Ruimtevaartbedrijf SpaceX, met meer dan elfduizend satellieten eigenaar van ruim twee derde van alle kunstmanen in een baan rond de aarde, roept anderen op meer openheid te geven over hun bewegingen in de ruimte om kosmische ongelukken te voorkomen.
is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart.
SpaceX heeft recent ‘vele voorbeelden’ gezien van satellieten die gevaarlijk dicht bij die van het bedrijf kwamen, zo vertelde bestuurder Michael Nicolls op het International Astronautical Congress dat tot vrijdag plaatsvond in Turkije. ‘Ze kwamen op tientallen tot honderden meters afstand van onze satellieten, veel te dichtbij om er gerust op te zijn.’
Botsingen in de ruimte zijn zeldzaam, maar de gevolgen kunnen groot zijn. Satellieten scheren met zo’n 27 duizend kilometer per uur rond de aarde, en bij botsingen kunnen duizenden nieuwe brokstukken ontstaan.
Op termijn zou dat een bedreiging kunnen vormen voor de toegang tot de ruimte. En dat terwijl satellieten een cruciale rol spelen in de moderne maatschappij: van betalingsverkeer tot weersvoorspelling, en van communicatie tot de navigatiesystemen in onze voertuigen.
De groei van het aantal satellieten verloopt in een duizelingwekkend tempo. Waren er in 2019 nog zo’n 2.400 satellieten in het bovenaardse, imiddels is dat opgelopen tot ruim 17 duizend, waarvan 11 duizend van Starlink.
De komende jaren wordt alleen nog maar drukker in de ruimte. Zo is SpaceX van plan tot een miljoen satellieten te lanceren voor zijn nieuwe megazwerm Starmind, bedoeld voor AI-rekenkracht. Ook bedrijven als Google hebben plannen voor zwermen van datacenters in de ruimte.
Ondertussen werkt Amazon aan een netwerk van duizenden satellieten, bedoeld als concurrent voor Starlink. De eerste 396 exemplaren hangen al in de ruimte. En China is bezig met niet één, maar twee megazwermen die het land strategische autonomie in het bovenaardse moeten bieden: internetzwerm Guowang met een gepland einddoel van 13 duizend satellieten, en Starlink-concurrent Qianfan een target van 15 duizend exemplaren. Van beide zwermen zijn al rond de 200 satellieten gelanceerd.
‘De wet van de grote getallen zegt dat als het kan gebeuren, het ook zal gebeuren. Daarom moeten we elk risico dat kan optreden modelleren en de kans erop richting nul brengen. Dat is ons doel’, zei Nicholls op de bijeenkomst.
Volgens de Starlink-manager is niet het rap groeiende aantal satellieten het probleem, maar de bereidheid om informatie met elkaar te delen. ‘Als je ze kunt meten en kunt voorspellen waar ze zullen zijn, dan kun je ze ontwijken’, zei hij onder meer. ‘Wat je niet kunt ontwijken zijn operateurs die manoeuvres uitvoeren zonder te vertellen waar ze heen gaan.’ Zelf maakt Starlink alle locaties en geplande bewegingen van zijn satellieten openbaar.
Onafhankelijke experts maken zich juist wel zorgen om het toenemende aantal satellieten. Volgens ruimte-onderzoeker Hugh Lewis van de Universiteit van Birmingham is het een kwestie van tijd voordat de eerste botsing van een Starlink-satelliet met iets anders plaatsvindt, zo vertelde hij in juli tegen Space.com. ‘En dat komt niet omdat men niet probeert zulke incidenten te voorkomen, het zal juist gebeuren ondanks al die manoeuvres.’
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant