Woeste Franse scholieren roepen de overheid ter verantwoording met hun protesten. De beweging is ontevreden over de staat van het onderwijs. Hoewel zij geen officiële leider hebben, vallen een paar mensen op.
De 19-jarige Ryad Rani, geboren in een arbeiderswijk in het noordelijke Roubaix, is sinds dit voorjaar voorzitter van de vakbond voor middelbare scholieren – en dus een belangrijke ambassadeur voor de gegriefde jeugd. Als bondsleider maakt hij zich hard voor de eisen van leerlingen.
‘De huidige situatie is het gevolg van negen jaar beleid van Macron en acht opeenvolgende ministers van Onderwijs’, stelde Rani op 30 september op de Franse radiozender RTL. Hij wijst erop dat de pijn van de jongeren ook voortkomt uit de sociale ongelijkheid die ze buiten de schoolpoorten ervaren. ‘We vragen middelbare scholieren dat wanneer ze hun school binnenkomen, ze hun jas uitdoen en hun externe problemen buiten laten’, zei hij in een tv-interview.
Hij heeft zijn volmondige steun voor de blokkades uitgesproken, maar neemt afstand van het geweld. Hij verwerpt beschuldigingen van critici die stellen dat hij een politiek spelletje speelt. De jongeman deed dit voorjaar namens een verbond van linkse partijen mee aan de gemeenteraadsverkiezingen, omdat hij weigerde ‘lijdzaam toe te kijken hoe extreemrechts oprukt’, maar behaalde geen zetel. Nu is hij niet verbonden aan een partij.
Rani roept het kabinet op om de voorstellen van de studentvertegenwoordigers te bespreken. Zijn vakbond heeft volgens hem het prijskaartje voor de gewilde veranderingen al berekend. Hij roept scholieren en studenten op om te blijven strijden ‘want de machtsverhoudingen zijn in ons voordeel’.
Een 17-jarige middelbare scholier stond eind september met een Leonardo DiCaprio-achtig kapsel en een keffiyeh om de nek voor de camera van een extreemrechtse YouTuber. ‘Wij willen geen incapabele overheid. We willen iemand die verandering teweegbrengt. Een radicale linkse beweging zou het meest kunnen betekenen voor onze jeugd.’ Met een ondeugende lach kijkt hij de interviewer vragend aan. ‘Ben je het niet met me eens, monsieur?’
Het fragment werd een internationale hit op sociale media. Elwan Benoît, die in het laatste jaar van zijn middelbareschoolopleiding zit, valt op door zijn welbespraaktheid. De afgelopen week blokkeerde hij met medescholieren zijn school in het welvarende 9de arrondissement van Parijs. Ook dook hij op in een video met Jean-Luc Mélenchon, waar de jongen de politicus van de radicaal-linkse partij La France Insoumise (LFI) hartelijk op de wang kuste en zei: ‘Hij is de man die Frankrijk zal redden, daar ben ik van overtuigd.’
Hij werd later aan de tand gevoeld in een Franse talkshow over zijn banden met die partij en het geweld tijdens de protesten. Benoît reageert er gevat op: het geweld is te legitimeren, want ‘in het klaslokaal worden we geacht ons als volwassenen te gedragen, dus nu doen we dat’. Bovendien zegt hij geen relatie met linkse politici te hebben, máár hij is wel fan van hun werk.
In de uitzending werpt een tegenstander de scholier uit hartje Parijs voor de voeten waarom hij en niet een scholier uit een achterstandswijk zich ontpopt tot gezicht van de beweging: ‘Jij neemt hun plek in.’ De jongeman erkent dat hij niet de juiste vertegenwoordiger is. ‘Ik vind het bijna gênant om over het politiegeweld te spreken, omdat ik dat niet ervaar zoals veel jongeren uit de banlieue dat meemaken’, antwoordt hij. ‘Ik ben een product van sociale media; daarvan ben ik me terdege bewust. Zodra de aandacht rond de protesten wegebt, zal ik ook naar de achtergrond verdwijnen.’
Bally Bagayoko mag dan 53-jaar zijn en zijn opleiding al lang hebben afgerond, maar ook de burgemeester van de Parijse voorstad Saint-Denis is uitgegroeid tot een belangrijk boegbeeld van de jongerenprotesten. Op beelden die viraal gingen op sociale media is te zien hoe de LFI-politicus tussen de politie en studenten gaat staan en roept: ‘Stop met duwen.’ En hoe, op een later moment, jongeren de ogen van de met traangas bestookte burgemeester bedruppelen met een vloeistof om de pijn te verzachten.
‘De middelbare scholieren die op straat stonden, hadden mijn kinderen kunnen zijn. Het is mijn verantwoordelijkheid om aan hun zijde te staan’, zei de burgemeester in een interview over de protesten.
De burgemeester werd ook onderwerp van het politieke debat. Voor de een is hij een aanstichter van onrust en voor anderen een beschermheer. Vorige week ging nog een video rond waarop Bagayoko een vuilnisbak in brand leek te steken. Daarmee gingen critici aan de haal. Naderhand bleek dat het om desinformatie ging: de Franse krant Libération kreeg de volledige video in bezit, waarin te zien is hoe hij de brandende vuilnisbak juist wegtrok van het schoolterrein.
Bagayoko kent de onbemiddelde Parijse voorstad Saint-Denis van binnenuit. Jarenlang werkte hij er als basketbalcoach voor het lokale team. Afgelopen voorjaar werd hij met 50,70 procent verkozen namens LFI, een mijlpaal voor de partij: hij is de eerste LFI-burgemeester van een gemeente met meer dan 100 duizend inwoners.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant