijk wordt ingezet als drukmiddel is een zorgelijke ontwikkeling, vindt Reintje van Haeringen. Ze werkt voor Care International, een organisatie die zich bezighoudt met ontwikkelingssamenwerking.
"Ik zet er echt mijn vraagtekens bij. Door de financiële steun aan Sierra Leone in te trekken, straf je de lokale bevolking. Die wordt op deze manier minder goed bereikt en dat kan grote consequenties hebben", zegt ze.
De EU-gelden worden in Sierra Leone op verschillende terreinen ingezet. Er wordt onder meer geïnvesteerd in onderwijs, voedselzekerheid en duurzame energie; bestemmingen waar voornamelijk de lokale bevolking veel profijt van heeft.
De machthebbers waarmee 'Bolle Jos' contact zou hebben, worden dus niet of nauwelijks geraakt door het intrekken van de financiële steun. "Er is strenge controle op de geldstromen en iedere cent die wordt uitgegeven, wordt nauwkeurig vastgelegd", vertelt Van Haeringen.
"Het geld komt niet terecht bij de overheid, die je wil raken met deze sancties. Als we dit normaal gaan vinden, zou ik dat een enorm zorgwekkende ontwikkeling vinden."
Ook Manon Wolfkamp van brancheorganisatie Partos maakt zich zorgen over het intrekken van de financiële steun aan Sierra Leone. "Het is nog onduidelijk wat precies de reden is, maar de vermenging van ontwikkelingshulp en politiek is geen goede ontwikkeling", zegt ze.
"Ontwikkelingssamenwerking is een instrument dat bedoeld is om de lokale bevolking vooruit te helpen. Als je de bestuurders wil raken, tref dan andere maatregelen en gebruik bijvoorbeeld sancties uit het strafrecht."
Het stopzetten van financiële steun aan een land om deze specifieke reden heeft Wolfkamp nog niet eerder gezien. "In het verleden zijn er weleens programma's stopgezet vanwege corruptie of doordat het geld op de verkeerde plek terechtkwam. Maar een casus als deze zie ik voor het eerst."
Ook Staeger noemt de situatie met Sierra Leone uniek. "In 2023 werd de samenwerking met Niger stopgezet, omdat in dat land een staatsgreep plaatsvond. Maar dat ging om alle vormen van samenwerking, dus bijvoorbeeld ook op het gebied van veiligheid."
De sancties hebben niet alleen invloed in Sierra Leone. Ook de EU zelf kan nadelige gevolgen ondervinden. "Er zijn al een aantal landen in Afrika waar pro-Russische invloeden overwegend zijn. De EU moet oppassen dat ze zichzelf niet al te impopulair maken in deze regio", zegt Staeger.
Ook Wolfkamp benoemt dat het inzetten van ontwikkelingshulp als politiek drukmiddel voor de EU zelf nadelige gevolgen kan hebben. "Door de financiële steun om deze reden op te schorten, verlies je de status van betrouwbare partner."
"In tijden van geopolitieke spanningen is het extra van belang om een stabiele relatie op te bouwen met landen in deze regio. Probeer bij te dragen aan goed bestuur, stabiliteit en welvaart. Daar is Nederland zelf ook bij gebaat."
Volgens Wolfkamp vergeten we in Nederland nog weleens dat ontwikkelingssamenwerking een groter doel heeft en wereldwijd iets bijdraagt. "Wij profiteren hier ook van een stabiele wereldorde en een goed functionerende internationale economie. Zet daarom druk op de machthebbers en speel het niet via de gewone bevolking."
Source: Nu.nl algemeen