Nasa heeft nieuw materiaal vrijgegeven van Artemis 2, de maanmissie van april dit jaar. De foto’s en opnamen beschrijven de kleuren die astronauten op de maan zagen, inslagen door ruimtesteentjes en de scheidslijn tussen de dag- en nachtzijde.
is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart.
Duizenden foto’s, ruim 800 gigabyte aan data en meer dan vijfhonderd minuten aan geluidsopnamen: die schatkist aan materiaal van maanmissie Artemis 2, deels niet eerder gepubliceerd, gaf de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa afgelopen week vrij. Bovendien publiceerde het agentschap een uitgebreid rapport met de eerste interpretaties van al dat materiaal.
Hoewel vooral een groot deel van de foto’s al eens was gepubliceerd, bevatten deze eerder bijvoorbeeld nog niet de complete metadata die onderzoekers nodig hebben voor verdere analyse.
De uitgave is dan ook vooral bedoeld voor wetenschappers die meer willen leren over de eigenschappen van de maan. ‘Het is nu aan de wetenschappelijke gemeenschap om met deze data aan de slag te gaan en er magische dingen mee te doen’, zei David Hollibaugh Baker van het wetenschappelijke team van Artemis 2 tijdens een persconferentie over het nieuw vrijgegeven materiaal.
Het archief bevat verder vooral gesprekken en verslagen van de waarnemingen die de bemanningsleden tijdens de maanpassage met hun eigen ogen deden. Zo zijn onder meer de handgeschreven aantekeningen gepubliceerd die ze op hun tablets maakten. Daarop noteerden ze bijvoorbeeld waar ze de lichtflitsjes zagen die worden veroorzaakt door kleine stukjes ruimtesteen die op de maan botsten.
‘Dude! No way!’, riep missiecommandant Reid Wiseman op verbaasde toon toen hij die inslagen zag, zo blijkt uit de geluidsopnamen. ‘Dit is het meest belachelijke dat ik ooit in mijn leven heb gezien.’
De vier astronauten zagen tijdens hun passage in totaal vijf flitsen. ‘Het was geen weerspiegeling van de zon van deeltjes uit onze motoren, of onze afvaltanks. Het waren zeker flitsen van inslagen op de maan’, zei Wiseman daarover tegen de controleleiding.
‘Geweldig nieuws’, reageerde men op de grond. ‘Ik keek net naar de SER’, de Science Evaluation Room, de plek waar wetenschappers de waarnemingen die ze doorkregen direct vastlegden en interpreteerden, ‘en ze stonden letterlijk te springen.’
De astronauten legden in hun aantekeningen ook de kleuren vast die ze op de maan zagen. In tegenstelling tot wanneer je op aarde omhoogkijkt naar de maan en vooral een grijze bol ziet, zagen de astronauten haar in tinten van groen, geel, grijs en bruin.
‘Voor mij lijkt het voornamelijk op bruinachtig groen glas, terwijl als ik noordelijker kijk [...] ik vooral een heel ingetogen bruin zie’, zei Wiseman tegen de controlekamer.
Spectaculair was bovendien de scherpe grens tussen de lichte en de donkere kant van de maan, waarbij de astronauten stukken van de maan zagen die geen mens eerder op die manier had gezien.
Omdat de maan tijdens hun passage van achteren werd verlicht door de zon, vielen sommige eigenschappen in die grensregio extra op. ‘You’ve got to be kidding me’, zei Christina Koch tijdens die passage op verrukte toon, zo blijkt uit de opnamen. ‘Je kunt zelfs bergen zien!’
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant